اگر جزء علاقهمندان جدی موسیقی باشید حتما نام کنسرواتوار موسیقی را شنیدهاید اما به عنوان یک هنرجوی تازهکار احتمالا با این مکان موسیقایی آشنا نیستید. پس بد نیست که بدانید منظور از کنسرواتوار چیست؟ و کنسرواتوار با دانشگاه موسیقی چه تفاوتی دارد؟ همچنین چه تفاوتی بین کنسرواتوار و آکادمیهای موسیقی وجود دارد؟ آیا کنسرواتوار فقط مخصوص نوازندگان حرفهای است؟ چه رشتههایی در آن تدریس میشود و برای ورود به آن چه شرایطی لازم است؟
اگر به فکر آیندهی موسیقایی فرزندتان هستید، توصیه میکنیم که این مطلب را تا انتها بخوانید و با دنیای موسیقی بیشتر آشنا شوید تا بتوانید فرزندتان را در مسیر بهتری هدایت کنید. فرقی هم نمیکند که فرزندتان در حال آموزش چه سازی باشد، آموزش ویولن را شروع کرده باشد یا پیانو باشد و یا درحال یادگیری گیتار، میخواهد موسیقی ایرانی یاد بگیرد و یا موسیقی کلاسیک، به هرحال به عنوان پدر یا مادر بهتر است که اطلاعات خود را افزایش دهید.
کنسرواتوار موسیقی به کجا گفته میشود؟
کنسرواتوار(Conservatoire) به معنای هنرستان عالی موسیقی است که با نامهای دیگری از جمله دانشکده موسیقی و آکادمی موسیقی نیز شناخته میشود. واژه کنسرواتوار واژهای است که به مرور زمان برای آموزش موسیقی در موسسهها و مدرسههای آموزش موسیقی به کار گرفته شد. در کنسرواتوار، آموزش موسیقی هم به صورت اجرایی و هم به صورت تئوری تدریس میشود. اما در کنسرواتوارها، هدف و تمرکز بیشتر بر شیوهی عملی و اجرایی موسیقی است.
به زبان ساده، کنسرواتوار موسیقی، مرکزی تخصصی برای آموزش موسیقی است که در آن هنرجویان و دانشجویان میتوانند موسیقی را در سطح حرفهای دنبال کنند.

تاریخچه شکلگیری کنسرواتوار
ریشه کنسرواتوار به ایتالیا و حدود قرن شانزدهم میلادی برمیگردد. واژه ایتالیایی Conservatorio در ابتدا به مؤسساتی گفته میشد که وظیفه نگهداری و حمایت از کودکان بیسرپرست یا فقیر را بر عهده داشتند.
در بعضی از این مراکز، به کودکان حرفههای مختلف، آموزش داده میشد و موسیقی نیز یکی از این آموزشها بود. به مرور، موسیقی در برخی از این مؤسسات اهمیت بیشتری پیدا کرد و آموزش آن به شکل تخصصیتری دنبال شد. بهخصوص در شهر ناپل، چند مؤسسه به مراکز مهم آموزش موسیقی تبدیل شدند و نقش قابلتوجهی در شکلگیری مکتب موسیقی ناپلی داشتند. بنابراین، کنسرواتوار در ابتدا با مفهوم امروزی آن که یک مرکز آموزش عالی موسیقی است، تفاوت زیادی داشت و در طول زمان به چنین نهادی تبدیل شد.
یکی از مهمترین اتفاقات در تاریخ کنسرواتوار موسیقی، تأسیس کنسرواتوار پاریس در سال ۱۷۹۵ بود. پیش از آن، چند مرکز آموزشی برای موسیقی در پاریس فعالیت میکردند. در نهایت این مراکز در قالب یک مؤسسه منسجمتر سازماندهی شدند و کنسرواتوار موسیقی پاریس شکل گرفت.
هدف از ایجاد این مرکز، سامان دادن به آموزش موسیقی و تربیت نوازندگان و موسیقیدانان بود. آموزش سازهای مختلف، آواز و تئوری موسیقی به مرور در برنامه آن قرار گرفت. اهمیت کنسرواتوار پاریس فقط به فعالیتهای خودش محدود نماند. بلکه تبدیل به الگویی برای شکلگیری و توسعه مراکز مشابه در دیگر کشورهای اروپایی شد.
اکنون در دنیا کنسرواتوارهای زیادی وجود دارد که از معروفترین و معتبرترینهای آنها، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کنسرواتوار موسیقی جوزپه وردی در میلان، ایتالیا؛
- کنسرواتوار موسیقی پاریس در پاریس، فرانسه؛
- کنسرواتوار سلطنتی موسیقیدر تورنتو، کانادا؛
- کنسرواتوار ریشارد اشتراوسدر مونیخ، آلمان؛
- کنسرواتوار سلطنتی موسیقیدر لاهه، هلند؛
- کنسرواتوار سن پترزبورگ، درسن پترزبورگ، روسیه؛
- کنسرواتوار چایکوفسکی مسکودر روسیه؛
- فرهنگستان سلطنتی موسیقی، بخشی از مجموعهیدانشگاه لندن در بریتانیا؛
- کنسرواتوار بیرمنگهامدر بریتانیا؛
- فرهنگستان سلطنتی موسیقی و نمایش اسکاتلند،گلاسگو، بریتانیا؛
- فرهنگستان سلطنتی موسیقی ایرلنددر دوبلین، جمهوری ایرلند؛
- کنسرواتوار سلطنتی بروکسلدر بلژیک؛
- کنسرواتوار موسیقی سانفرانسیسکودر آمریکا؛
- کالج سلطنتی موسیقیدر استکهلم، سوئد؛
- فرهنگستان موسیقی فرانتس لیستدر بوداپست، مجارستان؛
در ایران نیز هنرستان عالی موسیقی در تهران تأسیس شده است که از قدیمیترین مدارس موسیقی به شیوهی کنسرواتواری است.
مفهوم کنسرواتوار در دنیای امروز
امروزه مفهوم کنسرواتوار نسبت به گذشته گستردهتر شده است. بسیاری از این مراکز علاوه بر موسیقی کلاسیک، به حوزههایی مانند موسیقی معاصر، جز، پژوهش موسیقی و فناوریهای مرتبط با موسیقی نیز توجه دارند. با این حال، ویژگی اصلی کنسرواتوار همچنان آموزش تخصصی و حرفهای موسیقی است؛ آموزشی که در آن مهارت نوازندگی یا آواز در کنار دانش نظری و توانایی شنیداری رشد میکند.
تفاوت دانشگاههای موسیقی و کنسرواتوار موسیقی
آموزش موسیقی در سیستمهای آموزش دانشگاهی با سیستمهای کنسرواتواری تفاوتهایی دارند. مهمترین تفاوت آنها، هدف و تمرکز اصلیشان در بخشهای مختلف آموزش است.
نظام دانشگاهی موسیقی بر تربیت تئوریسن موسیقی تمرکز دارد و دانشجویان آن لزوما قصد داشتن شغل مرتبط با موسیقی را ندارند. درحالی که نظام کنسرواتواری میخواهد موزیسین تربیت کند؛ نوازنده، آهنگساز، خواننده و رهبر ارکستر از مهارتها و تواناییهای یک موزیسین است. به همین دلیل، محتوای آموزشی کنسرواتوار موسیقی بیشتر به صورت عملی و کاربردی طراحی میشود و هنرجویان بر آیندهی موسیقایی خود تمرکز دارند.
میتوان گفت کنسرواتوار یک نوازنده چیرهدست و دانشگاه موسیقی یک پژوهشگر موسیقی ارائه میکند. نوازنده میتواند قطعاتی که آهنگسازها میسازند را به صورت حرفهای بنوازد و همچنین تکنیکهای نوازندگی خود را ارتقاء دهد. اما پژوهشگر موسیقی بیشتر وقتش را صرف مطالعه و پژوهش در حوزه موسیقی میکند. چون شناختش از موسیقی به صورت نظری است و میتواند انواع موسیقی و قابلیتهای آن را شرح داده و در قالب پژوهش ارائه دهد.
البته که در بعضی موارد موسسههای کنسرواتواری با عنوان دورههای آموزش عالی آزاد وابسته به یک دانشگاه فعالیت میکنند. همچنین در بسیاری از کشورها، آموزش و محتوای موسیقی در کنسرواتوارها و دانشگاهها شبیه به هم ارائه میشود. به این صورت که دروس مربوط به تئوری موسیقی و تاریخچه در کنسرواتوارها و رشتههای عملی اجرایی نیز در سر فصلهای دروس دانشگاهی قرار داده شده است.
تفاوت کنسرواتوار و آموزشگاه موسیقی چیست؟
آموزشگاه موسیقی میتواند برای افراد با هدفهای مختلف مناسب باشد. بعضی افراد برای علاقه شخصی ساز یاد میگیرند، بعضی برای اجرای حرفهای آماده میشوند و بعضی از هنرجویان کودک یا نوجوان هم ممکن است در آینده قصد ادامه تحصیل در موسیقی را داشته باشند. اما کنسرواتوار معمولاً ساختاری تخصصیتر و آکادمیکتر دارد و برای کسانی مناسب است که میخواهند موسیقی را به شکل جدی، حرفهای و آکادمیک دنبال کنند. به همین دلیل، نمیتوان گفت کنسرواتوار همیشه انتخاب بهتری از آموزشگاه موسیقی است. زیرا انتخاب مناسب به هدف، سطح نوازندگی و مسیر موردنظر فرد بستگی دارد.
دروس و مطالب درسی در کنسرواتوارهای ایران
محتوا و مطالبی که در کنسرواتوارهای ایران ارائه میشوند به دو دسته موسیقی ایرانی و کلاسیک تقسیم میشوند. در بخش موسیقی ایرانی سرفصلهایی مانند: شناخت موسیقی، سازشناسی، آواز سنتی، سازهای تار، سه تار، سنتور، کمانچه، عود، تنبور، نی، تنبک، دف، دیوان، پیانو ایرانی و ویولن ایرانی ارائه میشود.
در بخش موسیقی جهانی مواردی از قبیل پیانو، پیانو جز، گیتار کلاسیک، گیتار جز، گیتار بلوز، گیتار راک، گیتار فلامنکو، گیتار باس، گیتار الکتریک، کلارینت، ترومپت، ترومبون، درامز، هارمونیکا، ساکسیفون تدریس میشود. و در بخش دپارتمان دروس تئوری نیز، دروس تئوری موسیقی، سازشناسی، مبانی آهنگسازی، سلفژ، هارمونی، کنترپوان، فرم، آنالیز، رهبری ارکستر، پیانو عمومی، پیانو اختصاصی و هارمونی پراتیک ارائه میشود.
آیا برای یادگیری موسیقی حتماً باید به کنسرواتوار رفت؟
خیر. برای یادگیری موسیقی یا یک ساز، تحصیل در کنسرواتوار ضرورت ندارد. اگر هدف شما این است که مثلاً پیانو، گیتار، ویولن یا یک ساز ایرانی را یاد بگیرید و از نوازندگی لذت ببرید، میتوانید مسیر آموزش خود را از یک آموزشگاه یا کلاس خصوصی شروع کنید. کنسرواتوار بیشتر برای افرادی اهمیت پیدا میکند که قصد دارند موسیقی را به عنوان یک مسیر تحصیلی و حرفهای دنبال کنند؛ برای مثال، نوازنده حرفهای، آهنگساز، خواننده یا موسیقیشناس شوند.
نتیجهگیری
حالا که میدانیم کنسرواتوار چیست، میتوان گفت کنسرواتوار نتیجه چند قرن تحول در آموزش موسیقی است؛ مؤسساتی که ابتدا در ایتالیا با هدف حمایت و آموزش کودکان شکل گرفتند و بعدها به مراکز تخصصی موسیقی تبدیل شدند. تأسیس کنسرواتوار پاریس در سال ۱۷۹۵ نیز یکی از مهمترین نقاط عطف این مسیر بود و پس از آن، مدل کنسرواتوار در کشورهای مختلف گسترش پیدا کرد. امروز، کنسرواتوار برای کسانی که میخواهند موسیقی را به شکل تخصصی، آکادمیک و حرفهای دنبال کنند، یکی از مسیرهای مهم آموزشی است. اما برای یادگیری یک ساز یا لذت بردن از موسیقی، الزاماً نیازی به تحصیل در کنسرواتوار وجود ندارد.

اگر خودتان میخواهید موسیقی یاد بگیرید و یا فرزندتان قصد یادگیری موسیقی را دارد ما میتوانیم در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان به شما در داشتن تجربهی لذتبخش یادگیری موسیقی کمک کنیم. ما در وب نوازان دورههای مختلف موسیقی را برگزار میکنیم. از آموزش انواع سازهای کلاسیک و ایرانی تا تئوری موسیقی، آواز و صداسازی، آهنگسازی، موسیقی کودک، آمادگی برای آزمونهای بینالمللی مانند ABRSM و … را ارائه میدهیم.
کلاسهای ما به صورت آنلاین است و به همین دلیل شما از هرکجای دنیا به سادگی میتوانید در کلاس آنلاین موسیقی خود شرکت کنید. برای شروع آموزش آنلاین موسیقی تنها نیاز به ساز موردنظر، اینترنت پرسرعت و لپتاپ، تبلت یا گوشی دارید. کلاسهای شما به صورت آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی برگزار میشود. شما میتوانید پیش از ثبت نام از خدمات راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی ما بهرهمند شوید. کارشناسان ما آمادهی پاسخگویی به تمامی سوالات شما و رفع هرگونه ابهام هستند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.





