تا حالا به این فکر کردهای که صدایت برای چه سبک آواز مناسب است؟ به عنوان کسی که دوست دارد صدایش را تقویت کند حتما دل در گرو یکی از سبکهای آوازی داری. شاید لطافت و گرمای سبک پاپ دلت را برده باشد، شاید هم با هر تحریری که استاد شجریان میزند، نفست در سینه حبس میشود و دوست داری که تو هم بتوانی کمی مشابه ایشان بخوانی. نکند شیفتهی صدای باشکوه خوانندههای اپرا هستی که بدون میکروفن، صدایشان طنین خاصی در سالن میاندازد؟ شاید هم عشقت به موسیقی و آواز فراتر از اینها است، برای همین دل در گرو آواز تلفیقی داری، جایی که سنت و مدرنیته در هم تلاقی میکنند. شاید هم دوست داری که صدایت را تقویت کنی تا بتوانی نغمههای محلی را به حس بهتری بخوانی. احتمال اینکه به آواز بلوز و راک و رپ فکر کنی، چقدر است؟
واقعیت این است که هیچ کدام از این سبکها بر دیگری برتری ندارند، بلکه مهم این است که بدانی صدای تو مناسب چه سبکی است و به کدام سبک علاقهی بیشتری داری؟ البته حق میدهیم که در ابتدای مسیر آموزش آواز، کمی سردرگم و کلافه شوی. شاید شناخت انواع سبکهای آواز به تو در انتخاب سبک مناسب کمک کند.
بررسی انواع سبک آواز
همانطورکه اشاره کردیم، سبکهای خوانندگی مختلفی وجود دارد که بنا بر فرهنگهای مختلف ایجاد شدهاند و هر کدام حالوهوای خاص خودشان را دارند. همین موضوع باعث شده که دنیای موسیقی روزبهروز جذابتر و متنوعتر شود. زیرا سلایق مختلف را در بر میگیرد و صداهای مختلف فرصت شنیده شدن پیدا میکنند. در این بخش، سبکهای مختلف آواز را بررسی میکنیم. پس اگر دوست داری که با حالوهوای سبکهای مختلف آشنا بشی با ما همراه باش.
سبک آواز پاپ؛ مردمی، ساده و پراحساس
یکی از محبوبترین و پرطرفدارترین سبکهای آواز در جهان سبک پاپ است که در ایران نیز بیشترین تعداد طرفدار را دارد. حتی اگر تو طرفدار پرپاقرص این سبک هم نباشی، حتما در پلی لیستت آهنگهای پاپ پیدا میشود، چون هدف این سبک، انتقال احساسات صادقانه با زبانی ساده و قابلفهم است.
در آموزش این سبک، تمرکز روی اصول اصلی خواندن است و در کنار آن کمی هم روی تئوری موسیقی و صداسازی کار میشود. ولی هدف اصلی این است که هنرجو بتواند خیلی سریع صدایش را تقویت کند و بخواند، به خاطر همین روی قطعات معروف کار میشود. به عبارت دیگر، در آواز پاپ، آهنگهایی برای آموزش انتخاب میشوند که با گوش هنرجو آشنا باشد.
استاد آواز پاپ، تکنیکهای لازم را در خلال همین آهنگها و قطعات معروف و آشنا به هنرجو یاد میدهد.

حتما متوجه شدهای که اکثر خوانندههای پاپ، گیتار هم میزنند! دلیلش این است که آموزش آواز پاپ، معمولا در کنار یک ساز بهتر جواب میدهد. معمولا این سبک با ساز گیتار، بسیار همخوانی دارد و به علت قابلیتهای متعدد گیتار خیلی خوب میتوان آواز را با آن همراه کرد.
پس اگر دوست داری که آواز پاپ را یاد بگیری، از همن حالا یک ساز را هم به شکل تخصصی یاد بگیر چون روی خوانندگی و درک مفاهیم کمک زیادی میکند.
در نهایت اگر دوست داری که با شنوندهها ارتباط مستقیم بگیری و حسهای روزمره مثل عشق، امید یا دلتنگی را منتقل کنی، آواز پاپ انتخاب مناسبی است.
سبک آواز کلاسیک؛ تکنیکی و پرقدرت
در آموزش آواز کلاسیک برعکس آواز پاپ، تاکید زیادی روی اصول و مبانی موسیقی میشود. اساتید آواز در این سبک خیلی تاکید دارند که موسیقی به درستی و با همه جزییات آموزش داده شود. درواقع هنگامی که اصول آواز درست و صحیح آموزش داده شد، آنگاه هنرجو میتواند درک درست و بهتری داشته باشد و وارد مراحل بعدی شود.
در این سبک روی صداسازی و آموزش سلفژ تاکید زیادی میشود چون اگر هنرجو به سلفژ مسلط باشد، میتواند درست و کاملا اصولی و تکنیکی بخواند. همچنین تمرینهای نفسگرفتن نیز اهمیت زیادی در این سبک دارد زیرا کنترل داشتن روی نفس و نفسگیری صحیح حین خواندن، مهم است. از جمله خوانندگان این سبک میتوانیم به «دریا دادور» اشاره کنیم.

سبک آواز ایرانی؛ میراثی از دل تاریخ
اگر به شعر، فرهنگ و تاریخ ایران علاقه داشته باشی، قطعا دل در گرو آواز ایرانی داری. آوازی سرشار از ظرافت، پر از جزئیات و همراه با اندیشههای فلسفی.
برای آموزش آواز ایرانی که به سبک سنتی نیز معروف است، اساتید از روشهای مختلفی استفاده میکنند. برخی اساتید با آموزش روی تصنیفهای ایرانی آغاز میکنند و بعد از اینکه هنرجو روی تصنیفها، تسلط پیدا کرد، وارد ردیف و گوشهها میشوند.
در روش دیگر اساتید با آموزش اصول موسیقی ایرانی شروع میکنند و بعد از آشنایی اجمالی هنرجو با تئوری موسیقی ایرانی، وارد صداسازی و دیگر موارد ضروری آواز میشوند. درنهایت نیز به ردیف موسیقی ایرانی و گوشهها میپردازند. سپس مرحلهبهمرحله پیش میروند و با توجه به سطح هنرجو، روی قطعات و تصنیفهای ایرانی کار میکنند. در هر سطح و مرحلهای، استاد با توجه به نیاز هنرجو به رفع اشکال میپردازد. برای مثال اگر در نفس گرفتن مشکل داشته باشی، تمرینها روی نفسگیری متمرکز میشود و بعدها اگر در تحریر زدن به مشکل بخوری، روی تکنیکهای تحریر زدن کار میشود. درواقع آموزش کاملا قدمبهقدم پیش میرود.
اگر عاشق آواز ایرانی هستی و با شنیدن نغمههای ایرانی، ذوق و شور در دلت مینشیند، چه بهتر که خودت هم دستی به حنجرهات بکشی و پا به این وادی بگذاری!

سبک آواز تلفیقی، پلی میان نسلها
دیدهای بعضی از قطعات نه سنتی هستند و نه پاپ؟ یعنی نه ساختارها و پیچیدگیهای زبانی و تکنیکی آواز سنتی را دارند و نه ترانه و ملودی سادهی سبک پاپ را. چیزی بین این دو هستند. انگار صدایی میان گذشته و امروز در گوشت زمزمه میکند. این همان دنیای آواز تلفیقی است؛ جایی که خواننده، احساس و تکنیک آواز ایرانی را با سازها و تنظیمهای مدرن ترکیب میکند تا تجربهای نو بسازد. یعنی خواننده تلاش میکند که با حفظ ریشههای فرهنگیاش، قطعه را در قالب و تنظیم امروزیتر که برای گوشهای نسل جدید آشناتر است، بخواند.
مثلاً «علیرضا قربانی» در قطعاتی مثل «من عاشق چشمت شدم» یا «حریق خزان»، آواز ایرانی را با فضای ارکسترال و ریتمهای مدرن درآمیخته است. همین شیوه را در آثار «همایون شجریان» نیز میبینیم. برای مثال در قطعهی «آرایش غلیظ»، میتوانی به خوبی متوجه شوی که چطور تحریرهای آواز ایرانی با سازهای الکترونیک و ملودیهای امروزی درهم میآمیزند. یا مثلا «محسن نامجو» با ساختارشکنیهای خاصش، شعرهای مولوی و حافظ را در ریتمهای بلوز و راک اجرا میکند.
از دیگر نمونههای آواز تلفیقی میتوان به کارهای گروه «چارتار» اشاره کرد. مثلا وقتی قطعه «باران تویی» را میشنویم، احساس میکنیم که موسیقی ایرانی را در قالب و زبان امروزیتری میشنویم.
در واقع، آواز تلفیقی، پلی بین گذشته و امروز است و به نوعی این نکته را یادآوری میکند که برای تازه شدن، نیازی نیست از ریشه جدا شویم. به همین دلیل بیراه نیست اگر بگوییم که این سبک، گفتوگوی بین نسلی است.
در کلاسهای آموزش موسیقی بسته به علاقه و سلیقهی موسیقاییات میتوانی به آموزش آواز تلفیقی بپردازی و این نوع آواز را یاد بگیری.
آواز راک؛ نغمهی بیقراری
علاوهبر سبکهای خوانندگی رایجی که پیشتر اشاره کردیم، سبکهای دیگری هم وجود دارد که در ایران کمتر شناخته شده هستند. آواز راک جزء این دسته است. سبک آواز راک، پر از هیجان، احساسات تند و حالت اعتراضی است. خوانندهی راک برای بیان مقصودش از عناصری مانند، صدای خشن، فریادهای کنترلشده و اجرای پرانرژی استفاده میکند.
راک در اصل از بلوز و کانتری زاده شد، اما با گذر زمان، تبدیل به صدای جوانی شد، صدایی که قاعده نمیپذیرد. از جمله خوانندگان ایرانی این سبک میتوان به «فرهاد مهراد»، «کاوه یغمایی» و «کاوه آفاق» اشاره کرد.
در این سبک، سازهای الکترونیک مانند گیتار الکتریک، درامز و گیتار بیس نقش پررنگی دارد. اصولا خواننده باید با این سازها هماهنگ باشد و به همین دلیل ترجیح بر این است که نوازندگی یکی از این سازها را بلد باشد.

آواز بلوز؛ زمزمهی رنج
وقتی از آواز بلوز حرف میزنیم، انگار صدای کسی را میشنوی که روی پلهی خانهاش نشسته، گیتارش را بغل کرده و بیهیچ تکلفی از رنجهایش حرف میزند. شاید دلیل این امر این است که سبک بلوز از دل تنهایی و سختی زاده شد. از بین کارگران سیاهپوست مزارع پنبه در جنوب آمریکا که سعی میکردند با نغمههایشان دردشان را کمتر کنند. البته که سبک بلوز صرفا به غم محدود نمیشود، این غم در نهایت به پذیرش زندگی میرسد و تازه اینجاست که نوعی امید از دل آن سر بیرون میآورد.
خوانندهی بلوز معمولاً با صدایی خشدار و با لحنی صادقانه، از عشق، فقر، خستگی یا آزادی میخواند. شاید به همین دلیل است که بلوز در تمام دنیا شنونده دارد؛ چون در اصل، قصهی مشترک انسانهاست، قصهی رنج و پذیرش آن!
از بین خوانندههای ایرانی در این سبک میتوان به «فریدون فروغی» و «محسن نامجو» اشاره کرد.
آواز رپ، صدای اعتراض جامعه
امروزه داخل کشور رپرهای زیادی در حال فعالیت هستند، ولی چون این سبک به شکل رسمی پذیرفته نشده است، همچنان به شکل زیرزمینی فعالیت میکنند. با اینحال این سبک جزء سبکهای پرطرفدار به ویژه بین نسل «زد» است. اصولا درون مایهی قطعات رپ، واکنشهای اعتراضی به مسائل اجتماعی و سیاسی جامعه است. از نظر ساز محدودیتی برای این سبک وجود ندارد ولی اصولا آواز با سازهایی مانند درامز و سینتی سایرز و … همراه میشود. از جمله رپرهای معروف میتوان به «هیچکس»، «یاس»، «رضا پیشرو» و … اشاره کرد.

آواز فولکلور (محلی)؛ صدای اقوام مختلف
اهل کدام شهر و دیاری؟ موسیقی دیار خودت یا شهرهای دیگر ایران را هم گوش میکنی؟ با نغمهها و آوازهای محلی ایرانی ارتباطی داری؟ موسیقی دلانگیز شمالی را دوست داری یا غم نهفته در صدای خالوهای جنوبی را؟ با نواهای سوزناک خراسانی بیشتر همراه میشوی یا ترانههای شاد کردی؟ سرودهای گرم و پراحساس لری را بیشتر میشنوی یا آواز عاشیقهای آذری را؟ شاید هم به خوانندگان نسل جدید، اقبال بیشتری داری و «جوما» و «حیدو هدایتی» و گروههای «سیریا»، «داماهی» و … را به خوانندگان نسلهای گذشته ترجیح میدهی! هرچه که هست، موسیقی محلی بخش جداییناپذیری از فرهنگ اقوام ایرانی است. درواقع وقتی از آواز محلی حرف میزنیم از صدای مردم در حاشیه، حرف میکنیم.
سبک آواز محلی در مناطق مختلف ایران، برخلاف آوازهای شهری یا کلاسیک، کمتر به تکنیک و قواعد پیچیده وابسته است. خواننده محلی بیشتر با دل میخواند تا با تکنیکهای موسیقی. به همین دلیل، صدای او ممکن است خام و ساده باشد، اما در همان سادگی، عمقی نهفته است که به دل مینشیند. شاید همین صداقت باعث شده که آواز محلی هنوز هم در دل مردم زنده بماند؛ چون هر گوشهاش بوی خاک، باران و خاطره میدهد. البته که در بین نسلهای جوانتر خواندگان فولکور، دانش موسیقی رشد کرده و امروزه شاهد قطعات پراحساسی هستیم که روی بخشهای مختلف آن فکر شده و تمام نکات فنی رعایت میشود. ولی همچنان میتوان به شکل واضحی ردپای فرهنگ، هویت و طبیعت آن منطقه را در این ترانههای محلی دید.

چگونه سبک آواز خود را پیدا کنیم؟
بعد از اینکه سبکهای آوازی مهم را شناختی نوبت به انتخاب یکی از این سبکها میرسد. اگر تا الان سبک مورد نظرت را انتخاب کردهای و تکلیفت سر این موضوع با خودت مشخص است که خیلی عالی است، اما اگر هنوز دودل هستی راههایی برای تصمیمگیری نهایی وجود دارد. خوب است بدان که سختترین سبک خوانندگی وجود ندارد! درواقع یک سبک زمانی سخت میشود که با علاقه، شخصیت و جنس صدای تو هماهنگ نباشد؛ ولی اگر سبکی را دوست داشته باشی دیگر سختی و آسانی معنی ندارد.
سلیقه و علاقهی موسیقایی
بدون شک اولین و مهمترین عامل در تعیین سبک خواندن، سلیقه و علاقهات است که تعیین آن هم سخت نیست. فقط کافی به موسیقیهایی که گوش میدهی توجه کنی یا چند خوانندهی موردعلاقهات را تعیین کنی. مثلا اگر همیشه به خوانندگان پاپ گوش میکنی، احتمالاً ناخودآگاه همان لحن را در صدایت ایجاد میکنی.
جنس و وسعت صدای تو
عامل مهم دیگری که به تو در تعیین سبک موسیقی و آواز کمک میکند، جنس صدایت است. همانطورکه در بخشهای پیش توضیح دادیم هر سبکی با برخی صداها همخوانی بیشتری دارد. هر چند که با صداسازی و تربیت صدا میتوانی گستره صوتی خودت را تقویت کنی ولی نمیتوانی آن را کاملا تغییر دهی. برای مثال برای خواندن آواز کلاسیک و سنتی نیاز به صدای عمیق و پرطنینی داری. سبک پاپ و فولکور اصولا با صدای نرم و لطیفی اجرا میشوند. برای خواندن آواز رپ و راک نیاز به صدایی بلند و کمی خشدار است تا بتوانی نتها را به خوبی اجرا کنی. پس جنس صدای تو، راهنمایی برای انتخاب سبک و نوع آواز است.

شخصیت و احساساتت
بخشی از آواز خواندن تکنیک است و بخش بیشتر آن احساسی است که تو با کلمهها و نحوهی اجرای نتها آن را به شنونده انتقال میدهی. به همین دلیل اینکه تو چه شخصیتی داری به طور مستقیم روی آوازی که میخوانی تأثیرگذار است. اگر فردی اهل شعر و فرهنگ باشی، احتمالا با سبکهای سنتی و تلفیقی ارتباط بیشتری برقرار میکنی و میتوانی بهتر احساسات را منتقل کنی. اما اگر پرانرژی، اجتماعی و هیجانی هستی، راک یا پاپ انتخاب بهتری است.
هدف از یادگیری آواز
هدفت از یادگیری آواز چیست؟ آیا به روزی که بتوانی روی استیج بخوانی فکر میکنی یا همینکه بتوانی در جمع دوستانت بخوانی برایت کافی است؟ شاید هم همهی اینها برای دل خودت است! برای آن لحظههای خلوت و تنهایی که احساسات عمیقی را تجربه میکنی و میزنی زیر آواز. اینکه هدف تو از آواز خواندن چه باشد در تعیین سبک آواز مهم است. چون اگر بخواهی حرفهای بخوانی باید سبکی را انتخاب کنی که با جنس صدا، روحیه، شخصیت و شرایط جامعه و نیاز بازار توجه کنی. ولی اگر میخواهی برای دل خودت بخوانی، تفاوت چندانی نمیکند، مهم این است، آنچهکه میخوانی را خوب و بااحساس اجرا کنی.

شرایط جسمی و تمرینی
اینکه وضعیت جسمی و تمرینیات چگونه است در انتخاب نوع آواز تأثیرگذار است. زیرا در بعضی سبکها مثل سبک کلاسیک و ایرانی نیاز به مدت زمان تمرین زیادی است. چون باید روی تنفس خودت کنترل زیادی داشته باشی و بتوانی آن را به خوبی کنترل کنی. البته که این موضوع به این هم بستگی دارد که تو انتظار داری که در چه مدت زمانی آواز خواندن را یاد بگیری؟ اگر عجله داری که به مهارت خوبی در آواز خواندن برسی ولی فرصت تمرین زیادی را هم نداری، بهتر است سراغ سبکهایی بروی که نیاز به تمرین کمتری دارند.
نتیجهگیری
اینکه تصمیم گرفتهای آواز خواندن را یاد بگیری و صدایت را تقویت کنی و با حس بهتری آواز بخوانی، تصمیم جذابی است. سبکی که برای آواز خواندن انتخاب میکنی کاملا به سلیقه، شرایط و جنس صدایت بستگی دارد. فراموش نکن که انتخاب سبک یعنی پیدا کردن هویت صدای خودت. پس به هیچوجه قرار نیست که از خوانندهای تقلید کنی و یا حتما مثل او بخوانی یا از اول بدانی که کدام سبک را باید بخوانی. خیلی از خوانندگان هم در طول مسیر، سبکهای مختلفی را امتحان کردهاند تا در نهایت توانستهاند در یک سبک خاص به شهرت برسند.
درواقع اگر تو پا در مسیر بگذاری، خود مسیر، راهنمایت میشود و جلو پایت را روشن میکند. چون خواهناخواه در این مسیر با افرادی آشنا میشوی که به تو در ادامهی مسیر کمک میکنند. استاد آوازت یکی از این افراد است. پس سعی کن استادی را انتخاب کنی که در این مسیر دست تو را بگیرد و راهنمایت باشد؛ نه اینکه با تمرینهای نادرست، به صدایت آسیب بزند.
ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان، به کمک اساتیدمان به تو در این مسیر کمک میکنیم که گامبهگام پیش بروی و سبک آواز موردنظرت را یاد بگیری. از آنجایی که شیوهی آموزشی ما آنلاین است، هر کجای این دنیا که باشی میتوانی آواز خواندن را به زبان فارسی یاد بگیری. فقط کافی است در ساعتی که خودت آن تعیین کردهای در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنی.

آدم خجالتیای هستی و نمیتوانی در هر جایی و پیش هرکسی بزنی زیر آواز؟ کلاس آنلاین این مزیت را دارد که در خانه و از پشت مانیتور برگزار میشود و غیر از تو و استاد، کس دیگری در کلاس حضور ندارد.
برای دریافت راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی، کارشناسان ما در خدمت شما هستند. تو میتوانی تمامی چالشها و مشکلاتت را با آنها در میان بگذاری تا کلاسی متناسب با شرایطت را برایت برنامهریزی کنند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.



