بسیاری از موسیقیدوستان و به ویژه اهالی موسیقی ایرانی، با واژههایی مانند ردیف موسیقی ایرانی، موسیقی دستگاهی، آواز، گوشه و … آشنا هستند. حتی اگر کسی به طور کامل معنا و مفهوم این واژهها را نداند این اصطلاحات برای گوشهای زیادی آشنا است. اما برای هنرجویان و یا افرادی که میخواهند درک عمیقتری از موسیقی ایرانی داشته باشند، آشنایی با تاریخچه موسیقی ایرانی، ضروری است.
همانطور که میدانید، موسیقی ایرانی یکی از کهنترین سنتهای موسیقایی جهان است که در طول قرنها با وجود فراز و نشیبهای تاریخی، توانسته هویت خود را حفظ کند. بخش بزرگی از این هویت در مجموعهای ارزشمند به نام «ردیف» نهفته است.
در این مطلب به بررسی کامل ردیف در موسیقی ایرانی، انواع دستگاه و گوشههای موسیقی ایرانی و همچنین تفاوت آواز و دستگاه در موسیقی ایرانی میپردازیم.
بررسی موسیقی در ایران پیش از شکلگیری ردیف موسیقی ایرانی
فرقی نمیکند که شما قصد یادگیری سه تار را دارید یا تار، میخواهید سنتور یاد بگیرید یا کمانچه؟ همین که قدم در وادی موسیقی ایرانی گذاشتهاید باید اصول و قواعد آن را یاد بگیرد. در این راستا، ردیف، اصلی پایه و بنیادین است.
قبل از اینکه بخواهیم وارد مبحث ردیف شویم، خوب است بدانید، پیش از آنکه ردیف به شکل امروزی تدوین شود، موسیقی ایران بر پایه نظامی به نام «مقام» استوار بود. در این نظام، هر مقام دارای ساختار ملودیک، فواصل، حالات احساسی و قواعد اجرایی خاص خود بود.
موسیقی مقامی تاریخچهی طولانی دارد و به پیش از اسلام میرسد. پس از ورود اسلام و در سدههای میانی، نظریهپردازان بزرگی همچون فارابی، صفیالدین ارموی و عبدالقادر مراغی درباره مقامهای موسیقی ایرانی و ساختار موسیقی، رسالههای مهمی نوشتند. در آن دوران موسیقی ایرانی، ترکی و عربی اشتراکات فراوانی داشت و نظام مقام در سراسر منطقه رواج یافته بود.
با گذشت زمان و وقوع رویدادهای مختلف تاریخی، بخشی از این میراث موسیقایی از بین رفت. نبود امکانات ثبت و ضبط صدا نیز باعث شد بسیاری از نغمهها تنها به صورت شفاهی منتقل شوند و در معرض فراموشی قرار گیرند. همین موضوع عاملی برای تدوین ردیف موسیقی شد.
تاریخچه ردیف موسیقی ایرانی
در دوره قاجار، استادان موسیقی دریافتند که اگر نغمهها و ملودیهای باقیمانده گردآوری و ساماندهی نشوند، بخش بزرگی از میراث موسیقی ایران از بین خواهد رفت. به همین دلیل تلاش کردند مجموعهای از مهمترین ملودیها و گوشههای شناختهشده را گردآوری و دستهبندی کنند.
هدف اصلی از شکلگیری ردیف، حفظ و انتقال موسیقی ایرانی به نسلهای آینده بود. استادان موسیقی با کنار هم قرار دادن گوشههای مختلف، ساختاری منظم ایجاد کردند که هم قابلیت آموزش داشته باشد و هم بتواند اصالت موسیقی ایرانی را حفظ کند.
در این میان، خانوادهی فراهانی نقش بسیار مهمی را ایفا کردند. علی اکبر فراهانی موسیقیدان و تارنواز معروف دوران ناصری بود که به دلیل نبوغ خاص موسیقایی، جایگاه ویژهای نزد ناصرالدین شاه داشت. میرزا علی اکبر فراهانی، اشراف خاصی به موسیقی ایرانی و مقامهای موسیقایی داشت. او شروع به تدوین ردیف موسیقی کرد و آن را به شاگردان خود از جمله پسرانش میرزا عبدالله و میرزا حسینقلی انتقال داد.
میرزا عبدالله با دقت و وسواس فراوان، گوشهها و نغمههای موجود را گردآوری و مرتب کرد و ردیفی را به وجود آورد که امروزه به ردیف میرزا عبدالله معروف است و یکی از معتبرترین ردیفهای موسیقی ایرانی محسوب میشود. برادر او، میرزا حسینقلی نیز ردیف مخصوص خود را برای نوازندگان تار تدوین کرد. پس از آن، شاگردان این استادان مانند علیاکبر شهنازی، نورعلی برومند، عبدالله دوامی، درویش خان، علینقی وزیری و دیگران این میراث را به نسلهای بعد منتقل کردند.

آن زمان در کل 12 عدد دستگاه وجود داشت. به مرور زمان موسیقیدانان ایرانی 7 تا از این 12 دستگاه را گستردهتر و مستقلتر از دیگر دستگاهها شناختند و آنها را با نام دستگاه در نظر گرفتند. سپس پنج دستگاه دیگر را وابسته به آنها و جزء متعلقات 7 دستگاه دانستند و نام آنها را آواز گذاشتند.
به گفته «رافائل یورگ کیزوتر»، تاریخنگار موسیقی و موسیقیدان اهل اتریش، موسیقیدانهای ایرانی در طول پیشرفتهای عظیم موسیقی دوران خود گامهای بزرگی برای تغییرات بنیادی موسیقی برداشتند. در نتیجه این تغییرات به مفاهیم موسیقی که نامهای عربی داشتند (مانند مقام به جای دستگاه) نامهای فارسی تعلق گرفت و البته نام دستگاهها و آوازها حفظ شد. دستگاههای موسیقی نوع جدیدی از دستهبندی ملودیهای موسیقی ایرانی شناخته شدند.
به این ترتیب، ردیف به عنوان یک نظام آموزشی شکل گرفت؛ نظامی که هنوز هم ستون اصلی آموزش موسیقی دستگاهی ایران به شمار میآید. اهمیت این میراث به اندازهای است که ردیف موسیقی ایرانی در سال ۲۰۰۹ در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو به ثبت رسید.
ردیف موسیقی ایرانی چیست؟
ردیف در لغت به معنی با نظم و ترتیب قرار دادن است. نظم و ترتیبی که از یک منطق و قاعدهای تبعیت میکند. بر این اساس ردیف در موسیقی دستگاهی ایران، یعنی قرار گرفتن منظم نغمهها پشت سر هم. به عبارت دیگر ردیف، مجموعهای منظم از صدها ملودی کوتاه و بلند است که «گوشه» نام دارند. این گوشهها بر اساس ویژگیهای صوتی و ارتباط ملودیک خود در قالب دستگاهها و آوازها دستهبندی شدهاند.
توجه کنید که ردیف را نباید صرفاً مجموعهای از قطعات موسیقی دانست. در حقیقت ردیف زبان موسیقی ایرانی است. همانطور که یک نویسنده برای نوشتن باید واژگان و قواعد زبان را بشناسد، یک نوازنده یا خواننده موسیقی ایرانی هم برای بداههنوازی و خلق آثار جدید باید ردیف را فرا بگیرد.
منظور از دستگاه در موسیقی ایرانی چیست؟
یکی از مهمترین مفاهیم در ردیف، دستگاه است. دستگاه را میتوان یک نظام ملودیک دانست که مجموعهای از گوشههای مرتبط را در بر میگیرد. هر دستگاه فضای احساسی، فواصل و ویژگیهای خاص خود را دارد.
به طور کلی دستگاهها در موسیقی ایرانی 5 جزء دارند که شامل بخش های زیر میشوند:
- پیش درآمد که مقدمهای آهنگین است و مُد را تعیین خواهد کرد.
- چهار مضراب، موسیقیای ریتمیک بدون آواز است.
- تصنیف، موسیقی ریتمیک همراه با خواندن غزل.
- رِنگ، فرمی ریتمیک که ضرب آهنگی برای رقص دارد.
تعریف دستگاه موسیقی ایرانی از زبان استاد حنانه
موسیقی ایرانی دارای هفت دستگاه اصلی است که در این بخش به آنها میپردازیم:
دستگاه شور
مهمترین و گستردهترین دستگاه موسیقی ایرانی، دستگاه شور است که بسیاری از آوازها از آن منشعب میشوند. همانطور که از اسمش هم پیداست، موسیقی این دستگاه پر است از شور و انرژی. شور یکی از دستگاههای بسیار بزرگ ردیف موسیقی ایرانی به حساب میآید که حالوهوای آن به موسیقی منطقه مازندران نزدیک است. البته در این دستگاه نغمههایی از موسیقی مناطق مرکزی ایران و کردستان هم شنیده میشود.
فضای این دستگاه، صمیمی، عاطفی و مردمی است. خیلی از آهنگهایی که در جشن و سرورها پخش میشود، در دستگاه شور ساخته شدهاند.
در میان دستگاههای ردیف موسیقی ایرانی، شور از همه گستردهتر است. زیرا هر یک از دستگاهها، دارای یک تعداد آوازها و الحان فرعی هستند ولی شور غیر از آوازهای فرعی دارای ملحقاتی است که هر یک به تنهایی استقلال دارند. آوازهای مستقلی که جزء این دستگاه محسوب میشوند ولی هر کدام مستقل از هم هستند، شامل: ابوعطا، بیات ترک، افشاری، بیات کرد و دشتی.
از جمله گوشههای دستگاه شور میتوان به: درآمد، خارا، اصول، هداوندی، مثنوی، رهاب، شهناز، رضوی، قرچه و حسینی، بیات کرد، قرچه، تصنیف، رضوی، کاروانی، کرشمه، روح الارواح، جوادخانی، مجلس افروز، اشاره کرد.
از بهترین و معروفترین قطعههای آوازی در دستگاه شور میتوان به قطعهی «ای ایران» اشاره کرد.

دستگاه ماهور
ماهور آوازی است با وقار که ابهت و شوکت خاصی به شنونده القا میکند. دقیقا همان حسی که موقع شنیدن قطعهی فراموشنشدنی «مرغ سحر» بهتان دست میدهد.
این دستگاه شباهت زیادی به گام ماژور در موسیقی غربی دارد و به همین دلیل دارای فواصل دراماتیک است و با شور، اشتیاق، عشق، امید و حس خوب همراه است. این حسوحال برای جوانان جذاب است و به همین دلیل دستگاه ماهور بین جوانان جایگاه خاصی دارد.
حصار، درآمد، گشایش، مقدمه داد، داد، مجلسافروز، دلکش، خسروانی، خاوران، طرب انگیز، نیشابورک، طوسی، مرادخانی، فیلی، زیرافکند، نیریز، شکسته، عراق، حزین، کرشمه، زنگوله، راک هندی، راک کشمیر، راک عبدالله، کرشمه راک، صفیر راک، مثنوی و ساقینامه از گوشههای دستگاه ماهور هستند.
دستگاه همایون
این دستگاه مانند نامش، باب میل شاهان و بزرگان است. نغمههای این دستگاه باشکوه و مجلل و در عین حال بسیار زیبا و دلفریب است. فضایی عمیق، اندیشمندانه و گاهی نیز اندوهگین ایجاد میکند. ملودیهای این دستگاه، پیچیده، طولانی و پر از تزئینات است. دقیقا مانند قطعهی «غوغای ستارگان» و «بهار دلنشین».
به قول استاد روح الله خالقی :
«همایون، ناصحی مشفق و مهربان است که با کمال شرم و آزرم با مستمعین خود مکالمه و درددل میکند. و با بیانی شیوا چنان نصیحت میکند و پند میدهد که هیچ سخنرانی را چنین مهارتی نیست.»
درآمد، زنگ شتر، موالیان، چکاوک، طرز، بیداد، بیداد کت، نی داوود، باوی، سوز و گداز، ابول چپ، لیلی و مجنون، راوندی، نوروز عرب، نفیر، فرنگ، زابل، بیات، عجم، شوشتری، منصوری، موالیان، بختیاری، دلنواز، جامه داران، نی ریز، صوفینامه از گوشههای دستگاه همایون است.
دستگاه سهگاه
از قدیمیترین نغمههای ایرانی، سه گاه است. این نغمه فراتر از فلات ایران هم استفاده میشده و ترکها مهارت زیادی در خواندن آواز در این دستگاه دارند. حزن، اندوه و دروننگری حسوحالی است که این دستگاه به شنونده القا میکند. همان حسی که با شنیدن قطعهی «رسوای زمانه» بهتان دست میدهد.
درآمد سه گاه، قفقازی، زنگ شتر، جغنایی، کرشمه، شاه ختایی، مثنوی، زابل، نفیر، مسیحی، مویه، بسته نگار، مخالف، نغمه، حزین، مخالف، بسته نگار از گوشههای دستگاه سه گاه محسوب میشوند.
دستگاه چهارگاه
چهارگاه، قدیمیترین دستگاه موسیقی ایرانی است و از نظر علمی مهمترین مقام موسیقی ایرانی است. این آواز، نمایندهی جامع و کاملی از تمام حالات و صفات موسیقی ایرانی است. طوری که تمام صفات عالی و ممتاز گامهای ایرانی را میتوان در چهارگاه به طور یکجا پیدا کرد. هرچند که تمامی حالات و احساسات را با این دستگاه میتوان به نمایش گذاشت ولی چهارگاه به شور و طرب و تحرک معروف است. به همین دلیل بیشتر قطعاتی که برای برنامههای صبحگاهی رادیو و تلویزیون ساخته میشود در این دستگاه است. مهمترین گوشههای دستگاه چهارگاه شامل گوشههای زیر است:
درآمد، پیش زنگوله، زنگوله، کرشمه، زنگ شتر، لزگی، چهار باره، شب فرح، رهامی، شاه ختایی، بسته نگار، فرود، حصار، مخالف، حاجی حسنی، مغلوب، نغمه، ناقوس، مخالف، پهلوی، منصوری و تصنیف.
دستگاه نوا
نوا از دیگر دستگاههای هفتگانهی موسیقی ایرانی است. این دستگاه، آوازی درحد اعتدال و آهنگی ملایم و متوسط دارد، نه زیاد شاد است و نه زیاد حزنانگیز. دقیقا شبیه قطعهی «من عاشق چشمت شدم» علیرضا قربانی.
این دستگاه، حس اشتیاق و دلتنگی را بیدار میکند و به آواز خوب معروف است و معمولا درآخر مجلس نواخته میشد. اصولا از اشعار عرفانی مانند اشعار حافظ برای این آواز انتخاب میشود، زیرا تاثیر بسیار زیادی در شنونده ایجاد میکند.
درآمدها، کرشمه، گردانیه، بیات راجه، عشاق، محیر، حزین، زنگوله، نهفت، گوشت، عشیران، نیشابورک، عراق، مجسلی، خجسته، حسینی، بوسلیک، رَهاوی، آواز مسیحی، ناقوس، نیریز از گوشههای دستگاه نوا هستند.

دستگاه راست پنجگاه
پیچیدهترین و کماجراترین دستگاه موسیقی ایرانی که قابلیت مدگردی فراوانی دارد، راست پنچگاه است.. بعضی موسیقیدانها معتقدند که این دستگاه به قصد تعلیم بنا شده است. راست پنجگاه ترکیبی است از سایر مقامها و در این آواز میتوان به تمام مقامهای ایرانی وارد شد. از این رو میتوان تمام احساساتی که در دستگاههای موسیقی ایرانی است را با راست پنجگاه ایجاد کرد. به عبارت دیگر، راست پنجگاه آواز کاملی است؛ زیرا دارای تمام حالات و صفات آوازهای دیگر نیز است. اصولا از این دستگاه برای بیان حس عظمت و شکوه و پیروزی استفاده میشود.
درآمد راست، کاروانی، نیریز صغیر و کبیر، طوسی، بحرنور، روح افزا، پنجگاه، پروانه، زنگوله صغیر و کبیر، بیات عجم، نغمه، ماوارالنهر، مبرق، قرچه از گوشههای دستگاه راست پنجگاه محسوب میشوند. آلبوم قافله سالار استاد لطفی نمونهی خوبی برای این دستگاه است.
آوازهای موسیقی ایرانی
همانطورکه پیشتر هم اشاره کردیم، علاوه بر دستگاهها، موسیقی ایرانی دارای پنج آواز مشهور نیز هست. آوازها در واقع شاخههایی از برخی دستگاهها هستند که شخصیت مستقلی پیدا کردهاند. به این معنا که از نظر پردههایی که نواخته میشوند مانند دستگاهی میباشند که زیرمجموعهی آن هستند. مثلا آواز دشتی از متعلقات دستگاه شور و آواز بیات اصفهان از متعلقات دستگاه همایون است.
درواقع آواز اصطلاحی است که برای توصیف مجموعهای از گوشهها به کار میرود که به صورت متناوب و مستقل از دستگاه اجرا میشوند. انواع آواز در ردیف موسیقی ایرانی شامل موارد زیر است:
آواز افشاری
آواز افشاری آوازی غمانگیز و اندوهناک است و از آن برای بیان احساسات عمیق، تنهایی، تأمل و مضامین عرفانی استفاده میشود. با این حال، افشاری همیشه غمگین نیست و میتواند حالتی حماسی یا امیدوارانه نیز پیدا کند و به طور کلی حالتی بسیار خوش و دلپسند دارد.
گوشههای این دستگاه شامل: افشاری، راست، عبری، صدری، صبری، سرحدی، مبرقع، دره گزی، عاشقکش، صلایی، خجندی، نهیب، مویه افشاری، ایلخانی، عراق، قرایی، حزین، زنگنه، دل انگیزان، قفل رومی، دیر راهب، مسیح، زنگوله، مثنوی افشاری است
آواز دشتی
دشتی یکی از محبوبترین آوازهای موسیقی ایرانی است و ریشههای محکمی در موسیقی محلی مناطق مختلف ایران، بهویژه شمال و جنوب کشور دارد. فضای آن ساده، صمیمی، روستایی و احساسی است و بسیاری از ترانههای فولکلور ایرانی در این فضا شکل گرفتهاند.
گوشههای آواز دشتی شامل، دشتی، کرد بیات، سروی، دیلمی، سملی، حاجیانی، جونقانی، غم انگیز، دیلمان، گیلکی، کوهستانی، خلیل خوانی، دماوندی، جانگداز، زرقانی، بیات شیراز، ارمی، قاسم آبادی، بیدگانی، مرادخانی، اسکندری، دره شوری، بیات راجه، خجسته، عشاق، عذار، عزال، بوسلیک، عشیران، طرب انگیز، کتایونی، لری یا تنگسیری، شهر آشوب، شهناز، سلمک، چهار تحریر، مثنوی دشتی است.
آواز ابوعطا
این آواز از متعلقات دستگاه شور است و حالوهوایی صمیمی، ساده و گاه اندوهگین و غم انگیز دارد. بسیاری از نغمههای مذهبی، مناجاتها، اذان و قرائت قرآن در این آواز و در گوشهی حجاز اجرا میشود. و آوازهای روستایی ایران با فضای ابوعطا نزدیکی دارند.
آلبوم آتش در نیستان شهرام ناظری و تصنیف بهار دلکش محمدرضا شجریان از نمونههای این آواز هستند
آواز بیات ترک
این آواز نیز از خانواده شور است. بیات ترک حالتی لطیف، متین و عرفانی دارد و در عین آرامش، نوعی شکوه و وقار را منتقل میکند. بسیاری از تصنیفهای مشهور موسیقی ایرانی در این آواز ساخته شدهاند
آواز بیات اصفهان
بیات اصفهان از متعلقات دستگاه همایون است. این آواز حالتی شاعرانه، عاشقانه و لطیف دارد و از نظر رنگ و احساس، ترکیبی از غم و امید را در خود جای داده است.
چهار آواز نخست از متعلقات دستگاه شور هستند و بیات اصفهان از دستگاه همایون منشعب شده است. هر یک از این آوازها رنگ و حالوهوای احساسی ویژهای دارند. برای مثال دشتی معمولاً فضایی روستایی و صمیمی دارد، در حالی که افشاری اغلب برای بیان حالات درونی و تأملبرانگیز استفاده میشود.
تفاوت آواز و دستگاه در موسیقی ایرانی چیست؟
اکنون که دید بازتری نسبت به ردیف موسیقی، دستگاه و آواز دارید، بد نیست که به بررسی تفاوت آواز و دستگاه در موسیقی ایرانی بپردازیم.
- اولین تفاوت آواز و دستگاه گسترهی صوتی آنها است. گسترهی صوتی در آواز محدودتر از دستگاه و کمتر از یک اکتاو است. ولی گسترهی صوتی دستگاهها معمولا بیشتر از یک اکتاو است.
- دومین تفاوت آواز و دستگاه قطعههای سازی است. در آواز خیلی کم پیش میآید قطعهای بدون خواننده اجرا شود اما در دستگاهها قطعهی سازی یا همان بدون خواننده یک رکن اصلی است.
- تفاوت بعدی در سبکها است. دستگاهها در موسیقی رسمی و حرفهای اجرا میشوند اما آوازها در موسیقیهای محلی یا فولکلور متداول هستند.
پردهگردانی در آواز مولفه مهمی محسوب نمیشود و در آواز محدود است. اما در دستگاهها که چندین مُد دارند پردهگردانی عنصر اصلی و رایجی است.

گوشه؛ کوچکترین واحد ردیف موسیقی ایرانی
گوشههای موسیقی ایرانی کوچکترین و مهمترین عنصر در موسیقی ایرانی نامیده میشوند. از به هم پیوستن چند گوشه، آواز یا دستگاه تشکیل میشود که با هم در گام، کوک و فواصل نت همآهنگی دارند. درواقع هر گوشه یک الگوی ملودیک مستقل دارد و میتواند ویژگی خاصی از دستگاه را معرفی کند. همچنین نوازنده یا خواننده با اجرای آن، فضای موسیقایی ویژهای را به شنونده منتقل میکند.
برخی گوشهها نقش معرفی دستگاه را دارند، برخی باعث ایجاد تنوع و تغییر فضا میشوند و برخی دیگر شنونده را دوباره به فضای اصلی دستگاه بازمیگردانند. برای مثال در دستگاه شور گوشههایی مانند سلمک، شهناز و قرچه هرکدام شخصیت ملودیک متفاوتی دارند.
گوشهها در طول نسلهای مختلف توسط استادان موسیقی گردآوری و حفظ شدهاند و امروزه بخش اصلی آموزش موسیقی سنتی ایران را تشکیل میدهند. هنرجویان با یادگیری گوشهها، علاوه بر آشنایی با ردیف، زبان و بیان موسیقی ایرانی را نیز فرا میگیرند.
نکته مهم این است که گوشه صرفاً یک ملودی ثابت نیست؛ بلکه مجموعهای از ویژگیهای ملودیک و اجرایی است که نوازنده یا خواننده میتواند بر اساس آن بداههنوازی یا بداههخوانی کند. به همین دلیل گوشهها یکی از مهمترین پایههای خلاقیت در موسیقی ایرانی به شمار میآیند.
گوشهها اسمهای مختلفی دارند و هر کدام به دستگاه و مکتب خاصی تعلق میگیرند. هر دستگاه موسیقی و یا آواز داراى تعدادى گوشه است که داراى تقسیمات جزء نیست و وسعت آن از حدود هفت نت تجاوز نمیکند.
برای درک و شناخت دقیق موسیقی ایرانی باید با تمام گوشههای موسیقی ایرانی آشنا شوید. این آشنایی و درک عمیق و تمرینهای پیدرپی، امکان بداههنوازی را به نوازنده میدهد. در ردیف میرزا عبدالله به روایت زنده یاد نورعلی خان برومند حدوداً 300 گوشه روایت شده است که در بخش بالا به چندین مورد از مهمترین گوشهها اشاره کردیم.
هنگام اجرای ردیف، نوازنده یا خواننده معمولاً با «درآمد» آغاز میکند. درآمد مهمترین گوشه برای معرفی فضای دستگاه است. سپس با عبور از گوشههای مختلف به اوج میرسد و در پایان با استفاده از «فرود» دوباره به فضای اصلی دستگاه باز میگردد.
اهمیت یادگیری ردیف برای هنرجویان موسیقی
بسیاری از هنرجویان در ابتدای یادگیری موسیقی ایرانی تصور میکنند ردیف فقط مجموعهای از ملودیهای قدیمی است که باید حفظ شوند. درحالیکه هدف اصلی یادگیری ردیف، حفظ کردن صرف نیست؛ بلکه آشنایی با زبان و منطق موسیقی ایرانی است.
هرچه درک شما از ردیف در موسیقی دستگاهی ایران بیشتر شود:
- گوش موسیقاییتان، تقویت میشود.
- ساختار دستگاهها را بهتر درک میکنید.
- با شیوههای مختلف جملهپردازی آشنا میشوید.
- تواناییتان در بداههنوازی و بداههخوانی بیشتر میشود.
- با میراث فرهنگی و هنری ایران ارتباط عمیقتری برقرار میکنید.
نتیجهگیری
ردیف موسیقی ایرانی حاصل قرنها تجربه، انتقال شفاهی و تلاش استادان بزرگ برای حفظ میراث موسیقایی ایران است. این مجموعه ارزشمند نه تنها شامل صدها گوشه و ملودی اصیل است، بلکه زبان مشترک موسیقی دستگاهی ایران را نیز شکل میدهد.
هر ردیف در موسیقی ایرانی از 7 دستگاه، 5 آواز مستقل و تعداد زیادی گوشه تشکیل شده است که هر کدام حالوهوای خاص خودش را دارد.
شناخت ردیف، دستگاهها، آوازها و گوشهها به هنرجویان کمک میکند تا درک عمیقتری از موسیقی ایرانی به دست آورند و مسیر یادگیری خود را بر پایهای مستحکم بنا کنند. به همین دلیل ردیف را میتوان حافظه تاریخی موسیقی ایران و یکی از مهمترین گنجینههای فرهنگی این سرزمین دانست. گنجینهای که همچنان الهامبخش نسلهای جدید نوازندگان و خوانندگان است.
فرقی ندارد که شما به چه ساز و آوازی علاقهمند هستید. دوست دارید که سه تار یاد بگیرید یا سنتور و کمانچه، آواز سنتی را میپسندید یا آواز تلفیقی را، ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان به شما کمک میکنیم تا به خوبی موسیقی ایرانی را یاد بگیرید.
آموزش آنلاین موسیقی راهی برای یادگیری موسیقی وسط دغدغههای مختلف زندگی است. در این شیوهی آموزشی شما میتوانید از گوشهی خانهی خودتان در هر کجای دنیا، در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید و از یادگیری قدمبهقدم موسیقی لذت ببرید.
اگر دوست دارید که لذت یادگیری بدون دردسر موسیقی را بچشید توصیه میکنیم که با درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی شروع کنید. کارشناسان ما پس از دریافت درخواستتان با شما تماس میگیرند و توضیحات لازم را ارائه میدهند و به تمامی سوالات شما نیز پاسخ میدهند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.





