طبلک یکی از سازهای کوبهای است که به دلیل شیوه ساده تولید صدا، میتواند برای شروع فعالیتهای موسیقایی کودکان جذاب باشد. کودک با ضربه زدن روی سطح ساز، صداهای مختلفی ایجاد میکند و بهتدریج با مفاهیمی مانند ضرب، ریتم و نظم در موسیقی آشنا میشود.
البته هدف از آموزش موسیقی کودک، فقط این نیست که او بتواند چند ریتم را با ساز اجرا کند. موسیقی کودک میتواند فرصتی برای تقویت مهارتهایی باشد که کودک در بخشهای مختلف زندگی به آنها نیاز دارد. در این مطلب، به ساز طبلک و نقش آن در آشنایی کودکان زیر هفت سال با موسیقی، میپردازیم.
طبلک؛ یک شروع کوچک برای ورود به دنیای موسیقی
طبلک یک ساز کوبهای است که با ضربه زدن به سطح آن، صدا تولید میشود. به همین دلیل، کودک در آغاز یادگیری موسیقی با مباحث پیچیده مثل گرفتن آرشه، نواختن کلیدهای متعدد یا کنترل دقیق کوک ساز مواجه نمیشود. درواقع، کودکان میتوانند با این ساز کوبهای، ریتمشناسی را یاد بگیرند و بعد از آن سراغ انتخاب ساز تخصصی بروند.
طبلک در شروع آموزش موسیقی، برای بچهها ساز جالبی است. کودک خیلی سریع میتواند نتیجه حرکت خودش را بشنود. مثلاً یک ضربه آرام، صدایی متفاوت از یک ضربه محکم ایجاد میکند و همین موضوع به کودک کمک میکند به تفاوت صداها توجه کند. مربی هم میتواند به کمک همین تجربههای ساده، مفاهیمی مانند؛ ریتم و ضرب، شدت و ضعف صدا، تکرار الگوهای ریتمیک، هماهنگی دست و گوش، توجه و تمرکز را به کودک آموزش دهد.
مزایای یادگیری طبلک چیست؟
در این بخش به مهمترین مزایای یادگیری ساز طبلک اشاره میکنیم و به این موضوع میپردازیم که یادگیری این ساز چه کمکی به کودکان میکند. البته که میزان تأثیر این فعالیتها به عوامل مختلفی مانند سن کودک، نوع تمرین، استمرار و شیوه آموزش بستگی دارد و نباید انتظار داشت آموزش یک ساز به تنهایی همه مهارتهای شناختی کودک را تقویت کند.
تقویت هماهنگی دست و چشم
وقتی کودک میخواهد در زمان مشخصی به طبلک ضربه بزند، باید حرکت دست خود را با چیزی که میشنود یا میبیند هماهنگ کند.
تمرینهای ساده ریتمیک میتوانند به کودک کمک کنند کنترل بیشتری روی حرکات خود پیدا کند. این موضوع مخصوصاً زمانی جذابتر میشود که تمرینها به شکل بازی طراحی شوند؛ مثلاً مربی یک الگوی کوتاه بزند و کودک همان الگو را تکرار کند.
تقویت توجه و تمرکز
فرض کنید مربی سه ضربه مشخص میزند و از کودک میخواهد دقیقاً همان الگو را تکرار کند. کودک برای انجام این کار باید به صدا گوش دهد، آن را به خاطر بسپارد و سپس در زمان مناسب واکنش نشان دهد. این فعالیت ساده، کودک را به گوش دادن دقیق و دنبال کردن یک الگو تشویق میکند.
آشنایی با مفهوم ریتم
یکی از چیزهایی که کودک هنگام نواختن طبلک کمکم با آن آشنا میشود، ریتم است. برای یک کودک، توضیح دادن این مفهوم با کلمات چندان ساده نیست؛ اما میتوان آن را با بازی به او نشان داد. مثلاً مربی میتواند چند ضربه منظم روی طبلک بزند و از کودک بخواهد همان الگو را تکرار کند. در مرحله بعد، میتوان فاصله بین ضربهها را تغییر داد یا در بعضی قسمتها مکث ایجاد کرد و از کودک خواست تفاوت را تشخیص دهد.
حتی بازیهای سادهای مثل دست زدن با یک الگوی مشخص، راه رفتن با ضرب موسیقی یا تکرار یک ریتم با طبلک میتوانند به کودک کمک کنند نظم موجود در موسیقی را بهتر درک کند. به این ترتیب، کودک پیش از آنکه با اصطلاحات تخصصی موسیقی آشنا شود، ریتم را با گوش و بدن خودش تجربه میکند.
این تجربه بعدها میتواند یادگیری مفاهیم پیچیدهتر موسیقی را برای کودک آسانتر کند؛ چون او پیش از یادگیری نتها و علامتهای موسیقی، با مفهوم اساسیِ ضرب و الگوی ریتمیک آشنا شده است.
تقویت حافظه شنیداری
در بسیاری از فعالیتهای موسیقایی، کودک باید چیزی را که شنیده به خاطر بسپارد و دوباره اجرا کند. تمرینهای ریتمیک نیز میتوانند چنین تجربهای را ایجاد کنند. کودک با تکرار الگوهای کوتاه، به مرور یاد میگیرد به جزئیات صداها توجه بیشتری داشته باشد.
آیا طبلک برای همه کودکان مناسب است؟
برای آموزش موسیقی کودک، انواع سازهای مختلف ریتیمک و ملودیک وجود دارد و نمیتوان یک ساز را برای همهی کودکان مناسب دانست. از جمله مهمترین سازهایی که در دوره ارف آموزش داده میشود، سازهای بلز، فلوت، ملودیکا و طبلک است.

در انتخاب هر کدام از این سازها، معیارهای مختلفی مانند سن، علاقه کودک، ویژگیهای جسمی، میزان تمرکز و حتی صدایی که کودک دوستش دارد هم مؤثر است. ممکن است یک کودک از سازهای کوبهای لذت ببرد و از ضرب گرفتن و حرکت کردن با ریتم هیجانزده شود؛ درحالیکه کودک دیگری بیشتر به صدای پیانو، سازهای زهی یا آواز علاقه داشته باشد.
بنابراین بهتر است علاقه کودک در انتخاب ساز جدی گرفته شود. اجبار کودک به یادگیری سازی که هیچ ارتباطی با آن برقرار نمیکند، لزوماً نتیجه خوبی ایجاد نمیکند.
آموزش طبلک به کودک باید چگونه باشد؟
فرآیند آموزش موسیقی کودکان با بزرگسالان کاملا متفاوت است و باید همراه با بازی و خواندن شعرهای کودکانه و … باشد. درواقع جلسه آموزش باید ترکیبی از بازی، حرکت، شنیدن، تکرار و نوازندگی باشد.
در ابتدای آموزش، مربی معمولا الگوهای ریتمیک و مهارتهای ساده نواختن طبلک را به کودک آموزش میدهد. سپس کودک با استفاده از این الگوها و مهارتهای ساده، سعی میکند روی آن ضربه بزند. گاهی هم آموزش همراه با سازهای دیگری که صدایشان با طبلک هماهنگ میشود، پیش میرود که اصولا بچهها این نوع همنوازیها را دوست دارند.
البته که یک نکته مهم در فرآیند آموزش ارف، زمان کلاس است که اگر خیلی طولانی شود، احتمال اینکه کودک خسته شود یا تمرینها برایش تکراری شود، زیاد است.

نتیجهگیری
ممکن است یک کودک آموزش موسیقی خود را با چند ضربه ساده روی طبلک شروع کند، اما همین تجربه میتواند او را با دنیایی بزرگتر آشنا کند؛ دنیایی که در آن باید گوش بدهد، ریتم را دنبال کند، حرکتش را کنترل کند، اشتباه کند و دوباره تلاش کند.
موسیقی کودک زمانی میتواند تجربهای ارزشمند باشد که متناسب با سن و علاقه کودک و با روش آموزشی مناسب پیش برود. طبلک هم یکی از سازهایی است که میتواند در این مسیر به کودک کمک کند تا موسیقی را نه فقط از طریق شنیدن، بلکه با دستهای خودش تجربه کند.
در نهایت، قرار نیست هر کودکی که موسیقی کودک یاد میگیرد، در آینده حتما نوازنده حرفهای شود. بلکه مهمتر از اینکه کودک یادگیری موسیقی را ادامه بدهد یا نه، این است که برخی از مهارتهایش مانند گوش کردن، حرکت، تمرکز، خلاقیت و … تقویت شود.
ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان به همراه اساتیدی که سالهاست تجربه آموزش به کودکان را دارند، کنار شما و فرزندتان هستیم. هدف ما این است که با آموزش آنلاین موسیقی، دسترسی به آموزش باکیفیت را برای تمامی دوستداران موسیقی از کودک تا بزرگسال فراهم کنیم.

برای ما فرقی ندارد که شما در کدام نقطه از جهان به سر میبرید، زیرا هر جا که باشید، فرزند شما میتواند به سادگی در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید. مزیت بزرگ این شیوهی آموزشی این است که نیازی به صرف زمان برای بردن و آوردن کودک به آموزشگاه نمیکنید. ضمن اینکه اگر فزرندتان خجالتی است و یا خیلی به شما وابسته است، میتواند به سادگی در کلاس آنلاین شرکت کند.
توصیه میکنیم برای شروع از راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی شروع کنید. کارشناسان ما پس از دریافت درخواستتان با شما تماس میگیرند و راهنماییهای لازم را به شما میدهند. در این صورت میتوانید دربارهی ویژگیهای کودکتان به کارشناسان ما توضیح دهید تا در انتخاب ساز و استاد مناسب، راهنماییتان کنند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.





