ساز ارگ یا کیبورد (keyboard) یکی از آلات موسیقی محبوب است که در دنیای موسیقی، طرفداران زیادی دارد. تا جاییکه وقتی صحبت از سازهای کیبوردی به میان میآید، ارگ یکی از اولین نامهایی است که به ذهن میرسد. این ساز دوستداشتنی و پرکاربرد، هم در آموزش موسیقی و هم در اجرای زنده نقش مهمی دارد.
اگر دوست دارید که این ساز را بیشتر بشناسید و دربارهی تاریخچهی آن بدانید، با انواع آن آشنا شوید، اجزاء و ساختار آن را بشناسید و … مطالعهی این مقاله را از دست ندهید.
تاریخچه ساز ارگ
به عنوان کسی که قصد آموزش کیبورد را دارد، خوب است که کمی از تاریخچهی این ساز اطلاعات کسب کنید و بدانید که این ساز چگونه تکامل پیدا کرده و به شکل امروزی درآمده است. ارگ یکی از قدیمیترین سازها در فرهنگ اروپایی محسوب میشود. سازهای کیبوردی از سه قرن قبل از میلاد مسیح وجود داشتهاند و به ارگهای لولهای معروف بودند و بعدها نیز این سازها به سازهای قابل حمل تکامل پیدا کردند. در قرن چهاردهم سازهای کلاویکورد و هارپسیکورد ساخته شدند. با پیشرفت تکنولوژی کیبوردهای پیچیدهتری مثل ارگ 12 صدایی و کیبورد که هنوز مورد استفاده قرار میگیرد، ساخته شد.
ارگ به خاطر ویژگیهایی که دارد، یکی از بزرگترین سازهای موسیقی به شمار میرود. در کلیساها ارگ را در محراب تالار عبادت قرار میدهند و به نوعی جزئی از بنای کلیسا به شمار میرود و به ارگ کلیسایی معروف است.

بررسی ساختار و اجزاء ساز کیبورد
ساز ارگ یکی از سازهای کلاویهای است که با ضربه زدن بر روی کلیدهای سفید و مشکی آن صدا تولید میشود. ارگ قابل حمل است و نیازی به کوک کردن ندارد. این ساز ظاهری شبیه به ساز پیانو دارد با این تفاوت که از پیانو 24 دکمه (دو اکتاو) کمتر دارد. هر یک کلاویه در ارگ یک صدا را ایجاد میکنند؛ به این صورت که با فشار دادن یک کلید، دریچهی هوا باز میشود و از لولهی صوتی که مربوط به کلید است، عبور میکند و باعث تولید صدا میشود. هوا در ارگ به وسیلهی یک دستگاه مکانیکی تولید میشود و به پشت دریچهها فرستاده میشود. در ارگ مانند پیانو، جلوی پای نوازنده دو پدال قرار گرفته است که به کنترل صدا کمک میکند.
شما برای اینکه بتوانید روی سازتان مسلط شوید باید اجزای آن را به خوبی بشناسید، به همین دلیل در ادامه به طور کامل به بررسی اجزاء ارگ میپردازیم:
کلاویه
کلاویهها همان کلیدهایی هستند که با فشار دادن آنها صدا تولید میشود. ارگها معمولاً ۴۹، ۶۱ یا ۷۶ کلاویه دارند. کلاویهها در ارگ مانند کلاویههای پیانو، نتهای مختلف را پوشش میدهند و به دو رنگ سیاه و سفید هستند.
پنل کنترل و دکمههای تنظیمات
اگر به بدنهی ارگ، نگاهی بیندازید، دکمهها و صفحه نمایشی را میبینید که از طریق آن میتوانید نوع صدا، ریتم، تمپو و افکتها را تغییر دهید.

بلندگوها (اسپیکرها)
یکی از ویژگیهای جذاب ساز کیبورد، وجود بلندگو در ساختار داخلی آن است. این امکان باعث میشود که دیگر نیازی به آمپلیفایر و اسپیکر نداشته باشید.
پدال ساستین
وجود این پدال اختیاری است و با فشردن آن میتوانید صدا را کشیدهتر و دلنشینتر کنید؛ شبیه کاری که پدال پیانو انجام میدهد.
انواع ساز ارگ از ابتدا تاکنون
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، تاریخچهی ارگ به چندین قرن پیش باز میگردد. درنتیجه طبیعی است که در طی قرون این ساز دچار تحولات زیادی شود و تکامل پیدا کند. به همین دلیل ارگهای ابتدایی با ارگهای امروزی تفاوتهای زیادی دارند که در ادامه به انواع ارگ از ابتدا تا الان میپردازیم:
ارگ بادی
اولین نمونههای ارگ، ارگهای بادی بودند که در کلیساهای اروپایی و برای اجرای موسیقی مذهبی به کار میرفتند. این ارگ از یک ردیف لوله با اندازههای مختلف تشکیل شده است که صدا از نوسان هوا در آن تولید میشد.
در ارگهای بادی تا زمانی که یک کلید را فشار میدهیم و رها نکردهایم آن صدا یا نت ادامه پیدا میکند. اما در سایر سازهای کلاویهای مانند پیانو و هارپسیکورد اینطور نیست یعنی با فشاردادن یک کلید صدا کمکم قطع میشود.
ارگ برقی
در قرن نوزدهم، با پیشرفت فناوری، ارگهای مکانیکی و سپس الکترونیکی ساخته شدند. ارگ الکترونیکی توانست جایگزین نمونههای سنتی شود، چون سبکتر، قابلحملتر و ارزانتر بود. امروزه بیشتر ارگهایی که در آموزشگاهها و خانهها دیده میشوند، ارگهای دیجیتال هستند. ارگ برقی یا دیجیتال، با مدارهای الکترونیکی و اسپیکر، صدا تولید میکنند و نیازی به لولههای بزرگ یا سیستمهای بادی ندارند. در ارگ برقی، مدارهای الکترونیک نوسان میسازند یعنی با استفاده از مدارهای پیشرفتهی الکترونیکی و نتهای موسیقی قادر به تولید طیف گستردهای از صداها است.

طبقهبندی ارگهای دیجیتال
ارگهای امروزی دارای انواع مختلفی هستند و هر یک از آن ها کاربرد خاص خود را دارد. آگاهی از انواع و کاربرد آنها میتواند به شما در انتخاب و خرید ارگ مناسبتان کمک کند.
سینت سایزر (synth sizer)
مهمترین قابلیت این نوع ارگها، صداسازی است. این نوع از ارگ قادر به ساخت انواع صداها با فرکانسهای مختلف است و مخصوص صداسازی است. سینتی سایزرها از صداهای گوناگون برای تولید محدوده وسیعی از صداها استفاده میکنند.
سکووانسر(sequencer)
اگر هدفتان از یادگیری ارگ، آهنگسازی است بهتر است که ارگ سکووانسر تهیه کنید زیرا این نوع از ارگها به دلیل داشتن قدرت و امکانات بیشتر، مخصوص آهنگسازی هستند.
ارنجر (arranger)
کار مدل ارنجر ، چیدمان و آمادهسازی نواختن است. این ارگ دارای سرعت عمل بیشتری برای اجرای زنده است و با یک کیبورد ارنجر میتوانید یک آهنگ کامل را بنوازید. اگر هدفتان این است که بتوانید در مراسمها، به شکل زنده اجرا کنید، این نوع ارگ مناسب شما است.
میدی کیبورد (midi keyboard)
این کیبورد به تنهایی قابل استفاده نیست و تنها با اتصال به کامپیوتر و نرم افزارهای آهنگسازی کاربرد دارد.

چرا ساز کیبورد بین هنرجویان محبوبیت بالایی دارد؟
از جمله دلایل محبوبیت ارگ میان هنرجویان تازهکار، امکانات و راحتی کار با آن است. برخی از ویژگیهای مهم ارگ عبارتند از:
ریتمهای آماده
ارگها صدها ریتم آماده دارند که به شما کمک میکند همراه با آنها تمرین کنید. این ویژگی حس اجرای گروهی را به هنرجو میدهد.
صداهای متنوع
یکی دیگر از ویژگیهای جالب ارگ، صداسازی است. شما میتوانید صداهایی مثل پیانو، فلوت، درام کیت، ارگ کلیسا، شیپور، سازهای زهی و حتی صدای حیوانات را انتخاب کنید. همین تنوع صدا باعث میشود ارگ، یک ساز همهکاره و جذاب برای تمرین، آهنگسازی و حتی اجرای صحنهای باشد.
قابلیت ضبط و پخش
این ساز به شما امکان ضبط میدهد. این امکان برای بسیاری از هنرجویان جذابیت زیادی دارد چون میتوانند نوازندگی و تمرینهای خود را ضبط کنند و نواقص خود را رفع کنند.
تنظیم سرعت و تن صدا
این قابلیت کمک میکند تا با سرعت دلخواهتان تمرین کنید یا آهنگ را با صدای متفاوتی اجرا کنید.
آموزش مرحلهای
بسیاری از ارگهای امروزی دارای برنامههای آموزشی داخلی هستند که به هنرجویان مبتدی در یادگیری کمک میکنند.
امکانات اتصال
این ساز توانایی اتصال به کامپیوتر، بلندگو، پدالهای پیانو و میکروفون را دارد.
تنظیمهای مربوط به ریتم
امکان تنظیم سرعت ریتم، ریتمسازی و ویرایش ریتم و دسترسی به ریتمهای مختلف را دارد.

آیا ارگ با پیانو تفاوت دارد؟
هرچند که در نگاه اول بین ارگ و پیانو دیجیتال و حتی آکوستیک، شباهتهایی وجود دارد تا جایی که برخی افراد اقدام به آموزش پیانو با ارگ میکنند. ولی واقعیت این است که این دو ساز از نظر وزن و اندازه، قیمت، نوع کلاویهها، امکانات جانبی، مکانیسم تولید صدا و … تفاوتهای خاصی دارند.
چرا ارگ برای شروع یادگیری موسیقی مناسب است؟
اگر شما هم عاشق یادگیری ارگ و نواختن آن هستید باید بگوییم که انتخاب خوبی کردهاید چون این ساز به دلایل زیر، برای شروع یادگیری موسیقی مناسب است:
- به دلیل داشتن ریتمهای آماده، انگیزهی تمرین را بیشتر میکند.
- یادگیری نتها و فواصل موسیقی روی ارگ بسیار ساده و قابل درک است.
- سبک بودن و قابلیت حمل ارگ باعث میشود هر جایی بتوانید تمرین کنید.
- هزینهی کمتری نسبت به سازهای دیگر دارد و برای شروع، مقرون بهصرفه است.

نوازندگان ساز ارگ
از نوازندگان مشهور ارگ می توان به جوردن رودس، کیث امرسون، ریک ویکمن، جان لرد و.. اشاره کرد.
نتیجهگیری
ارگ سازی است با تاریخچهای طولانی و کاربردهای متنوع که از کلیساهای قدیمی تا استودیوهای مدرن امروزی حضور داشته است. این ساز برای هنرجویان مبتدی، یک انتخاب هوشمندانه است، چون هم امکانات متنوعی دارد و هم یادگیری آن نسبتاً آسان است. اگر به دنبال تجربهی لذت موسیقی، تمرین ریتم و نتخوانی و حتی ساخت آهنگهای ساده هستید، ارگ میتواند شروع خوبی برای مسیر هنریتان باشد.

اگر شما هم دوست دارید که این ساز را یاد بگیرید ولی وقت کافی برای یادگیری آن ندارید، به آموزش آنلاین موسیقی فکر کردهاید؟ طبیعی است که در عصر مدرن به دلیل دغدغههای متنوع، زمان کافی برای حضور در آموزشگاه و یادگیری موسیقی وجود نداشته باشد. ولی تکنولوژی کار را ساده کرده است و شما با داشتن یک گوشی یا لپتاپ و اینترنت پرسرعت، به سادگی میتوانید ساز دلخواهتان را یاد بگیرید. با این امکانات دیگر وقتش رسیده که آستینهایتان را بالا بزنید و قدم اول را برای آموزش موسیقی بردارید. ما در آموزشگاه موسیقی آنلاین وب نوازان تمام شرایط را برای برگزاری کلاس آنلاین موسیقی به بهترین شکل فراهم کردهایم.
در نهایت اگر سوال و ابهام خاصی دارید و یا نیاز به راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی دارید، ما در خدمت شما هستیم.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.




سلام اساتید و دوستان مطلع:
میخام کیبورد یاد بگیرم و بخرم
چه مدلی خوبه؟ برای نوازندگی در دورهمی های خانوادگی
درود و وقت خوش
بسیار عالی که قصد شروع یادگیری کیبورد را دارید. البته که تنوع بسیار زیادی در مدل های ارگ در بازار وجود داره اما حداقل ساز پیشنهادی برای هنرجویان مبتدی YAMAHA A3 میتونه خوب باشه. KORG Pa 50 هم مدل و برند دیگری هست. اگر دوست دارید از مشاوره رایگان خرید بصورت دقیق تر هم استفاده کنید لطفا به واتس اپ ما پیام بدید. با تشکر