یادگیری پیانو فقط حفظ کردن نتها نیست؛ بلکه چیزی که درنهایت از شما یک پیانیست میسازد، رعایت تکنیک در نواختن پیانو است. تکینک نوازندگی پیانو از نحوهی نشستن پشت ساز تا کنترل ریتم و تمپو را دربر میگیرد. هرچه شما به خوبی این تکنیکها را انجام دهید، سرعت پیشرفتتان نیز بیشتر خواهد شد. ولی در مسیر یادگیری پیانو دقیقا باید روی چه تکنیکهایی تمرکز کنید؟ پاسخ این سوال را به طول کامل و جامع در این مقاله دادهایم و به نکاتی اشاره کردهایم که حکم کلید طلایی را برای شما دارد. از کجا معلوم شاید با این کلید بتوانید قفل نوازندگی خود را باز کنید و رشد قابل قبولی کنید.
بررسی انواع تکنیک در نواختن پیانو
خوشحالیم که شما مانند بسیاری از هنرجویان تازهکار نیستید که فکر میکنند صرفا با تمرین زیاد میتوانند به سرعت پیانونوازی را یاد بگیرند. خوب است که شما از همین آغاز آموزش پیانو میدانید که رعایت تکنیکهای پیانو نقش زیادی در رشد و پیشرفت شما دارد. چون عدم رعایت تکنیکهای مخصوص پیانو باعث خستگی زیاد، کند شدن پیشرفت و دردهای بدنی میشود. در ادامه به مهمترین تکنیکهای نوازندگی پیانو میپردازیم:
وضعیت صحیح بدن و قرارگیری دستها
اولین نکتهای که باید در نواختن پیانو به آن دقت کنید، استایل نوازندگی پیانو است که شامل نحوهی نشستن و قرارگیری دستها روی کلیدهای ساز است. رعایت این تکنیک نه تنها نوازندگی شما را بهتر میکند بلکه از آسیبدیدگی جسمتان نیز جلوگیری میکند. به خاطر همین باید در گام اول استایل خود را بازبینی کنید و اگر موارد زیر را رعایت نمیکنید، خیلی زود اقدام به تصحیح آنها کنید:
- ارتفاع نیمکت را تنظیم کنید، طوری که وقتی دستها را روی کیبورد میگذارید، ساعدها همسطح یا کمی بالاتر از کلیدها باشند.
- صاف بنشیند ولی کاملا راحت! درواقع منظور ما از صاف نشستن این نیست که خشک و شقورق بنشینید. درواقع بدنتان باید احساس راحتی کند و به هیچوجه شانههایتان منقبض نشوند. نحوهی نشستن شما روی ارتفاع آرنجهایتان تأثیر دارد.
- روی لبهی نیمکت بنشینید، نه خیلی عقب. این کار کمک میکند که دامنهی حرکتتان بیشتر شود و بتوانید راحتتر دستهایتان را روی کلیدها جابهجا کنید.
- مچ دستتان باید کاملا همسطح با کلیدها باشد. درغیراینصورت حرکت انگشتها دشوار میشود.
- انگشتهایتان را مثل وقتی که توپ کوچکی را با دست نگه میدارید، کمی خم کنید. این حالت باعث میشود انگشتانتان قویتر و کنترلپذیرتر عمل کنند.
- مطمئن شوید که کف پاهایتان کاملا به زمین میرسد. این یک عادت مهم است که در حل بسیاری از مشکلات مربوط به هماهنگی بدن کمک میکند. اگر در حالت نشسته روی نیمکت نمیتوانید پاشنهها را روی زمین بگذارید، میتوانید در صورت امکان، تختهای چوبی یا فرشی ضخیم جلوی پدالها قرار دهید.
هماهنگی دستها
دومین عاملی که نوازندگی شما را تحتتأثیر قرار میدهد، هماهنگی دو دستتان است. دستهای شما باید کاملا مستقل عمل کنند، درحالیکه به طور کامل با یکدیگر هماهنگ هستند. در ابتدا باید هر دو دست را به طور مستقل تقویت کنید و بعد آنها را با هم هماهنگ کنید. برای رسیدن به این هماهنگی منسجم بهتر است که از قطات ساده و با ریتم آهسته شروع کنید.
انگشتگذاری صحیح
شما بدون انگشتگذاری صحیح، تا زمانیکه به تکنیکهای انگشتگذاری پیانو مسلط نشوید، نمیتوانید اجرای خوبی داشته باشید. اگر انگشتگذاری شما صحیح باشد، احساس راحتی خواهید داشت و به مدت طولانی میتوانید به خوبی بنوازید. برای اینکه انگشتگذاری به درستی انجام شود، هر کدام از انگشتهای دست راست و چپ از 1 تا 5 شمارهگذاری میشود. این کار باعث میشود تا حرکت انگشتها روی کلاویهها طبق قاعدهی خاصی انجام شود و سرعت و دقت در انگشتگذاری نیز افزایش یابد.

تمرین مقیاسها (Scales)
یادگیری پیانو بدون یادگیری گامهای موسیقایی راه به جایی نمیبرد و به همین دلیل یکی از بخشهای آموزش پیانو، تمرین مقیاسها یا گامها است. تمرین گامها حکم ورزش صبحگاهی را برای انگشتان شما دارد. زیرا نه تنها باعث افزایش قدرت و انعطاف دستهایتان میشود، بلکه باعث میشود تا با فواصل موسیقایی و موقعیتهای مختلف روی کیبورد نیز آشنا شوید. همچنین به هماهنگی دستهایتان نیز کمک میکند. در نهایت با یادگیری این تکنیک، نواختن قطعات پیچیده برایتان سادهتر میشود. پس با این تفاسیر:
- هر روز حداقل یک گام ماژور و یک گام مینور تمرین کنید.
- برای حفظ ریتم از مترونوم استفاده کنید.
- ابتدا با سرعت پایین تمرین کنید و به تدریج سرعت را افزایش دهید.
- گامها را با هر دو دست بهصورت جداگانه و سپس همزمان تمرین کنید.
استفاده از پدال
پدال پیانو یکی از مهمترین اجزای این ساز است و به همین دلیل نحوهی استفاده از آن نقش زیادی در نوازندگیتان دارد. همانطورکه میدانید ساز پیانو، سه پدال دارد که هر کدام از آنها نقش خاصی برعهده دارند. در این بین پدال دمپر که اولین پدال نیز است، جلوهی خاصی به صدا میدهد. این پدال باعث میشود که صداها حتی پس از رها کردن کلیدها هم باقی بمانند و فضا را پر کنند. البته توجه کنید که صرف فشار دادن پدال مهم نیست، بلکه زمان و چگونگی فشار دادن آن اهمیت دارد. پس آنچه که شما باید یاد بگیرید این است که:
- پدال را همزمان با تعویض آکوردها فشار دهید.
- از فشار دادن بیشازحد یا نگهداشتن طولانی پرهیز کنید.
- تمرینهای سادهی پدالگذاری را زیر نظر معلم یا با ویدیوهای آموزشی معتبر انجام دهید.
حفظ ریتم
شما اگر ریتم را رعایت نکنید، نمیتوانید تکنیکهای پیانو را به خوبی اجرا کنید. زیرا ریتم، حکم قلب را برای موسیقی دارد که با ضربان دقیق و پمپاژ خون به حیات قطعه کمک میکند. اگر ریتم نادرست باشد، حسوحال به درستی منقل نمیشود و درنهایت قطعه بیروح میشود. حفظ ریتم برای هنرجویان مبتدی سخت است و به همین دلیل توصیه میشود که از مترونوم استفاده کنید. مترونوم به شما کمک میکند تا:
- سرعت تمرینتان استاندارد و ثابت بماند.
- تردید و مکثهای بیمورد حذف شود.
- بتوانید قطعات را با اطمینان و هماهنگی اجرا کنید.
مترونوم را میتوان با سرعتهای مختلف تنظیم کرد. اگر قطعهای برایتان سخت است، مترونوم را روی سرعت پایینتر بگذارید و بهمرور آن را بالا ببرید. با همین روش ساده میتوانید در نوازندگی خود تحول ایجاد کنید.
کنترل داینامیک
یکی از نکات مهمی که میتواند مهارت شما را نشان دهد، کنترل داینامیک است. منظور از داینامیک، تغییر شدت صداها در طول قطعه است. اصولا در قطعات موسیقی، صدا بالا و پایین میشود و از صدای آرام به صدای بلند تغییر میکند. به این تغییر شدت صدا که در طول قطعه اتفاق میافتد، داینامیک میگویند. کنترل داینامیک در طول نوازندگی کار سادهای نیست و باید به نکات خاصی توجه کنید تا به این توانایی برسید.
- شدت و ضعف فشاری که انگشتهای شما روی کلاویهها وارد میکند، داینامیک صدا را کنترل میکند. برای صداهای آرام باید به آرامی کلاویهها را لمس کنید و برعکس.
- برای اینکه بتوانید در این تکنیک قوی شوید، سراغ قطعاتی بروید که دشوار هستند و تنوع داینامیک بیشتری دارند.
- به اجرای نوازندگان حرفهای گوش دهید و روی تغییرات صدا تمرکز کنید.
استفاده از تکنیک آرپژ
تسلط بر تکنیک آرپژ نشان میدهد که شما به مبحث تکنیک در نواختن پیانو کاملا واقف هستید و یادگیری تکنیکهای مختلف پیانو برایتان اهمیت دارد. زمانی که شما نتهای یک آکورد را به صورت جداگانه و یکی یکی مینوازید، درحال اجرای آرپژ هستید. اجرای درست آرپژ، ظرافت خاصی به قطعه میبخشد. آرپژ در ملودیهای آرام و رمانتیک نقش مهمی را ایفا میکند. رعایت نکات زیر به شما در تسلط بر تکنیک آرپژ کمک می کند:
- از آکوردهای ساده مانند دو ماژور شروع کنید و بعد از تسلط روی این گام، سراغ گامهای دیگر بروید.
- ابتدا آهسته شروع کنید و به مرور زمان سرعت خود را افزایش بدهید.
- در تکنیک آرپژ، دست چپ مسئول اجرای نتهای باس و دست راست، مسئول اجرای ملودی است. به همین دلیل هماهنگی دستها با هم اهمیت دارد.

تمرین اکتاوها
شما برای یادگیری تکنیک در نواختن باید به اکتاوها نیر مسلط شوید. اکتاو یعنی فاصلهی هشت نت از یکدیگر، مثلاً از نت دو تا نت دو بعدی، یک اکتاو را تشکیل میدهد. این فاصله در قطعات بسیاری، دیده میشود. پس اگر از همان ابتدا یاد بگیرید که چطور اکتاوها را راحت بنوازید، دستتان به کششهای بزرگتر عادت میکند. برای نواختن قطعات پیچیدهتر آمادهتر میشوید و کنترل بیشتری روی تعادل دست و قدرت صدا به دست میآورید.
در ابتدا ممکن است یادگیری و اجرای اکتاو کمی سخت باشد، اما با تمرین روزانه و بهتدریج، این تکنیک هم به بخش عادی نوازندگی شما تبدیل میشود.
یادگیری لگاتو و استکاتو
از جمله تکنیکهای پیانو که یادگیری آنها، به نوازندگی شما روح و انرژی خاصی میبخشد، تکنیکهای لگاتو و استکاتو است. از تکنیک لگاتو برای نواختن قطعات آرام و متصل بههم استفاده میشود. در این تکنیک نتها پیوسته و متصل نواخته میشوند و احساس آرامشبخشی را به شنونده القا میکند. به همین دلیل نواختن آرام آن و حرکات آرام انگشتها در این تکنیک مهم است. در مقابل، استکاتو مخالف این تکنیک است. تکنیک استکاتو حس هیجان و شور را به مخاطب القا میکند که برای اجرای آن، نتها به صورت کوتاهکوتاه اجرا میشوند. برای نواختن این تکنیک باید سرعت بالایی داشت و فشار انگشتها نیز روی کلاویهها زیاد باشد.
دلایل رعایت تکنیکهای پیانو
برای اینکه شما بتوانید یک پیانونوازی بدون نقص داشته باشید باید به موارد مختلفی توجه کنید که به مجموع آنها، تکنیکهای نواختن پیانو میگویند. حالا شاید سوال پیش بیاید که چرا رعایت تکنیک در نواختن پیانو مهم است؟ چون برای نوازندگی پیانو در مدت زمان طولانی و بدون خستگی، باید تکنیکهای نواختن پیانو را رعایت کنید. در ادامه به دلایل بیشتری اشاره میکنیم:
تمرین با تکنیک خوب شما را به نوازنده بهتری تبدیل میکند
برای حرفهای شدن بهترین روش این است که هر روز تمرینات خود را با رعایت نکات مربوط به تکنیک به بهترین شکل انجام دهید. بهتر است ابتدا همه چیز را با سرعت بسیار پایین شروع کنید و بعد سرعت و پیشرفت خود را به تدریج افزایش دهید. فقط باید صبور باشید و بدانید مسیری که در آن قدم گذاشتهاید مسیر کوتاهی نیست و همواره در آن جای بهتر شدن وجود دارد.
خطر آسیب دیدگی را کاهش میدهد
یکی از مهمترین دلایل اهمیت تکنیک در نواختن پیانو این است که احتمال آسیبدیدگی و خطرات ناشی از دردهای عضلانی را به حداقل میرساند. نوازندگان هم مانند تمام هنرمندان دیگر دچار آسیبدیدگیهای خاص خودشان هستند. برای مثال یکی از این بیماریها که در نوازندگان پیانو هم بسیار شایع است سندرم تونل کارپال مچ دست است.
در این بیماری به علت فشاری که بر اعصاب استخوانها و رباطهای کف دست وارد میشود، افراد دچار سوزش، بیحسی و ضعف در بازو و دست خود میشوند. تنها راه پیشگیری از چنین آسیبی این است که با تکنیک درست، تنش و فشار را از روی اعضای بدن بردارید و از سلامت خود مراقبت کنید.
برای جلوگیری از آسیبدیدگی، بهتر است قبل از نشستن پشت ساز، تمرینات مخصوص گرم کردن دست و انگشتان را انجام دهید. تمرینات گرم کردن در موسیقی بسیار مشابه تمرینات گرم کردن ورزشی است. اگر عادت به ورزش کردن داشته باشید میدانید که نباید به یکباره شروع به تمرینات اصلی کنید و ابتدا باید مدت کوتاهی را به گرم کردن و افزایش گردش خود در عضلاتتان اختصاص دهید.
یادگیری و نواختن قطعات سخت با تکنیک مناسب آسان میشود
تسلط و داشتن یک تکنیک عالی به شما این امکان را میدهد تا قطعات سختتری را بیاموزید و بر آنها مسلط شوید. اگر میخواهید رپرتوارهای پیشرفتهتری را اجرا کنید و به دنبال بالا بردن دقت و سطح نوازندگی خود هستید، باید با تکنیک خوب آغاز کنید.
نتیجهگیری
در نهایت اگر تکنیکهای پیانو را از همان ابتدا جدی بگیرید و با حوصله تمرین کنید، نهتنها نوازندگیتان شنیدنیتر میشود بلکه دچار آسیبدیدگی نیز نمیشوید. همچنین علاوه بر تمرینات فیزیکی پشت ساز، تماشای ویدئوهای نوازندگان بزرگ را نیز فراموش نکنید. این کار نه تنها جذاب و سرگرمکننده است، بلکه جنبهی آموزشی هم دارد زیرا به شما الگوی مناسبی از تماس با کلیدها و حرکات شناور دست روی ساز را میدهد.
از قدیم گفتهاند که خشت اول را گر نهد معمار کج تا ثریا میرود دیوار کج! پس بهتر است که از همین آغاز یادگیری پیانو ، تکنیک در نواختن پیانو را جدی بگیرید. البته که شما برای اجرای درست تکنیک باید به درستی آموزش ببینید. پس در انتخاب استاد و آموزشگاه دقت کافی را بکنید. در این راستا ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان تمام تلاش و دقت خود را به کار میگیریم تا اساتید حرفهای و بااخلاقی را به مجموعهی خود اضافه کنیم. از ایننظر خیالتان از جانب اساتید وب نوازان کاملا تخت باشد، زیرا در عین برخورداری از دانش، تجربه و اخلاق خوش، در آموزش پیانو با توجه به شرایط و ویژگیهای هنرجویان انعطاف بالایی دارند.

بسیاری از افراد به اشتباه فکر میکنند که یادگیری پیانو به شکل آنلاین غیرممکن است. درحالیکه اگر کلاس آنلاین موسیقی، در پلتفرم مناسبی برگزار شود، هیچ محدودیتی برای آموزش هیچ سازی باقی نمیماند. زیرا با تنظیم زاویهی دوربین، استاد به خوبی روی حرکات دست شما و نحوهی نوازندگیتان تسلط دارد و میتواند نواقص را به سرعت رفع کند. شما نیز به سادگی میتوانید استاد و نحوهی نوازندگیاش را ببینید و یاد بگیرید. با این تفاسیر اگر هنوز هم احساس میکنید که نیاز به دریافت راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی دارید، ما در خدمت شما هستیم.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.






