گیتار کلاسیک چیست و چه تفاوتی با گیتار فلامنکو دارد؟

از محبوب‌ترین و ظریف‌ترین سازهای زهی در جهان که طرفداران زیادی هم دارد، گیتار کلاسیک است. صدای این ساز به اندازه‌ای دلنشین است که با وجود شکل‌گیری سبک‌های جدید‌تر گیتارنوازی، همچنان طرفداران زیادی در سراسر جهان دارد. از موسیقی‌های کلاسیک گرفته تا مدرن صدای نرم و گرم این ساز شنیده می‌شود. البته که از نظر ظاهری گیتارهای کلاسیک و فلامنکو بسیار شبیه هم هستند و تشخیص آن‌ها از در یک نگاه سخت است. درحالی‌که بین این دو ساز تفاوت‌های خاصی هم وجود دارد. به همین دلیل در این مقاله هم به معرفی گیتار کلاسیک می‌پردازیم و هم تفاوت گیتار کلاسیک و فلامنکو را بررسی می‌کنیم.

معرفی کامل گیتار کلاسیک

بسیاری از هنرجویان وقتی می‌خواهند آموزش گیتار را شروع کنند، هیچ شناختی نسبت به سبک کلاسیک ندارند. این هنرجوها فکر می‌کنند که گیتار سبک کلاسیک درواقع همان آهنگ‌ها و قطعه‌های خیلی‌خیلی قدیمی است. درحالی که این سبک گیتارنوازی از اولین، قدیمی‌ترین و اتفاقا جذاب‌ترین شیوه‌های گیتارنوازی است که توانسته روزبه‌روز رشد کند و همچنان جایگاه خاص خودش را در دنیای موسیقی حفظ کند. «آندرس سگوویا» گیتاریست معروف اسپانیایی درباره‌ی گیتار کلاسیک می‌گوید: «گیتار کلاسیک مثل ارکستری کوچک است. سازی که می‌تواند رنگ‌ها و طنین‌های گوناگونی ایجاد کند.»

درواقع گیتار کلاسیک هم به نوعی از ساز گیتار و هم به سبکی از نواختن گیتار گفته می‌شود. این نوع از گیتار جزء گیتارهای کاسه‌ای به شمار می‌رود که برخلاف گیتار آکوستیک، شش سیم نایلونی دارد. چون سیم‌ها نایلونی هستند، نیازی به استفاده از پیک، برای به صدا درآوردن ساز نیست و نواختن آن به شیوه‌ی فینگر استایل است. به همین دلیل امکان کنترل سیم‌ها و صدا بیش‌تر است و چون صدای گرم و لطیفی هم دارد برای بیان احساسات عمیق بسیار مناسب است. با این ساز، ساعت‌ها می‌توان تک‌نوازی کرد و سفری درونی و احساسی را تجربه کرد و از طرف دیگر به سادگی با سایر سازها و صداها همانگ می‌شود.

تفاوت‌های گیتار کلاسیک با گیتار آکوستیک و یا گیتار الکتریک مشهود است ولی این گیتار به گیتار فلامنکو خیلی شبیه است و اصولا با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند. با این حال بین گیتار کلاسیک و گیتار فلامنکو یا گیتار اسپانیایی تفاوت‌های زیادی وجود دارد.

تفاوت گیتار کلاسیک با گیتار فلامنکو چیست؟

همان‌طور که اشاره کردیم بین انواع گیتار، گیتار کلاسیک و فلامنکو شباهت‌های زیادی به یکدیگر دارند و به همین دلیل هنرجویان مبتدی آن‌ها را اشتباه می‌گیرند. گاهی هم پیش می‌آید که از روی ناآگاهی در خرید گیتار اشتباه می‌کنند و به جای گیتار کلاسیک، گیتار فلامنکو می‌خرند. چون این دو نوع گیتار را نمی‌توانید از روی ویژگی‌های ظاهری مثل رنگ، اندازه و … به راحتی از هم تشخیص بدهید. تازه شیوه‌ی نواختن گیتار فلامنکو هم مثل گیتار کلاسیک، فینگر استایل است.  برای این‌که این دو گیتار را اشتباه نگیرید خوب است که از تفاوت‌هایی که بین این دو گیتار و سبک نوازندگی آن‌ها وجود دارد آشنا شوید.

سبک نوارندگی

گیتار کلاسیک برای اجرای موسیقی کلاسیک مناسب است یعنی گستره‌ی وسیعی است که آثار باخ و بتهوون و موتزارت و شوپن را در بر می‌گیرد. البته موسیقی کلاسیک فقط مربوط به گذشته نیست و در عصر حاضر موسیقی‌دانان زیادی تحت‌تاثیر این نوع موسیقی، آهنگسازی می‌کنند. به طورکلی، گیتار کلاسیک صدای نرم، آرام و  دلنشینی دارد و گیتاریست بیش‌تر دغدغه‌ی تک‌نوازی دارد. درحالی‌که گیتار فلامنکو با رقص و آواز آمیخته است و نوازنده باید بتواند صداهای قوی، تهاجمی و ناگهانی ایجاد کنید.

تفاوت در نحوه دست گرفتن

از دیگر تفاوت گیتار کلاسیک و گیتار فلامنکو، نحوه‌ی دست گرفتن ساز است. گیتاریست‌های کلاسیک اغلب گیتار را روی پای چپ خود می‌گذارند و به کمک وسایلی گیتار را بالا نگه می‌دارند. این وسایل می‌تواند زیر پای نوازنده باشد یا روی پای او اما هر چه هست نتیجه‌اش بالا رفتن کاملا محسوس دسته‌ی گیتار است. اما در سبک فلامنکو، گیتار را روی پای راست می‌گذارند و خبری از بالا بردن دسته‌ی ساز به شکلی که در سبک کلاسیک می‌بینیم نیست.

صدادهی

مهم‌ترین تفاوت گیتار کلاسیک و گیتار فلامنکو، صدادهی آن‌ها است. گیتار کلاسیک، ساز انعطاف‌پذیری است؛ حجم صدای مناسبی دارد و به عنوان سازی که چندین تن صدا را به طور همزمان ارائه می‌دهد کاملا طبیعی است و صدای همه آن‌ها تا حد ممکن واضح است. به طور کلی این گیتار، صدای عمیق‌تری دارد، نرم و لطیف است و به دل می‌نشیند. اما گیتارهای فلامنکو از این نظر متفاوت هستند. در زمان طراحی، اولین گیتارهای فلامنکو، هدف این بوده، سازی بسازند که صدای ضرب پاها در رقص فلامنکو را قطع کند. زیرا در رقص فلامنکو، صدای زیادی از کفش و کف پا به زمین اصابت می‌کند. در واقع قطع آن صدا یکی از الزامات طراحی گیتار فلامنکو بود. در نتیجه، گیتار فلامنکو صدای بسیار قوی، آزاردهنده و به اصطلاح تیزی دارد که این صدا پایدار نیست. یعنی وقتی که نوازنده به سیم‌ گیتار زخمه می‌زند ، ابتدا صدایی بلند تولید می‌شود که به سرعت رو به نابودی می‌رود و محو می‌شود.

پس در یک کلام در سبک گیتارنوازی کلاسیک، صدای عمیق‌تر و در گیتار فلامنکو چابکی و شدت صداها اهمیت دارد.

فاصله سیم‌ها

فاصله‌ی سیم‌ها تا صفحه‌ی صدا عموما در گیتار فلامنکو کمتر از کلاسیک است. همین عامل باعث می‌شود که نوازندگان فلامنکو آسان‌تر و سریع‌تر به سیم‌ها ضربه بزنند و ضربه زدن به صفحه‌ی صدای گیتار هم برای‌شان آسان‌تر شود. ولی فاصله‌ی سیم‌ها در گیتارهای کلاسیک بیش‌تر است چون در این سبک هدف ایجاد نوسان، عمق صدا بیش‌تر است.

نحوه کوک ساز

کوک ساز گیتار در دو گیتار سبک کلاسیک و فلامنکو کمی متفاوت است. گیتار کلاسیک از آنجا که به صورت تکنوازی اجرا می‌شود، کاملا دقیق کوک می‌شود و در کوک آن، هر نت باید واضح و روشن شنیده شود. اما در گیتار فلامنکو کوک ساز به‌صورت تقریبی انجام می‌شود و اصولا با صدای خواننده تنظیم می‌شود.

جنس چوب

جنس چوب در صدایی که از ساز خارج می‌شود، تأثیر زیادی دارد. درواقع چوب‌های مختلف دارای صداهای مختلف هستند و از نظر استقامت و پایداری هم متفاوت هستند. همچنین امکان تولید ساز در رنگ‌های متفاوت را هم فراهم می‌کنند. به طور کلی در گیتار فلامنکو از چوب‌های متنوعی استفاده می‌شود. درواقع جعبه ساز از جنس چوب صنوبر ساخته می‌شود. اطراف و پایین جعبه صدا از چوب سرو اسپانیایی، پشت دسته‌ی گیتار از چوب سرو، تخته فرت از آبنوس و باقی چوب‌های استفاده شده در ساز از جمله پیج‌های کوک، نوارهای اطراف، پل‌ها و … از رزوود ساخته می‌شود.

در حالی‌که در گیتار کلاسیک، چوب اطراف و پایین جعبه ساز از رزوود و باقی قسمت‌های آن مانند گیتار فلامنکو است. رنگ طبیعی گیتار کلاسیک معمولا بسته به رنگ طبیعی چوب آن، قهوه‌ای تیره است. اما رنگ گیتار فلامنکو کمی روشن‌تر و متمایل به زرد یا نارنجی هستند.

عرض کاسه گیتار

به طور کلی عرض کاسه در گیتار کلاسیک نسبت به فلامنکو پهن‌تر است. زیرا هدف در این گیتارها، حجم صدای بیش‌تر است ولی در گیتار فلامنکو هدف رسیدن به صدای درخشان‌تر است.

وزن ساز

به دلیل ضخامت و نوع چوبی که در ساخت این دو نوع گیتار به کار می‌رود، وزن آن‌ها متفاوت است. گیتارهای فلامنکو نسبت به کلاسیک، سبک‌تر هستند. درواقع با توجه به نوع چوبی که در ساخت ساز به کار می‌رود به طور میانگین گیتارهای فلامنکو 1.5 کیلوگرم هستند، ولی گیتارهای کلاسیک، 1.9 کیلوگرم وزن دارند. لازم به ذکر است که گیتارهای کلاسیک ضخامت بیش‌تری دارند و همین باعث می‌شود که صدای گرم‌تری تولید کنند.

قطر دسته

اگر به دسته‌ی گیتارهای فلامنکو و کلاسیک نگاه کنید، متوجه تفاوت آن‌ها می‌شوید. قطر دسته‌ی ساز در گیتار فلامنکو کم‌تر است و همین ویژگی به نوازنده کمک می‌کند که سرعت عمل بیش‌تری داشته باشد.

استفاده از محافظ صفحه

گیتاریست‌های فلامنکو برای ایجاد صدای دلخواه روی سیم‌ها و صفحه‌ی صدا، ضربه‌های محکمی می‌زنند. این کار در این سبک از گیتارنوازی کاری طبیعی است. به همین دلیل برای جلوگیری از آسیب دیدن صفحه‌ی صدا ورقه‌ای نازک به نام گلپیادور روی گیتار می‌چسبانند. در گیتار کلاسیک  هم گاهی  آهنگساز ضربه‌ای به بدنه‌ یا روی گیتار می‌زند اما در سبک فلامنکو این ضربات بیش‌تر و محکم‌تر است.

کدام بهتر است؟ گیتار فلامنکو یا کلاسیک؟

همان‌طور که مطالعه کردید با وجود تمام شباهت‌‌های ظاهری ولی بین این دو ساز تفاوت‌های خاصی وجود دارد. احتمالا حالا با آگاهی از این تفاوت‌ها تشخیص این دو نوع گیتار از هم برای شما آسان‌تر است. همچنین برای انتخاب سبک نوازندگی هم می‌توانید راحت‌تر تصمیم بگیرید. فقط کافی است ببینید که کدام سبک دل شما را راحت‌تر می‌برد تا همان را برای یادگیری انتخاب کنید.

لازم به ذکر است که با گیتار کلاسیک شما هم می‌توانید سبک کلاسیک را بنوازید و هم سبک پاپ را. البته که امکان نواختن سبک فلامنکو هم با گیتار کلاسیک وجود دارد ولی بهتر است که این کار را نکنید. زیرا همان‌طور که توضیح دادیم نوازندگی گیتار فلامنکو سریع است و نوازنده ضربه‌های محکمی به سیم‌ها و صفحه‌ی صدا می‌زند که چون گیتار کلاسیک محافظ ندارد سریع‌تر دچار آسیب می‌شود.

 

در نهایت فرقی نمی‌کند که می‌خواهید چه سبکی از گیتار را یاد بگیرید، مهم این است که آموزش را سریع شروع کنید و دل‌دل نکنید. برای یادگیری گیتار در هر سبکی که دوست دارید می‌توانید روی وب نوازان حساب باز کنید. اساتید ما به شما کمک می‌کنند که در این مسیر گام‌به‌گام پیش بروید و به تدریج در نواختن گیتار حرفه‌ای شوید.

لازم به ذکر است که آموزش‌های ما به شکل آنلاین است و شما از هرگوشه‌ی ‌جهان و در هر زمانی می‌توانید در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید. به این شکل بسیاری از محدودیت‌های مکانی و زمانی رفع می‌شود. در نهایت اگر احساس می‌کنید که به راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی نیاز دارید می‌توانید از خدمات کارشناسان ما برخوردار شوید.

خبرنامۀ وب‌نوازان را از دست ندهید!

هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما می‌فرستیم.