خیلی وقت بود که دنبال یک برنامه تمرین داربوکا بودم که بتوانم بین مشغلههای کاری و دغدغههای شخصی و خانوادگی، آموزش داربوکا را خیلی جدی و منظم پیش ببرم. راستش از وقتی که یادم میآید به سازهای کوبهای علاقهی زیادی داشتم ولی داربوکا جایگاه خیلی خاصی برایم داشت.
به خاطر همین علاقهی زیادم بود که ساز را خریدم و در یک آکادمی هم ثبتنام کردم ولی راستش هیچوقت نتوانستم آنطور که دلم میخواهد آموزش ببینم و تمرین کنم. مسئله این است که من صاحب یک کسبوکار تازه تاسیس در هامبورگ هستم که وقت زیادی از من میگیرد. از طرف دیگر، دوست ندارم که لذت بودن با خانواده و تماشای بزرگ شدن دخترم را از خودم دریغ کنم. با وجود همهی اینها، علاقهی زیادی به داربوکا مخصوصا ریتمهای ترکی و عربی این ساز دارم و دلم میخواهد که خودم بتوانم بنوازم ولی با چالش بزرگ کمبود وقت مواجه هستم. تا اینکه با خودم فکر کردم شاید چیزی که واقعاً به آن نیاز دارم، نه وقت بیشتر، بلکه یک برنامه تمرین روزانه داربوکا باشد که بتوانم آن را با همین زندگی شلوغ هماهنگ کنم.
برنامه تمرین داربوکا راهحلی برای افراد پرمشغله
همانطورکه گفتم در یک آکادمی ثبت نام کردم و آموزش را شروع کردم ولی چالشهای زیادی داشتم، چون به خاطر مشغلههای کاری گاهی به کلاس حضوری نمیرسیدم، از طرف دیگر با اینکه بیشتر از ده سال است که در هامبورگ زندگی میکنم ولی ارتباط گرفتن با استاد آلمانی زبان برایم خیلی سخت بود. همیشه فکر میکردم که اگر بتوانم زیرنظر یک استاد ایرانی آموزش ببینم، خیلی سریعتر میتوانم یاد بگیرم. البته کاملا درست فکر میکردم و این را زمانی که شروع به آموزش آنلاین موسیقی با استادم در ایران کردم متوجه شدم.
آموزش آنلاین به من این امکان را داد در ساعتی که برایم مقدور بود کلاسم را برگزار کنم و استاد ایرانیام درک بهتری از من، شرایطم و علایقم داشت. اما هنوز یک مشکل مهم سرجایش باقی مانده بود و آن هم این بود که من وقت کمی برای تمرین داشتم.
مشکل من کمبود علاقه نبود؛ مشکل، زمان بود. من از آن دسته آدمهایی نبودم که از روی هیجان سراغ موسیقی میآمدند و بعد از مدتی رهایش میکردند. من واقعا داربوکا را دوست داشتم و صدایش برایم جذاب بود. اما بین علاقه داشتن به یک ساز و تمرین منظم فاصله زیادی وجود دارد.
مسئله این بود که من برای تمرین موسیقی نمیتوانستم زندگیام را متوقف کنم. به خاطر همین یک شب کاملا واقعگرایانه به قضیه نگاه کردم و متوجه شدم که نمیتوانم شرایط زندگیام را تغییر دهم ولی میتوانم نحوهی تمرین کردنم را تغییر دهم.
اوایل فکر میکردم برای یادگیری داربوکا در خانه باید حداقل یک ساعت وقت بگذارم و اگر زمانم کم بود، تمرین را به روز دیگری موکول میکردم. اما بعدها متوجه شدم که مشکل از خود زمان نبود؛ از تصوری بود که درباره تمرین داشتم. بعد از آن بود که به فکر تنظیم یک برنامه تمرین داربوکا شخصی افتادم.

برنامه تمرین داربوکا برای مبتدیان باید چطور باشد؟
من دوست داشتم که مدت زمان طولانی تمرین کنم و تا وقتی که روی یک تکنیک کاملا مسلط نشدهام دست از تمرین نکشم. چون در طول هفته این فرصت را نداشتم، زمان تمرین به آخر هفتهها موکول میشد. اما بعد از اینکه تصمیم گرفتم شیوهی تمرین کردنم را تغییر بدهم، همه چیز شکل دیگری پیدا کرد. چون متوجه شده بودم، تمرینی خوب است که هر روز تکرار شود. من فهمیدم اگر برنامهای داشته باشم که بتوانم بیشتر روزهای هفته اجرا کنم، حتی اگر هر بار فقط ۲۰ یا ۳۰ دقیقه وقت بگذارم، احتمالاً نتیجهاش از تمرینهای طولانی و پراکنده بهتر خواهد بود.
از طرف دیگر، وقتی که تازه شروع به یادگیری یک مهارت جدید میکنیم دوست داریم همه چیز را خیلی سریع و با هم یاد بگیریم. من هم همین اشتباه را میکردم. هر بار ساز را برمیداشتم که تمرین کنم، میخواستم در همان نیم ساعت چیزهای زیادی یاد بگیرم. آخرش هم نه تکنیک جدید کاملاً جا میافتاد و نه ریتمی که تمرین کرده بودم آنقدر روان میشد که از نواختنش لذت ببرم. تا اینکه آخرش تصمیم گرفتم تمرین را بخشبندی کنم. درواقع من به تجربه فهمیدم که یک برنامهی تمرین روزانه داربوکا برای مبتدیان لزوماً نباید پیچیده باشد، مهم این است که هر بخش هدف مشخصی داشته باشد.
یک کار دیگری که باید انجام دهید این است که ریتمهای موردعلاقهتان را وارد برنامه کنید. یکی از چیزهایی که باعث شد تمرین برایم جذابتر شود، این بود که خیلی زود سراغ ریتمهایی رفتم که واقعاً دوستشان داشتم. اگر قرار باشد یک هنرجوی مبتدی هفتهها فقط تکنیکهای پایه را تکرار کند، طبیعی است که بعد از مدتی انگیزهاش کمتر میشود. اما وقتی همان تکنیکها را داخل یک ریتم واقعی میشنود و مینوازد، نتیجه برایش ملموستر میشود. برای من ریتمهای ترکی و عربی، دقیقا همین نقش را داشتند.
هر بار که یک ریتم آشنا را بهتر اجرا میکردم، احساس میکردم تمرینهایم بالاخره دارند به چیزی که در ذهنم بود نزدیک میشوند. این موضوع برای تمرین داربوکا برای افراد پرمشغله اهمیت بیشتری دارد؛ چون وقتی زمان محدودی داریم، بهتر است بخشی از تمرین واقعاً لذتبخش باشد.
مدت زمان تمرین داربوکا باید چقدر باشد؟
واقعیت این است که یک عدد ثابت برای همه هنرجوها وجود ندارد. این زمان بستگی به عوامل مختلفی مثل سطح نوازندگی، هدف، تکنیکهایی که در حال یادگیری هستید و البته زمانی که هر فرد میتواند صرف تمرین کند، دارد. اگر یادگیری داربوکا را تازه شروع کردهاید، بهتر است که از زمانهای کوتاه شروع کنید و به تدریج مدت تمرین را افزایش دهید.

چیزی که برای من مهمتر از تعداد دقیقههاست، کیفیت همان زمانی است که پای ساز میگذارم. اینکه بدانم در یک تمرین بیست دقیقهای دقیقا روی چه چیزهایی کار کنم، برایم ارزشمندتر از یک ساعت تمرین بیهدف است. برای مثال روزهایی که حدود نیم ساعت فرصت دارم، تمرینم را به چهار قسمت تقسیم میکنم:
- حدود 5 دقیقه، تمرینهای گرم کردن دست و انگشتها را انجام میدهم.
- ضربههای ساده به ساز میزنم. هدفم در این بخش، سرعت نیست بلکه بیشتر تمرکزم روی آماده شدن دستهایم است.
- به مدت10 دقیقه؛ تکنیکهایی را که یاد گرفتهام، تمرین میکنم. قبل از هر چیز هم سراغ تکنیکی میروم که تازه یادش گرفتهام.
- به مدت 10 دقیقه هم تمرینها ریتم را انجام میدهم. این بخش برای من جذابترین قسمت تمرین است. یک ریتم مشخص را انتخاب میکنم و ابتدا خیلی آرام آن را اجرا میکنم در نهایت وقتی الگو برایم آشنا شد، کمکم سرعتم را بیشتر میکنم. من اصولا سراغ ریتمهای عربی یا ترکی میروم چون حس خیلی خوبی به من میدهند و انگیزهام را زیاد میکنند.
- در نهایت آزادانه مینوازم و سعی میکنم که تکنیکها و ریتمهای مختلف را امتحان کنم.
البته که همهی روزها طبق برنامه پیش نمیروند. گاهی یک جلسه کاری طول میکشد، گاهی برنامهای خانوادگی پیش میآید و بعضی شبها هم واقعاً انرژی زیادی برای تمرین باقی نمیماند. در چنین روزهایی، تمرین را کاملاً کنار نمیگذارم و فقط آن را کوتاهتر میکنم. اصولا روزهایی که وقت کمی برای تمرین دارم، سراغ تمرینهای پراکنده نمیروم.
این همان چیزی است که در تمرین روزانه داربوکا برای من اهمیت پیدا کرده است: لازم نیست هر روز مقدار یکسانی تمرین کنم؛ مهم این است که تا حد ممکن ارتباطم با ساز حفظ شود.
آیا با یک برنامه تمرین مناسب میتوان در یادگیری داربوکا پیشرفت کرد؟
داشتن برنامه تمرین خیلی خوب است، اما به تنهایی کافی نیست. ممکن است شما هر روز سر ساعت مشخصی بنشینید و تمرین کنید، اما یک تکنیک را اشتباه اجرا کنید. اگر کسی نباشد که این اشتباه را به شما گوشزد کند، ممکن است همان حرکت نادرست را هفتهها تکرار کنید. به همین دلیل، در کنار تمرین در خانه، داشتن یک استاد که اجرای تکنیکها را بررسی کند اهمیت زیادی دارد.
استاد میتواند مشخص کند چه چیزی را بیشتر تمرین کنید، کدام تمرین برای سطح فعلیتان مناسب است و چه زمانی آماده یادگیری یک ریتم یا تکنیک جدید هستید. به این شکل شما فقط تمرین نمیکنید بلکه هدفمند تمرین میکنید.

نتیجهگیری
من هنوز هم بیشترین زمانم صرف شغلم میشود. شبهایی هست که ترجیح میدهم کنار خانوادهام باشم. سفر و مهمانی و کنسرت جزء برنامههای زندگیام است.گاهی هم آنقدر خستهام که فقط میخواهم استراحت کنم. اما حالا دیگر این اتفاقها به معنی کنار گذاشتن یادگیری داربوکا نیست؛ چون در هر صورت تمرین میکنم. اگر یک روز زمان بیشتری داشته باشم، مدت زمان بیشتری تمرین میکنم و اگر فقط ۱۵ دقیقه فرصت داشته باشم، از همان ۱۵ دقیقه، استفاده میکنم. گاهی هم پیش میآید که اصلاً نتوانم تمرین کنم، روز بعد دوباره به برنامه تمرین برمیگردم.
چیزی که من به تجربه فهمیدم این بود که برای یادگیری داربوکا در خانه لازم نیست زمان فراغت زیادی داشته باشیم و حتی لازم نیست هر روز ساعتها تمرین کنیم. فقط کافی است برای تمرین موسیقی، در همین زندگی واقعی، یک جای کوچک اما ثابت باز کنیم. همین تغییر نگاه بود که باعث شد داربوکا دیگر ساز تزئینی نباشد که گوشه اتاق منتظر «وقت مناسب» بماند. حالا دیگر هر بار که صدای یک ریتم آشنا را در اجراها و کنسرتها میشنوم، فقط نمیگویم چه ریتم زیبایی، بلکه آن را آن قدر تمرین میکنم که یاد بگیرم.
شما هم به داربوکا علاقه دارید اما مشغله کاری و خانوادگی باعث شده شروع یا ادامه دادن یادگیری را مدام عقب بیندازید؟ شاید به جای اینکه منتظر زمان مناسب، بمانید، بهتر است که یک برنامهی تمرین داربوکا متناسب با شرایط خودتان برنامهریزی کنید.

انتخاب یک استاد خوب یکی از موارد مهمی است که نباید آن را دست کم بگیرید. استادی که آموزش را با توجه به علایق و شرایط زندگیتان پیش ببرد. اگر مانند من در خارج از ایران زندگی میکنید و دوست دارید که زیرنظر یک استاد ایرانی آموزش ببینید، من آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان را پیشنهاد میدهم. فرقی ندارد که شما کجای دنیا زندگی میکنید، از هر نقطهی جهان به راحتی میتوانید در کلاس آنلاین موسیقی وب نوازان شرکت کنید.
پیشنهاد میکنم که آموزش را با درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی شروع کنید و هر سوال و ابهامی که دارید از کارشناسان وب نوازان بپرسید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


