آیا میدانید گوش ابسولوت چیست؟ آیا در بین اطرافیان و آشنایان خود شخصی را میشناسید که با شنیدن یک قطعه موسیقی بتواند نتها و آکوردهای آن را تشخیص دهد؟ گام قطعه را مشخص کند؟ و حتی بدون اینکه نتهای آن قطعه را ببیند، ملودی آن را روی ساز اجرا کند؟ اگر چنین شخصی را میشناسید یا خودتان این توانایی را دارید، احتمال خیلی زیاد دارای گوش ابسولوت هستید.
احتمالاً الان میپرسید منظور از گوش آبسولوت چیست و چطور میتوان گوش موسیقی را تقویت کرد؟ آموزش سلفژ و تمرینات تربیت شنوایی از جمله روشهایی هستند که به تقویت مهارتهای شنیداری در موسیقی کمک میکنند. در ادامه این مطلب به چیستی گوش آبسولوت، انواع آن و روش تقویت آن میپردازیم.
گوش ابسولوت چیست؟
گوش ابسوبلوت یا مطلق (absolute pitch) ویژگی نادر و منحصر به فردی است که افراد کمی آن را دارند. این افراد میتوانند با شنیدن یک نت آن را به طور دقیق و با فرکانس اصلی آن روی ساز اجرا کنند. تشخیص دادن نتها توانایی جالبی است که بسیاری از افراد میتوانند با تمرین به آن دست پیدا کنند اما اینکه بتوان آن نت را به طور دقیق و با همان فرکانس اجرا کرد کار هر کسی نیست. افرادی که گوش مطلق دارند میتوانند با حس ذاتی خود صوتها را تشخیص و آنها را تجزیهوتحلیل کنند. چنین افرادی میتوانند کوچکترین تفاوت بین نتها، کوکی و فالش بودن صدا و هر چیزی که شنوندگان معمولی قادر به تشخیص آن نیستند، متوجه شوند.
احتمالا شما هم موافق هستید که داشتن چنین گوشی برای موزیسینها چه موهبت بزرگ و ارزشمندی است. اما نباید این موضوع را هم فراموش کرد که گوش این افراد به قدری دقیق است که هر صدایی که در محیط پیرامونشان خارج از کوک باشد، میتواند آنها را حسابی آزار دهد و کلافهشان کند.
از بزرگترین آهنگسازان کلاسیک که داری این توانایی بودند، میتوان به موتزارت، بتهوون، شوپن و هندل اشاره کرد. از بین هنرمندان دنیای پاپ هم میتوان به مایکل جکسون و الا فیتزجرالد اشاره کرد.
گوش نسبی چیست؟
در کنار گوش ابسولوت که بیشتر ذاتی است، نوع دیگری از گوش شنیداریی داریم که به آن گوش نسبی میگویند. درواقع موسیقیدانان و هنرجویان موسیقی با استفاده از تمرینات خاص تربیت شنوایی و پشتکار فراوان میتوانند گوش خود را برای شناخت و تشخیص نتها تقویت کنند که به آن گوش نسبی (Relative Pitch) میگویند. افرادی که گوش نسبی دارند برخلاف افرادی که گوش مطلق دارند باید یک نت را به عنوان نت مبدا بشنوند تا بتوانند سایر نتها را پیدا کنند.
معمولا موسیقیدانان کلاسیک نت «لا» را به عنوان مبنا در کوک کردن سازهای ارکستر استفاده میکنند. در موسیقی پاپ نیز از نت «می» برای این کار استفاده میشود.
به عنوان هنرجوی موسیقی، خوب است که از همین ابتدای آموزش، روی تقویت گوش نسبی خود کار کنید. زیرا داشتن این نوع گوش، مهارتها و تواناییهای شما را در موسیقی افزایش میدهد که میتوان آن را با تمرین تقویت کرد. تمرین تشخیص فواصل، نتها، آکوردها، ملودیها و ریتمها میتواند به تدریج توانایی شنیدن و تحلیل موسیقی را افزایش دهد.
آیا گوش ابسولوت در نوازندگان و موسیقیدانان ضروری است؟
تقویت گوش موسیقی نقش مهمی در اجرای موسیقی دارد. بسیاری از هنرجویان تصور میکنند نوازندگی فقط به حفظ ملودی و ریتم و اجرای تکنیکهای ساز محدود میشود. درحالیکه یک نوازنده پیش از اجرای قطعه، باید بتواند صدای آن را بهخوبی در ذهن خود بشنود. برای رسیدن به این توانایی، چارهای نیست جز اینکه با صدای نتها آشنا شود و گوش موسیقی خود را تقویت کند.
از این رو، تقویت گوش نسبی برای موسیقیدانان یک امر ضروری است و همهی افرادی که میخواهند به عنوان نوازنده یا آهنگساز موسیقی به طور حرفهای فعالیت کنند باید گوش نسبی خود را تقویت کنند. اما در مورد گوش مطلق نمیتوان این نظر را داشت؛ زیرا این ویژگی ذاتی است و اصولا با برخی افراد همراه است. درواقع این نوع گوش با مهارتهایی مانند تشخیص نت، حافظه شنیداری و گوش نسبی تفاوت دارد و شواهد علمی نشان میدهد که شکلگیری آن تحتتأثیر مجموعهای از عوامل است. از جمله این عوامل میتوان به عوامل ژنتیکی، محیطی و تجربههای موسیقایی در سالهای اولیه زندگی اشاره کرد.
درواقع، داشتن گوش مطلق برای فعالیت حرفهای در موسیقی ضروری نیست. یک نوازنده میتواند بدون داشتن این توانایی، گوش موسیقی بسیار خوبی داشته باشد و با استفاده از گوش نسبی، نتها و فواصل را تشخیص دهد و موسیقی را با دقت اجرا کند.

نتیجهگیری
گوش مطلق میتواند برای یک موسیقیدان مزایایی داشته باشد، اما داشتن آن شرط لازم برای نوازندگی، آهنگسازی یا فعالیت حرفهای در موسیقی نیست. بسیاری از نوازندگان و آهنگسازان بدون داشتن گوش مطلق، از طریق تربیت شنوایی و تقویت گوش نسبی، میتوانند مهارت بسیار بالایی در تشخیص نتها، فواصل، آکوردها و ساختار موسیقی به دست میآورند.
پس شما به عنوان هنرجوی مبتدی اصلا نگران این موضوع نباشید زیرا با آموزش درست و اصولی میتوانید گوش خود را تربیت کنید. استاد شما در این مسیر میتواند نقش مهمی را ایفا کند. ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان به همراه اساتید حرفهای و باتجربه خود، در کنار شما هستیم تا بتوانید قدمبهقدم در دنیای موسیقی پیش بروید و تواناییهای خود را تقویت کنید.
اگر خارج از ایران زندگی میکنید، ساکن شهر کوچکی در ایران هستید و به آموزشگاه خوب دسترسی ندارید و یا به دلیل مشغلههای کاری، فرصت رفتن به آموزشگاه حضوری را ندارید، آموزش آنلاین موسیقی، میتواند شما را به آرزویتان برساند. ما در آکادمی وب نوازان، سالهاست که کلاس آنلاین موسیقی برگزار میکنیم و نظرات و بازخوردهای مثبتی از هنرجویان خود در این سالها گرفتهایم.
اگر دوست دارید که اطلاعات بیشتری کسب کنید و با آکادمی ما، شیوه برگزاری کلاس و رزومه اساتید، پیشنهاد میکنیم از درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی شروع کنید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.




