شاید شما هم وقتی به صدای خوانندهی مورد علاقهتان گوش میکنید آرزو کنید که کاش میتوانستید به این زیبایی بخوانید ولی آیا همه میتوانند آواز بخوانند؟ اصولا این سوال را افرادی میپرسند که در اوقات تنهاییشان مدام درحال زمزمه کردن هستند ولی از اینکه کسی صدایشان را بشنود، دچار شرم میشوند. یا افرادیکه وقتی آهنگی پخش میشود، بیاختیار با آن همراهی میکنند؛ اما به محض اینکه، کسی صدایشان را میشنود، ساکت میشوند، چون فکر میکنند که استعداد خوانندگی ندارند. احتمالا شما هم جزء همین دسته از افراد هستید و با وجود علاقهی زیاد به آوازخواندن، به صدایتان اعتماد ندارید و بارها به خودتان گفتهاید که «من صدای خوبی ندارم، پس نمیتوانم بخوانم!»
این باور رایجی است که بین خیلی از علاقهمندان به آواز وجود دارد. حالا سوال اینجاست که آیا واقعاً صدای خوب، ذاتی است و فقط افراد کمی از زمان تولد، صدای خوب دارند؟ یا همه میتوانند با آموزش درست، آواز بخوانند؟ واقعیت این است که بله، همه میتوانند ولی توانایی صدای هر کسی متفاوت است. در این مطلب به طور کامل به این موضوع پرداختهایم. اگر دوست دارید که صدایتان را رها و آزاد کنید و آواز سر بدهید ولی نگران این هستید که از پسش برنیایید، این مطلب مختص شما نوشته شده است.
آیا همه میتوانند آواز بخوانند؟
آیا آواز خواندن نیاز به استعداد ذاتی دارد؟ آیا خوانندهها به شکل مادرزادی صدایشان خوب است؟ ژنتیک چقدر در خواننده شدن تأثیرگذار است؟ استعداد خوانندگی مهمتر است یا تمرین زیاد و پشتکار؟ و … . سوالاتی از این دست ذهن بسیاری از هنرجویان ما را در آغاز دوره آموزش آواز درگیر میکند ولی واقعیت این است که دنیای موسیقی و آواز، دنیای بزرگی است و افراد زیادی را در خود جای میدهد. درواقع آموزش آواز و یادگیری خوانندگی درجات مختلفی دارد که با توجه به هدفتان از خواندن میتوانید یکی از آنها را انتخاب کنید و به این وادی پا بگذارید.
بعضی از افراد به خاطر لذت خودشان دوست دارند که آواز بخوانند، برخی میخواهند برای دوستان و آشنایانشان اجرا کنند و برخی دیگر میخواهند برای مردم و به صورت حرفهای بخوانند. به همین دلیل تقریبا میتوانیم بگوییم که همه میتوانند به نوعی خواننده شوند و برای آن تنها یک شرط وجود دارد و آن این است که شما باید تارهای صوتی سالمی داشته باشید.
«جوآن روتکوفسکی»، استاد آموزش موسیقی میگوید: «همه کسانی که میتوانند صحبت کنند، میتوانند استفاده از صدای آوازی خود را هم یاد بگیرند. کیفیت صدا به عوامل زیادی بستگی دارد؛ با این حال، به استثنای افرادی که در دستگاه صوتی خود دچار مشکل هستند، همه میتوانند به خوبی آواز خواندن را بیاموزند تا آهنگهایی که به تکنیکهای سخت احتیاج ندارند را بخوانند.»
با توجه به اظهارات روتکوفسکی میتوان گفت که تقریباً همهی انسانها میتوانند آواز بخوانند. تفاوت فقط در این است که بعضی افراد بدون آموزش اولیه، کنترل بهتری روی صدای خود دارند، اما دیگران باید این مهارت را یاد بگیرند و تمرین کنند. به عبارت دیگر، آواز خواندن، مثل نواختن ساز، مهارتی آموختنی است. همانطورکه نوازندهها از روز اول نوازنده نبودهاند و با تمرین به این سطح رسیدهاند، خوانندهها و آوازخوانها هم از این قاعده مستثنی نیستند. به همین دلیل ما خیلی وقتها، شاهد بودهایم هنرجویی که در ابتدا صدای طبیعی چندان زیبایی ندارد، از هنرجویی که صدایش به طور طبیعی زیباتر است ولی تمرین کمی دارد، پیشی میگیرد. با این حساب، صدا ساختنی است و حتی کسی که استعداد خوانندگی دارد، اگر تمرین نکند، از هنرجویی که در ابتدا صدای چندان خوبی ندارد ولی پیگیر و صبورتر است، عقب بماند.
عوامل تأثیرگذار در آواز خواندن
همانطورکه تا به اینجا متوجه شدهاید، صرفا داشتن صدای خوب و استعداد خوانندگی کافی نیست و عوامل زیادی روی صدا تأثیرگذار هستند. شاید پیش آمده که شروع به خواندن یکی از ترانههای موردعلاقهتان کردهاید ولی بعدا که به صدای ضبط شدهتان گوش دادهاید به طور کلی از این کار پشیمان شده باشید. دلیلش این است که برای خواننده شدن علاوه بر حنجرهی سالم، شرایط بیرونی هم تأثیرگذار هستند که در این بخش به آنها اشاره میکنیم:
سبک خوانندگی مهم است!
در پاسخ به سوال آیا همه میتوانند آواز بخوانند؟ فهمیدیم که بله همه میتوانند تا حدی آواز خواندن را یاد بگیرند اما آیا زمانی که مثلا کسی در سبک آواز سنتی خوانندهی خوبی است، میتواند در آواز بلوز هم به همان اندازه خوب عمل کند؟ قطعا نه!
البته که تعدادی از خوانندهها هستند که میتوانند به خوبی از پس اجرای سبکهای مختلف بر بیایند اما تعداد این افراد بسیار کم است. پس بهتر است که از همین ابتدا با توجه به علاقه و استعدادی که دارید سبک مشخصی از خواندن را دنبال کنید.
حدود 6 الی 8 هفته طول میکشد که عضلات دستگاه صوتی شما تقویت شود و صدای موسیقایتان شکل بگیرد. پس از این مدت، میتوانید یکی از سبکهای خواندن را به طور دقیقتر دنبال کنید و تمام تواناییهای خود را برای یادگیری آن به کار بگیرید. در انتخاب سبک آواز، علاقه و ظرفیتهای صدایتان تأثیرگذار است. در انتخاب سبک میتوانید از راهنماییهای استادتان استفاده کنید.
تصور نادرست دربارهی «صدای خوب»
اصولا بسیاری از افراد پیش از یادگیری آواز، تصور میکنند که صدای خوب یعنی صدایی شبیه خوانندههای محبوبشان. این نوع تصور کاملا اشتباه است زیرا هر کسی صدای خاص خودش را دارد و به هیچوجه نیاز به تقلید نیست. درواقع صدای زیبا، نتیجهی کنترل، هماهنگی، وضوح و احساس در خواندن است.
اگر به صدای خوانندههای محبوبتان گوش کنید ممکن است متوجه تفاوتهای صدایشان شوید. احتمالا در پلیلیستتان، هم صداهای بم و هم صداهای زیر پیدا میشود. درواقع صدای زیبا لزوماً صدای بم یا زیر نیست؛ لازم نیست حجیم یا پرطنین باشد. آنچه باعث تأثیرگذاری آواز میشود، دقت در نتها، انتقال احساس و هماهنگی با ملودی است. به همین دلیل بسیاری از خوانندگان بزرگ دنیا، صدای عجیبی ندارند، اما چون درست و با احساس میخوانند، شنونده را تحتتأثیر قرار میدهند.
نقش فیزیولوژی و ژنتیک در صدا
وقتی میگوییم که هر کسی میتواند خواننده شود به این دلیل است که ما با انواع صداها مواجه هستیم و دلیل این تنوع هم، فیزیولوژی بدن است. درواقع ساختار فیزیکی بدن، مانند شکل حنجره، تارهای صوتی و حتی استخوانهای صورت، بر رنگ صدا تأثیر دارد. به همین دلیل صدای افراد با هم متفاوت است. اما این تفاوت به معنای «خوب» یا «بد» بودن صدا نیست؛ بلکه هر فرد رنگ صوتی خاص خودش را دارد. پس اگر صدایتان مشابه خوانندهی محبوبتان نیست، معنیاش این نیست که شما نمیتوانید آواز بخوانید.
در حقیقت، آواز هم مانند ورزش، به عضلات خاصی نیاز دارد که با تمرین قویتر و هماهنگتر میشوند. بسیاری از هنرجویان در ابتدای کار صدای لرزان یا ناهماهنگ دارند، اما با تمرین درست و مداوم، صدای آنها شفاف و کنترلشده میشود. حتی اگر در ابتدا نتها را اشتباه بخوانید، با تقویت گوش موسیقایی و هماهنگی بین گوش و حنجره، میتوانید به دقت و صحت لازم در خواندن برسید.
گوش موسیقایی و اهمیت سلفژ
آیا هر کسی میتواند خواننده شود؟ بله همه میتوانند ولی باید همراه با تقویت صدا، به تقویت گوش موسیقی خود نیز توجه کنید. در ابتدای آموزش آواز، بعضی از هنرجویان وقتی نمیتوانند به خوبی نتها را اجرا کنند، مشکل را میاندازند گردن صدایشان و برای همین ناامید میشوند. ولی واقعیت این است که شما برای ادای درست نتها باید گوش موسیقاییتان را تقویت کنید.
یکی از مؤثرترین ابزارها برای آموزش آواز و گوش موسیقایی، سلفژ است. تمرینهای سلفژ کمک میکند گوش و صدا هماهنگ شوند. وقتی تمرینهای سلفژ را انجام میدهید، کمکم یاد میگیرید هر نت چه ارتفاعی دارد و چگونه باید آن را درست بخوانید. طبیعی است که در هفتههای اول ایجاد این هماهنگی دشوار است اما با تمرین منظم، ذهن و صدای شما هماهنگ میشود.

تمرین، تنفس و تکنیکهای درست
اینکه میگوییم همه میتوانند آواز بخوانند به این معنی نیست که بدون تمرین و یادگیری تکنیکهای خاص، زیر آواز بزنید! چون هر کاری، راه و چاه خودش را دارد و برای آنکه بتوانید درست آواز بخوانید، باید بدن و صدایتان هماهنگ باشند. اولین قدم برای ایجاد هماهنگی، یادگیری تنفس دیافراگمی است. بیشتر افراد در حالت عادی با قفسهی سینه، نفس میکشند، اما در آواز باید نفس از دیافراگم بیاید تا صدا کنترل و پشتیبانی شود.
به طورکلی برای اینکه صدایتان را برای آواز خواندن تقویت کنید باید تکنیکهای خاصی را یاد بگیرید. تمرینهای تنفسی، گرم کردن صدا و تمرینهای روزانه، تارهای صوتی را انعطافپذیر و سالم نگه میدارند. یادتان باشد که هدف از تمرین، فشار آوردن به صدا نیست، بلکه تقویت تدریجی آن است. هر بار که تمرین میکنید، عضلات حنجره و سیستم تنفسیتان هماهنگتر میشوند و به مرور زمان صدای شما طبیعیتر و شفافتر میشود.
اعتماد به نفس و نحوهی انتقال احساس
گاهی برخی از افراد استعداد خوانندگی نیز دارند ولی اعتمادبهنفس خواندن در جمع را ندارند. درواقع افراد زیادی هستند که از خواندن در جمع میترسند، نه به خاطر اینکه صدایشان واقعا خوب نیست بلکه به دلیل ترس از قضاوت دیگران. شاید برای شما هم پیش آمده باشد که یکبار در جمع خواندهاید و کسی خندیده یا گفته «صدایت خوب نیست»، و همین باعث شده دیگر ادامه ندهید. ولی آیا خوانندههای محبوبتان از وقتی که چشم باز کردهاند خواننده بودهاند؟
درواقع برای خواننده شدن و تقویت صدایتان هیچ راهی ندارید، جز اینکه به صدایتان اعتماد کنید. برای اینکار هم نباید به هیچ وجه خودتان را با دیگران مقایسه کنید. چون شما باید احساس درونیتان را منتقل کنید و انتقال احساس تقلیدی نیست.

در چه سنی میتوانیم آواز خواندن یاد بگیریم؟
واقعیت این است که دنیای موسیقی بیشتر از اینکه با معیار سنوسال پیش برود، بر پایهی شور و علاقه است. به همین دلیل از کودک 6 ساله تا بزرگسالان 60 ساله میتوانند پا به این دنیای جذاب بگذارند و به اندازهی خودشان لذت ببرند.
اگر پدر و مادر هستید و می خواهید بدانید که بهترین سن آموزش آواز به کودکان چه سنی است؟ خوب است بدانید که اصولا آموزش تخصصی آواز بعد از دوران بلوغ و تثبیت صدای کودک آغاز میشود. البته که در سنین پایینتر میتوان با بازیهای صوتی و کلاسهای موسیقی کودک، پایههای درستی برای خوانندگی او در آینده ایجاد کرد.
به عنوان بزرگسال، خوب است بدانید که در بزرگسالی و بعد از سن 25 سالگی موقع خوانندگی، میتوانید نتهایی را اجرا کنید که در سن پایینتر نمیتوانستید. زیرا در سن بالا صدای شما کاملا پخته میشود و میزان استفاده از حنجرهتان هم بیشتر میشود. پس اگر فکر میکنید که یادگیری خوانندگی برای شما دیر شده است سخت در اشتباهید. شاید با دریافت راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی بتوانید ترس و نگرانیتان را کنار بگذارید و با انگیزهی زیاد شروع به یادگیری آواز کنید.
نتیجهگیری
اگر تا الان فکر میکردید که صدای خوبی ندارید و از استعداد خوانندگی محروم هستید، الان دیگر وقتش رسیده که به صدای خاص خودتان ایمان بیاورید و شروع به تقویت آن کنید. زیرا خوانندگی فراتر از استعداد است و دارای تکنیکهای خاصی است. به همین دلیل پاسخ سوال آیا همه میتوانند آواز بخوانند؟ مثبت است.
پس اگر عمری است که زمزمهوار و پنهانی آواز میخواندید، وقتش رسیده است که با تمرین و آموزش، بلند و رها بزنید زیر آواز و از صدای خود لذت ببرید.
البته برای اینکه مسیر آموزشیتان را درست و اصولی پیش ببرید و به تارهای صوتیتان آسیبی وارد نشود، داشتن یک استاد خوب، شرط لازم است. زیرا استاد به شما نشان میدهد چگونه صدا را کنترل کنید، درست نفس بکشید و از صدایتان مراقبت کنید و سبک موسیقی مناسب با صدایتان را پیدا کنید. فراموش نکنید که هدف از کلاس آواز این نیست که شما را یکشبه به خواننده حرفهای تبدیل کند، بلکه هدف این است که صدای خودتان را بشناسید و از آن لذت ببرید. چون تا زمانیکه خودتان از صدایتان لذت نبرید، نمیتوانید حستان را به شنوندهها نیز منتقل کنید.

ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان با اساتید حرفهای و بادانشی همکاری میکنیم که میتوانند قدمبهقدم به بهتر شدن صدای شما کمک کنند. همچنین از بین شیوههای آموزشی مختلف، آموزش آنلاین موسیقی را در پیش گرفتهایم تا بدون محدودیت مکانی و زمانی خدمات ارائه دهیم. پس اگر در خارج از کشور زندگی میکنید و یا در شهرهای کوچکی هستید که به استاد خوب دسترسی ندارید، کلاس آنلاین موسیقی وب نوازان را از دست ندهید.
راهی تا آوازخوان شدن شما باقی نمانده است، چون ما به صدای شما ایمان داریم، فقط کافی است که شما هم به آموزشهای ما اعتماد کنید!
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.





