به عنوانی کسی که به موسیقی، مخصوصا موسیقی کلاسیک علاقه دارد، حتما اسم موسیقی والس را شنیدهاید. احتمالا هم هر بار یاد سالنهای بزرگ و مجلل رقص و زوجهایی که هماهنگ با موسیقی در حال چرخش هستند میافتید. البته اگر با این سبک موسیقی بیشتر آشنا باشید، حتما بهترین موسیقیهای والس توی ذهنتان پخش میشود و یاد پادشاه والس یعنی یوهان اشتراوس یا قطعهی «دانوب آبی» او میافتید.
در این مقاله میخواهیم برویم سراغ این سبک موسیقی! پس اگر برایتان سوال است که موسیقی والس چیست؟ چه ویژگیهایی دارد؟ و … با ما همراه شوید.
موسیقی والس چیست؟
اصولا هنرجویان موسیقی، به ویژه هنرجویانی که در حال یادگیری پیانو هستند، دوست دارند که روزی بتوانند بهترین و معروفترین قطعات والس را بنوازند. اگر شما هم یکی از این هنرجویان هستید، بهتر است قبل از هر چیزی به طور کامل با این سبک موسیقی آشنا شوید.
والس (Waltz) نوعی موسیقی است که معمولاً در میزان سهچهارم (3/4) نوشته میشود و تأکید اصلی آن روی ضرب اول هر میزان قرار دارد. این الگوی ریتمیک باعث میشود موسیقی حالتی روان، شناور و چرخشی پیدا کند؛ ویژگیای که کاملاً با حرکات رقص والس هماهنگ است. اگر بخواهیم ریتم والس را به سادهترین شکل بیان کنیم، به صورت زیر شمرده میشود:
یک، دو، سه | یک، دو، سه | یک، دو، سه
البته باید توجه داشت که هر قطعهای که در میزان 3/4 نوشته شده باشد، الزاماً والس نیست. نوع تأکیدها، ریتم همراهی، سرعت اجرا، جملهبندی و حس کلی موسیقی نیز در شکلگیری سبک والس نقش مهمی دارند.
بررسی تاریخچه موسیقی والس
برای بررسی تاریخچه والس باید قبل از هرچیز سراغ رقص والس برویم. رقصی که از روستاهای اتریش و جنوب آلمان سرچشمه گرفت و خیلی از پژوهشگران معتقدند که ریشهی این سبک موسیقی به رقص لندر (Ländler) برمیگردد. یک رقص سه ضربی که مردم در جشنها و مراسمهای محلی آن را اجرا میکردند.
به مرور زمان این رقص از مناطق روستایی وارد شهرهای بزرگ شد و طبیعی است که تغییراتی نیز در آن ایجاد شد. حرکات آن منظمتر و رسمیتر شدند و در نهایت به سبکی تبدیل شد که امروز آن را با نام والس وینی میشناسیم.
البته که این رقص به سادگی توسط طبقهی اشراف پذیرفته نشد و به یکی از جنجالیترین رقصهای اروپا تبدیل شد. زیرا تا قبل از پیدایش این رقص، بیشتر رقصهای اشرافی بهصورت گروهی اجرا میشدند و تماس فیزیکی میان زن و مرد بسیار محدود بود. اما در والس، دو نفر تمام مدت در کنار یکدیگر میرقصند و با حفظ تماس فیزیکی در سراسر سالن حرکت میکنند.
همین موضوع باعث شد بسیاری از افراد جامعه، بهویژه طبقه اشراف، این رقص را بیش از حد صمیمی و نامناسب بدانند. با این حال، مخالفتها نتوانست مانع گسترش آن شود و والس خیلی زود به محبوبترین رقص در آلمان و اتریش و سپس کل اروپا تبدیل شد.

بعد از لشکرکشیهای ناپلئون، سربازان فرانسه در برگشت از آلمان با خودشان رقص والس را سوغاتی آوردند و طولی نکشید که این رقص در فرانسه هم محبوبیت زیادی پیدا کرد. بعدها نیز وارد ایالات متحده و سپس بخشهای مختلف جهان شد.
البته که در روند افزایش شهرت و محبوبیت این رقص نباید نقش موسیقی سه ضربی و موسیقیدانان بزرگی مانند شوپن، شومان و از همه مهمتر یوهان اشتراوس را که به پادشاه والس معروف شد، نادیده گرفت.
ویژگیهای موسیقی والس
مهمترین ویژگیهای موسیقی سبک والس عبارتاند از:
- استفاده از میزان سهچهارم3/4؛
- تأکید روی ضرب اول هر میزان؛
- ملودیهای روان و پیوسته؛
- حس حرکت، چرخش و شناوری؛
- جملهبندیهای منظم و متقارن؛
- فضایی عاشقانه، باشکوه، لطیف یا گاهی نوستالژیک.
بسیاری از والسها با مقدمهای آرام آغاز میشوند و سپس وارد بخش اصلی میشوند که معمولاً از چند ملودی متفاوت تشکیل شده است و در پایان به اوج میرسد.
انواع والس
اگرچه اغلب افراد تنها یک نوع والس را میشناسند، اما این سبک در طول زمان شاخههای مختلفی پیدا کرده است.
والس وینی
معروفترین نوع والس که در شهر وین تکامل یافت. این سبک با سرعت بالا، چرخشهای مداوم و انرژی زیاد شناخته میشود و هنوز هم یکی از مهمترین رقصهای مسابقات بالهروم است.
والس آهسته
این نوع والس نسبت به والس وینی تمپوی پایینتری دارد و حرکات آن نرمتر و کشیدهتر هستند. امروزه بیشتر در مسابقات رقص استاندارد اجرا میشود.
والس کنسرتی
بسیاری از آهنگسازان، والسهایی نوشتند که اصلاً برای رقص ساخته نشده بودند، بلکه آثاری مستقل برای اجرا در کنسرت بودند. والسهای شوپن نمونهای مشهور از این دسته هستند.
مشهورترین آهنگسازان موسیقی والس
یوهان اشتراوس دوم؛ پادشاه والس
بدون شک موسیقی والس بیشتر از هر کسی مدیون نبوغ و ذکاوت یوهان اشتراوس دوم
(Johann Strauss II) است که به پادشاه والس شهرت دارد. او بیش از ۵۰۰ اثر نوشت که بخش قابلتوجهی از آنها والس بودند. اگر دوست دارید که شور و انرژی والس وینی را درک کنید، پیشنهاد میکنیم که بهترین آثار اشتراوس را گوش دهید:
- دانوب آبی (The Blue Danube)
- داستانهای جنگل وین (Tales from the Vienna Woods)
- زندگی هنرمند (Artist’s Life)
- شراب، زنان و آواز (Wine, Women and Song)
- گلهای بهاری (Voices of Spring)

فردریک شوپن
شوپن بیش از بیست والس برای پیانو نوشت. برخلاف والسهای اشتراوس، این آثار بیشتر برای اجرای هنری ساخته شدهاند و جنبهای شاعرانه و احساسی دارند.
مشهورترین آنها Minute Waltz یا «والس دقیقهای» است که یکی از محبوبترین قطعات پیانو در جهان محسوب میشود.
پیوتر ایلیچ چایکوفسکی
چایکوفسکی روسی از والس در بالههای مشهور خود استفاده فراوانی کرده است. از والسهای معروف او میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- والس گلها
- والس دریاچه قو
- والس زیبای خفته
موریس راول
اثر مشهور La Valse راول، برداشتی مدرن از والسهای وینی است. این قطعه یکی از مهمترین آثار ارکسترال قرن بیستم به شمار میرود و بسیاری آن را نمادی از پایان دوران باشکوه اروپا پیش از جنگ جهانی اول میدانند.
سرگئی راخمانینف
راخمانینف در مجموعه Symphonic Dances از قالب والس استفاده کرد، اما فضایی رازآلود و تیره به آن بخشید و نشان داد که والس میتواند احساساتی بسیار فراتر از یک رقص عاشقانه را بیان کند.
والس در موسیقی فیلم
ریتم سهضربی والس هنوز هم در موسیقی فیلم کاربرد فراوانی دارد. آهنگسازان برای ایجاد فضایی رمانتیک، اشرافی، نوستالژیک یا رؤیایی از این قالب استفاده میکنند. به همین دلیل، در بسیاری از فیلمهای تاریخی، عاشقانه و انیمیشنهای کلاسیک میتوان نمونههایی از موسیقی والس را شنید.
هرچند که ریشه والس در موسیقی کلاسیک است، اما امروزه این قالب در سبکهایی مانند فولک، کانتری، جَز، موسیقی فیلم و حتی برخی آثار پاپ نیز دیده میشود. بسیاری از ترانههای عاشقانه با میزان سهچهارم ساخته شدهاند و حسوحال والس را به شنونده منتقل میکنند.
چرا موسیقی والس هنوز محبوب است؟
بیش از دویست سال از پیدایش والس میگذرد، اما این سبک همچنان در کنسرتها، جشنها، مسابقات رقص و موسیقی فیلم جایگاه ویژهای دارد. مهمترین دلایلی که باعث محبوبیت این سبک موسیقی شده است، موارد زیر هستند:
- ریتم ساده اما جذاب؛
- ملودیهای فراموشنشدنی؛
- توانایی بالای انتقال احساسات؛
- انعطافپذیری برای حضور در سبکهای مختلف موسیقی.
به همین دلیل، والس تنها یک سبک موسیقی نیست، بلکه بخشی از میراث فرهنگی و هنری جهان به شمار میرود.

نتیجهگیری
والس یکی از زیباترین سبکهای موسیقی کلاسیک است که به ریتم سه ضربیاش معروف است. این سبک از رقصهای محلی روستاییان اتریش و جنوب آلمان شکل گرفت، در ابتدا با مخالفتهای زیادی روبهرو شد، اما در نهایت، در سراسر اروپا بسیار محبوب شد. آهنگسازانی مانند یوهان اشتراوس دوم، شوپن، چایکوفسکی، راول و راخمانینف هر یک با نگاه و سبک خود، آثار ماندگاری در قالب والس خلق کردند.
امروزه نیز والس، چه در کنسرتهای موسیقی کلاسیک، چه در موسیقی فیلم و چه در آثار معاصر، همچنان نماد ظرافت، عشق، حرکت و زیبایی است و شنیدن آن تجربهای لذتبخش برای هر علاقهمند به موسیقی خواهد بود.
اگر عشق و علاقهی شما به موسیقی فراتر از شنیدن صرف موسیقی است و دوست دارید که خودتان هم دست به ساز شوید و یا صدایتان را تقویت کنید و بزنید زیر آواز، ما در آکادمی آموزش آنلاین موسیقی کنار شما هستیم. برای ما فرقی ندارد که شما در کدام گوشه از این جهان پهناور هستید، چون با آموزش آنلاین موسیقی دیگر محدودیت جغرافیایی و زمانی بی معنی است. پس شما از هر نقطه از جهان میتوانید در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید و بدون دغدغه و با آرامش خیال بیشتر موسیقی یاد بگیرید. کلاسها در زمانهایی که برای شما مناسبتر است برگزار میشود. کلاسهای ما به صورت آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی است و در بستر سایت وب نوازان و پلتفرمی که به طور اختصاصی برای آموزش آنلاین موسیقی طراحی شده است، برگزار میشود.

اگر تمایل دارید که اطلاعات بیشتری کسب کنید، میتوانید درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی بدهید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما تماس بگیرند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


