اگر اهل شعر و موسیقی باشید احتمالا بدتان نمیآید که فرزندتان هم پا در این مسیر بگذارد. مخصوصا اگر استعداد موسیقی هم داشته باشد. بسیاری از پدرومادرها مثل شما کاملا اتفاقی متوجه استعداد فرزندشان میشوند. مثلا وقتی که کودکشان با ذوق خاصی با آهنگ کارتون موردعلاقهاش همخوانی میکند. یا در ماشین ، ادای خوانندهها را درمیآورد و آهنگی را که درحال پخش است، زمزمه میکند. درواقع صدای خوب، چیزی نیست که پنهان بماند. اگر فرزند شما گوش موسیقایی و صدای خوبی داشته باشد، دیر یا زود خودش را نشان میدهد.
حالا که شما متوجه علاقهی فرزندتان به موسیقی و آواز شدهاید شاید سوالاتی برایتان به وجود بیاید. سوالاتی مثل اینکه، بهترین سن آموزش خوانندگی به کودکان چه زمانی است؟ آیا اصلا آموزش آواز از کودکی کار درستی است؟ به حنجرهی فرزندم آسیبی وارد نمیشود؟ من چطور میتوانم به فرزندم در این مسیر کمک کنم؟ و … .
در این مطلب، پاسخ سوالهایتان را میگیرید و میتوانید ضمن مراقبت از علاقه، استعداد و صدای فرزندتان، به او در این مسیر کمک کنید.
مزایای آموزش خوانندگی به کودکان
پیش از اینکه به موضوعاتی مثل سن آموزش آواز و نقش والدین در این مسیر بپردازیم، بهتر است کمی دربارهی تأثیرات و مزایای آواز روی کودکان اطلاعاتی کسب کنید. چون خواندن فقط سرگرمی نیست؛ بلکه نوعی پرورش ذهن، بدن و روح است. وقتی کودکان آواز میخوانند، در واقع چند مهارت مهم در آنها تقویت میشود:

افزایش اعتماد به نفس
اولین و مهمترین تأثیر آواز خواندن در دوران کودکی، افزایش اعتمادبهنفس و عزتنفس کودک است. چون صدای او توسط افراد مختلف شنیده میشود و مورد تشویق قرار میگیرد و به او احساس مهم بودن و ارزشمندی میدهد. درواقع خودباوری او با هر تشویقی افزایش پیدا میکند. این موضوع آرامآرام روی بخشهای دیگر زندگیاش هم تأثیر میگذارد.
بهبود مهارتهای گفتاری و زبانی
وقتی که فرزند شما آواز خواندن را شروع میکند، یاد میگیرد که کلمات را به شکل درست تلفظ کند، و روی جملهبندیهایش کار کند. این تمرینها روی حرف زدن او تأثیر مستقیمی میگذارد. هم دایرهی واژگانش بهتر میشود و هم رسا و واضح صحبت میکند.
پرورش گوش موسیقایی و حافظه
در فرآیند یادگیری آموزش خوانندگی به کودکان، آنها با ریتم، ضرب، ملودی و … آشنا میشوند. به مرور گوشهایشان تقویت میشود و تواناییشان در تشخیص نتها و صداها بهبود پیدا میکند. به عبارت دیگر گوش موسیقی فرزند شما در طی آموزش آواز تقویت میشود.
تخلیهی هیجانات و آرامش روانی
کودکان هم مثل شما در طول روز احساسهای مختلفی از غم، شادی، امید، ناامیدی، خشم، عصبانیت، استرس، ترس و … را تجربه میکنند. آواز خواندن یکی از بهترین راهها برای تخلیه و برونریزی این احساسات است. تأثیر آواز در برونریزی احساسات تا جایی است که میتوانید خودتان به مرور زمان تغییرات را در فرزندتان مشاهده کنید.
رشد ذهنی کودک
شاید به عنوان پدر یا مادر نگران درس و مشق فرزندتان باشید و فکر کنید که موسیقی و آواز وقت او را میگیرد و روی تحصیلش تأثیر منفی میگذارد. ولی واقعیت کاملا برعکس این تصور رایج است. چون موسیقی هنری چند بعدی است و درواقع هوش انتزاعی کودک را تقویت میکند و روی رشد مغزی او تأثرات مثبتی میگذارد. در نتیجه چه بسا فرزندتان در درسهایش هم موفقتر عمل کند.

بهترین سن آموزش خوانندگی به کودکان چه زمانی است؟
حالا که متوجه علاقه و استعداد خوانندگی فرزندتان شدهاید، خوب است دربارهی سن مناسب یادگیری آواز هم اطلاعاتی داشته باشید تا بیگدار به آب نزنید. چون فرآیند یادگیری آواز در بزرگسالی و کودکی با هم متفاوت است. درحالیکه بسیاری از والدین به این موضوع توجهی نمیکنند و زمانی که میبینند کودکشان نسبت به خواندن علاقه نشان میدهد، او را در کلاس آموزش آواز ثبت نام میکنند. اما نکته مهمی که والدین باید به آن توجه کنند این است که آموزش آواز به کودکان باید در سن مناسبی انجام شود تا از هرگونه صدمه و فشار بیش از حد به حنجره جلوگیری شود؟
با این تفاسیر، بهترین سن برای آموزش خوانندگی به کودکان زمانی است که صدای کودک کمکم به سمت پختگی میرود. تجربه ثابت کرده کودکانی که در سنین نزدیک به بلوغ، یادگیری آواز را شروع میکنند، عملکرد بهتری نسبت به کودکانی دارند که از سنین پایینتر آموزش را شروع کردهاند.
چون ژنتیک و شرایط زندگی افراد با یکدیگر فرق میکند، نمیتوان سن دقیقی را برای شروع خوانندگی در نظر گرفت. به همین دلیل این وظیفهی شماست که نسبت به تغییرات صدا در فرزندتان، هشیار باشید تا بعد از اینکه تغییرات لازم انجام شد، آموزش آواز را شروع کند.
به طور متوسط، سنین 11 تا 14 سالگی بهترین زمان برای شروع آواز است. زیرا در این سنین تغییرات هورمونی با سرعت بسیار زیادی در بدن کودکان اتفاق میافتد و آموزش تکنیکهای آواز و صداسازی به آنها کمک میکند تا به بهترین نحو ممکن صدایشان را پرورش بدهند. در این سنوسال صدای پسران کمکم به سوی بم شدن تغییر شکل میدهد و صدای دختران از حالت کودکانه به یک فرد بالغ تغییر میکند.

چرا نباید آموزش آواز را از سن خیلی پایین شروع کرد؟
اصولا اساتید و متخصصان موسیقی روی سن شروع آموزش آواز تأکید زیادی دارند. درواقع آنها معتقد هستند که بهترین سن آموزش خوانندگی به کودکان بعد از بلوغ است و قبل از آن زمان مناسبی نیست.
برای درک این موضوع بهتر است که فرآیند تولید صدا در انسان را بررسی کنیم. درواقع تولید صدا توسط بسته شدن قوی تارهای صوتی در هنگام عمل بازدم انجام میشود. برای تولید صدا ابتدا فشار داخل نای بالا و پایین میشود و سپس تارهای صوتی باز و بسته میشوند. با این حساب، خوانندگی به این معناست که افراد مهارت لازم را برای تولید اصوات گوناگون از صدای خود به دست بیاورند. در واقع تفاوت اصلی آواز خواندن با صحبت کردن معمولی در ریتم و تونالیته آن است.
ضمن اینکه پیش از سن بلوغ، صدای انسان هنوز به پختگی نرسیده و آواز خواندن با این صدا کار دشواری است و حتی باعث دلزگی کودک میشود. علاوهبراین، کودکان در سنین پایین در مورد قسمتهای مختلف بدن هیچ اطلاعاتی ندارند و نمیتوانند به خوبی درک کنند که حنجره و عملکرد آن به چه صورت است. به همین دلیل ممکن است به خوبی متوجه دستورالعملهای استادشان نشوند و در نتیجه اعتمادبهنفس خود را از دست بدهند.

نکات آموزش خوانندگی به کودکان چیست؟
با تمام توضیحاتی که دادیم اگر اصرار دارید که فرزندتان از همین الان آموزش آواز را شروع کند، بهتر است که آموزش او را از دوره سلفژ ابتدایی آغاز کنید. در دورهی سلفژ، او با مفاهیم اولیه آشنا میشود و اصوات را میشناسد. در واقع کودکان پیش از سن بلوغ این فرصت را دارند که از طریق آموزش یک ساز و تا حدی تئوری موسیقی، با مفاهیم دنیای موسیقی آشنا شوند و تمرکز خود را بر بهبود حس شنواییشان بگذارند. برای آغاز یادگیری آواز در سن کم، باید یک استاد خوب و کاربلد پیدا کنید تا تجربهی کار با کودکان کمسنوسال را داشته باشد و بتواند با آموزش جذاب او را به ادامهی آموزش ترغیب کند. استاد خوب کسی است که در فرآیند آموزش آواز به کودکان، موارد زیر را درنظر بگیرد:
آموزش باید شاد و بازیمحور باشد
همانطورکه پیشتر هم گفتیم، شیوهی آموزش موسیقی به کودکان با بزرگسالان تفاوت دارد. کلاس آموزش کودک باید شاد و بازیمحور باشد. کودک چون درکی از مباحث تئوری ندارد، خیلی زود خسته و کلافه میشود و حتی شاید از یادگیری آواز دلزده هم بشود. به همین دلیل استاد باید از بازیهای صوتی، تقلید حیوانات، شعرخوانی و داستانخوانی استفاده کند تا آموزش برای کودک جذاب بماند.
البته که نباید از تمرینات تئوری هم غافل شد، به هرحال هر آموزشی نیاز به یک اصول پایه و مبانی دارد. این مبانی شامل شناخت نتهای موسیقی و نحوهی خواندن آنها است. ولی تمام آموزشهای تئوری هم باید همراه با بازی و به شکل تفریحی باشد. حتی بهتر است که شروع دوره آموزش با مباحث تئوری نباشد و استاد بعد از گذشت مدتی، آموزش این مباحث را شروع کند.
نباید صدای کودک تحت فشار قرار گیرد
آموزش و فرآیند تقویت صدا در کودکان باید آرام و کاملا گامبهگام پیش برود. چون کودکان در سن رشد هستند و تارهای صوتیشان خیلی ظریف و آسیبپذیر است. به همین دلیل فریاد زدن، تقلید از خوانندگان بزرگسال یا تمرینهای سنگین میتواند به صدا آسیب بزند.
گرم کردن صدا باید با بازی و فعالیتهای جالب انجام شود
یکی از نکات آموزش آواز به کودکان که اهمیت زیادی هم دارد، گرم کردن صدا است. این فرآیند هم باید همراه با بازی و تقلید صداهای جالب باشد. حواستان باشد که فرزندتان به هیچوجه نباید بدون گرم کردن صدا، آواز بخواند، زیرا احتمال آسیبدیدگی حنجرهاش بالا میرود. به همین دلیل استاد باید به او یاد دهد که صدایش را با تنفس عمیق و خمیازه کشیدن، گرم کند. این موضوع کمک میکند تا تارهای صوتیاش انعطاف بیشتری داشته باشد و موقع خواندن فشار زیادی به آنها وارد نشود.

از اشعار ساده استفاده کنید
کودکان باید آرامآرام و به صورت گامبهگام نحوهی خواندن را بیاموزند و به همین منظور باید از اشعار و قطعات ساده برای آموزش به آنها استفاده شود.
استفاه از اشعار سخت برای آموزش، هم اعتماد به نفس کودکان را پایین میآورد و هم علاقه او را نسبت به خواندن از بین میبرد. کودکان هنگام تمرین یک شعر سخت، ذهنیت بد و منفی نسبت به خوانندگی پیدا میکنند و ممکن است تصمیم بگیرند که دیگر آن را ادامه ندهند
از توضیحات علمی به کودک، صرفنظر شود
اصولا اساتید میدانند که نباید با کودکان خیلی تخصصی و علمی صحبت کنند. درواقع اگر از کودک میخواهند که تکنیک یا حرکت خاصی را انجام دهد، به هیچ عنوان نباید از توضیحات علمی و تخصصی برای رساندن منظورش به او استفاده کند. به همین دلیل فرآیند آموزش آواز و موسیقی به کودکان همراه با بازی و سرگرمی است. به این شکل کودک هم متوجه منظور استادش میشود و هم از انجام دادن آن کار لذت میبرد.
با حرکات دست خود به او کمک کنید
دیدهاید که خوانندگان هنگام اجرا، دستهایشان را مدام بالا و پایین میکنند؟ هدف از این کار داشتن احساس و همراهی با نتها است. درواقع حرکاتی مانند بالا و پایین رفتن دست نشانهای برای بالا و پایین رفتن نتها است. به طور کلی یادگیری زبان بدن در خوانندگان به آنها کمک میکند تا کنترل بهتری روی خواندن خود داشته باشند و با تسلط نتهای گوناگون را ادا کنند.
به همین دلیل اساتید این نکتهها را به کودکان هم آموزش میدهند. شما هم میتوانید این حرکات را یاد بگیرید تا فرزندتان را هنگام تمرین کردن همراهی کنید.
به طور کلی کلاس خوانندگی کودکان، باید همراه با سرگرمی و بازی باشد. درواقع نباید انتظار داشته باشید که استاد، به سرعت تمام نکات تئوری سخت و پیچیده را به فرزندتان آموزش بدهد. چون کودکان نمیتوانند هیچجوره با آموزش خشک و بیروح کنار بیایند. درواقع به جای اینکه توقع داشته باشید فرزندتان خیلی زود، خوانندگی یا نوازندگی را یاد بگیرد، بیشتر باید تلاش کنید که او مسیر آموزشی شاد و مفرحی را داشته باشد تا دچار دلزدگی و تنفر از آموزش موسیقی و آواز نشود.
نقش والدین در آموزش آواز به کودکان
بعد از آشنایی با شیوهی برگزاری درست کلاس خوانندگی کودکان، بد نیست که دربارهی نقش خودتان در این فرآیند هم آشنا شوید. درواقع شما الان متوجه شدهاید که لذت بردن فرزندتان در این مسیر خیلی مهمتر از این است که او بدون علاقه و با خستگی، چهچه بزند. چون اگر مسیر برای او لذتبخش باشد، خواهناخواه خودش برای موفق شدن تلاش میکند.
متأسفانه بسیاری از والدین تصور میکنند صرف پیدا کردن استاد و آموزشگاه خوب برای فرزندشان کافی است، درحالیکه واقعیت چیز دیگری است. هرچندکه نمیتوان نقش استاد و آموزشگاه را در موفقیت فرزندتان کتمان کرد ولی شما نیز به عنوان والد، نقش مهمی در خواننده شدن او دارید. درواقع حمایت و همراهی شما موفقیت یا عدمموفقیت فرزندتان را تعیین میکند. حالا شاید برایتان سوال پیش بیاید که در این مسیر، برای فرزندتان چه میتوانید بکنید و چه کاری از دستتان برمیآید؟ در این بخش به این سوال تان پاسخ دادهایم:
محیط خانه را موسیقایی کنید
شما میخواهید که فرزندتان خواننده شود و استعدادش شکوفا بشود، پس بهتر است بدانید، برای اینکه فرزندتان خوب بخواند باید خوب هم گوش کند. یعنی او باید در معرض موسیقی قرار بگیرد. چون گوش موسیقایی قوی، زیربنای خوانندگی است.
پس فضای خانه را سرشار از موسیقی کنید و اجازه دهید که گوش فرزندتان با انواع موسیقیهای خوب و باکیفیت آشنا شود. این کار باعث میشود که تفاوت صدای زیروبم را به خوبی بشناسد و با ریتم آشنا شود.
پس با هم آواز بخوانید، آهنگهای کودکانه گوش بدهید یا حتی با وسایل ساده ریتم بگیرید. وقتی موسیقی در فضای خانه جاری باشد، کودک آن را بخشی از زندگیاش میداند نه یک کار درسی خشک و بیروح.

تمرین منظم ولی کوتاه
حواستان به تمرینهای فرزندتان باشد چون بخش مهمی از یادگیری آواز به نحوهی تمرین کردن او برمیگردد. البته نباید او را مجبور به تمرین کردن کنید، بهتر است که همراه با تشویق و سرگرمی باشد. اگر فرزندتان حوصله نمیکند که به مدت طولانی تمرین کند، روزی 10 تا 15 دقیقه تمرین همراه با تمرکز و باکیفیت هم کفایت میکند. چون اصولا تمرینهای کوتاه ولی باکیفیت خیلی بهتر از تمرینهای طولانی و پراکنده است.
مقایسه نکنید، صبور باشید و تشویق را فراموش نکنید
شما نباید انتظار داشته باشید که فرزندتان مثل یک فرد بزرگسال رشد و پیشرفت کند. حتی بین کودکان نیز سرعت یادگیری متفاوت است. پس به هیچوجه او را با دیگران مقایسه نکنید. چون هیچ چیز برای یک کودک سختتر از این نیست که صدایش با دیگران مقایسه شود. هر صدا منحصربهفرد است و باید فرصت رشد طبیعی خودش را داشته باشد.
در مسیر یادگیریاش نیز صبور باشید. اگر گاهی ناهماهنگ و فالش خواند به جای بحث کردن، او را تشویق کنید که بیشتر تلاش کند.

برای رفع خجالت کمی او را همراهی کنید
یکی از نکات آموزش آواز به کودکان که والدین باید آن را بدانند این است که برخی کودکان نسبت به خوانندگی احساس خجالت و شرم میکنند. به همین دلیل ممکن است که در ابتدای مسیر از آواز خواندن خجالت بکشند، مخصوصا در جمع.
پس به هیچوجه او را در جمعهای خانوادگی و دوستانه مجبور نکنید که بخواند. برای رفع خجالتزدگیاش هم خودتان، آرامآرام او را همراهی کنید. این کار احساس آرامش و راحتی بیشتری به کودکان میدهد و باعث میشود تا او راحتتر در مسیر خوانندگی قدم بردارد.

کپی کردن را به او یاد ندهید
کودکان عاشق این هستند که تمام حرکات و رفتار شما را کپی کنند. پس اگر مدام برای او آواز بخوانید، او صدا و لحن شما را موبهمو به خاطر میسپارد و سعی میکند تا از شما کپی کند. در عوض سعی کنید با گوش دادن به موسیقی، انواع مختلف آواز خواندن را به او نشان دهید و اجازه دهید تا خودش تصمیم بگیرد که دوست دارد یک قطعه را چطور بخواند.
از علاقهی فرزندتان به آواز خواندن مطمئن شوید
قطعا خودتان هم میدانید که هیچکاری با اجبار، نتیجه نمیدهد و فقط باعث هدر رفتن وقت، انرژی و پولتان میشود. پس قبل از هرچیزی از علاقهی فرزندتان به آواز خواندن مطمئن شوید. چون مجبور کردن کودکان برای هر کاری، روی افکار آنها تاثیرات منفی میگذارد و علاوه بر آن به کودک احساس ناامنی و افسردگی میدهد. حتی اگر کودک شما خوانندگی را دوست دارد، سعی نکنید او را مجبور کنید تا سبکی که شما میگویید را دنبال کند. بلکه بهتر است که ابتدا از یک استاد حرفهای و کاربلد مشاوره بگیرید و پس از آن که استعداد کودکتان مشخص شد، اجازه دهید او سبک آواز موردعلاقهاش را یاد بگیرد.

نتیجهگیری
همانطورکه مطالعه کردید، آموزش خوانندگی به کودکان با آموزش خوانندگی برای بزرگسالان تفاوت بسیار زیادی دارد. برای آموزش موسیقی و به ویژه آواز در سنین پایین نیاز به شرایط خاصی است که شما به عنوان والد، باید پیش از شروع آموزش، آنها را در نظر بگیرید. مثلا آموزش آواز از سن بلوغ به بعد بهتر نتیجه میدهد. یا پیدا کردن استاد آواز مناسب و باتجربه برای کودکان، نکتهی بسیار مهمی است که باید به آن توجه کنید.
فراموش نکنید که هر شخصی صدای مخصوص خودش را دارد و در نهایت باید همان را به دنیا معرفی کند. وظیفهی شما هم این است که به آن صدا گوش دهید، باورش کنید و با عشق، مسیر رشد فرزندتان را هموار کنید.
در دنیایی که کودکان مدام با فشار درس، رقابت و تکنولوژی روبهرو هستند، آواز برایشان پناهگاهی امن است که برای مدتی آنها را از محیط اطراف جدا میکند. پس اگر فرزندتان عاشق خوانندگی است، هیچوقت از شنیدن صدایش و حمایت از او غافل نشوید!
اگر فکر میکنید، وقتش رسیده است که فرزندتان آموزش آواز را شروع کند و به دنبال یک استاد خوب و باتجربه میگردید، ما در آکادمی آنلاین موسیقی وب نوازان میتوانیم به شما کمک کنیم. حتی اگر خارج از کشور و یا در شهرهای کوچک زندگی میکنید و به استاد خوب ایرانی دسترسی ندارید. زیرا با کمک آموزش آنلاین موسیقی، فرزند شما هر کجای کرهی خاکی که باشد میتواند خوانندهی خوبی شود. این شیوهی آموزشی به نفع فرزندتان هم است چون هماهنگ کردن زمان کلاس آنلاین موسیقی خیلی راحتتر از کلاسهای حضوری است.
حتی او میتواند بعد از مدرسه به خوبی استراحت کند و زمانی که حسابی سرکیف شد، در کلاس شرکت کند. چون تعیین بازهی زمانی کلاس به عهدهی خودتان است. همچنین اگر فرزند شما خجالتی است و خواندن آواز برایش سخت است، برگزاری کلاس در خانه و کنار شما به او حس امنیت و اعتمادبهنفس بیشتری میدهد.
اگر مردد هستید و یا سوال و ابهام خاصی ذهنتان را مشغول کرده است، میتوانید با درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی از مشاوره کارشناسان ما استفاده کنید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.





