اگر بهتازگی تصمیم گرفتهاید نواختن سهتار را آغاز کنید، احتمالاً با پیشنهادهای مختلفی برای خرید این ساز روبهرو شدهاید. برخی فروشندگان ممکن است به شما سهتار «مشقی» را پیشنهاد دهند با این استدلال که برای شروع کافی است و نیازی به هزینه زیاد نیست. اما آیا واقعاً این انتخاب درستی است؟ در این مقاله به تفاوت سه تار مشقی و حرفهای میپردازیم و درنهایت به این موضوع اشاره میکنیم که برای شروع کدام یک از این سازها مناسب هستند.
تفاوت سه تار مشقی و حرفهای چیست؟
اصولا برای هنرجویان پیش از آغاز آموزش سه تار و خرید این ساز، این سوال پیش میآید که چه تفاوتهایی بین سه تار مشقی و حرفهای وجود دارد و یادگیری با کدام ساز بهتر است. به طور کلی ساز سه تار از نظر کیفیت ساخت به سه دسته سه تار مشقی، سه تار معمولی و سه تار حرفهای تقسیم میشوند. بدون شک بین این سه تارها از نظر کیفیت ساخت، صدادهی، قیمت و … تفاوتهایی وجود دارد. هر کدام از این ویژگی ها نیز در انتخاب شما برای خرید ساز تأثیرگذار است. به همین دلیل در ادامه به طور کامل به مقایسه سه تار مشقی با حرفهای میپردازیم.
سه تار مشقی
سهتار مشقی یا تمرینی بهطور کلی به سازی گفته میشود که با هدف کاهش هزینه تولید ساخته شده و برای استفادههای آموزشی یا مقدماتی طراحی میشود. این نوع سه تار، کیفیت صدای متوسطی دارد و به همین دلیل ارزانتر از مدلهای حرفهای است. همانطور که از نام آن پیداست، سه تار مشقی برای انجام تمرینها در مراحل ابتدایی مورد استفاده قرار میگیرد. ساز سه تار، ساز ظریفی است و احتمال شکستن اجزاء آن زیاد است. هنرجویان تازهکار، آشنایی کاملی با این ساز ندارند، با نحوهی نگهداری از سه تار آشنا نیستند و حتی ممکن است هنگام جابهجایی با مشکل مواجه شوند. به همین دلایل سه تار مشقی در مراحل ابتدایی آموزش، گزینهی مناسبی محسوب میشود.
به طور کلی هنرجویی که بخواهد به طور جدی شروع به نواختن ساز کند، در ابتدا نیاز به تمرین مستمر و روزانه دارد و بهتر است با سه تار مشقی تمرین کند. سه تار مشقی تفاوتهای زیادی با سه تار حرفهای دارد که از جملهی آنها میتوان به جنس چوب، قیمت آن و کیفیت صدادهی آن اشاره کرد. این نوع سازها معمولاً با متریال ارزانتر، کیفیت ساخت پایینتر، و توجه کمتر به جزئیات صوتی ساخته میشوند.

سه تار حرفهای
برای دانستن تفاوت سه تار مشقی و حرفهای، علاوهبر آشنایی با سه تار مشقی باید سه تار حرفهای را نیز به طور کامل بشناسید. سهتارهای حرفهای برخلاف سه تارهای مشقی قیمت بالاتری دارند و برای مبتدیان مناسب نیستند. سه تارهای حرفهای باکیفیت بالا ساخته و آزمایش میشوند. درواقع صدادهی سه تارهای حرفهای قابل مقایسه با سه تارهای مشقی نیست. قطعا میدانید که صداسازی ساز در رشد و پرورش نوازنده بسیار موثر است. البته که نواختن با ساز حرفهای و خارج کردن صدای مطلوب نیاز به تجربه و تمرین زیادی دارد.
به طور کلی سه تار حرفهای، مخصوص نوازندگان حرفهای است و برای ضبط استودیویی یا کنسرت مورد استفاده قرار میگیرد. اصولا نوازندگان حرفهای ساز خود را به سازگر سفارش میدهند و تا طبق معیارهای خودشان آن را بسازد.
البته که منظور از سهتار حرفهای، لزوماً به معنی ساز چندین میلیون تومانی با مهر استادان معروف نیست. بلکه منظور از سهتار حرفهای، سازی است که از چوب مناسب، ساخت دقیق و با هدف تولید صدای استاندارد ساخته شده باشد.

معایب سه تار مشقی
سه تار مشقی به دلیل فالشی صدا، اجزا و قطعات نامرغوب، ممکن است هنرجو را در ابتدای آموزش دچار مشکلات مختلفی کند. زیرا هنرجو مجبور است دائما برای تنظیم کوک و تعمیر قطعات، وقت و بودجه خود را هدر دهد که در نهایت ممکن است علاقه و انگیزهی خود را از دست دهد. به همین دلیل بهتر است که هنرجویان مبتدی، برای خرید سه تار از مشاوره استاد یا نوازندگان سه تار کمک بگیرند تا به این شکل از هدررفت زمان، انگیزه و بودجه خود، جلوگیری کنند.
برخی از سه تارهای مشقی، سازهای بیکیفیت و ارزانی هستند و به احتمال زیاد به دلیل قیمت ارزان آنهاست که خرید و فروش میشوند. البته همانطور که اشاره کردیم نواختن این ساز میتواند به شیوه نواختن هنرجو لطمه وارد کند، زیرا سازهای مشقی ذوق و شوق هنرجو را از بین برده و او را نسبت به ساز بیعلاقه میکند. نوازنده اگر نتواند با این ساز صدای دلخواه خود را بنوازد، با دلسردی و در نهایت رها کردن هنر خود روبهرو خواهد شد.
جالب است بدانید که سه تارهای مشقی در کارگاهها به صورت انبوه توسط افراد غیرمتخصص تولید میشوند و برای ساخت آنها دقت و تخصص به کار برده نمیشود. خیلی از سازگرهای حرفهای ساز مشقی تولید نمیکنند چون اعتقاد دارند با این کار فقط زمان و وقت خود را هدر میدهند.
چرا باید با سه تار خوب و باکیفیت نواختن را شروع کنیم؟
احتمالا با مطالعه تفاوت سه تار مشقی و حرفهای به معایب سه تارهای مشقی پی بردهاید. به طور کلی سه تار خوب، سه تاری است که ویژگیهای زیر را داشته باشد:
- صدادهی گرم و شفاف؛
- دسته راحت و بدون تاب؛
- سیمگیری سالم و دقیق؛
- کوکپذیری بالا و ماندگاری زیاد کوک؛
- فاصله مناسب سیم تا دسته (اکشن استاندارد).

نتیجهگیری
اگر میخواهید یادگیری سهتار را بهصورت جدی آغاز کنید، پیشنهاد میکنیم با یک ساز مناسب شروع کنید. سهتار مشقی، حتی اگر ارزانتر باشد، در درازمدت وقت، انرژی و انگیزه شما را از بین میبرد. درحالیکه یک ساز خوب کمک میکند تا از همان روزهای اول صدای درست بشنوید، حس ساز را بشناسید و با علاقه مسیر هنریتان را ادامه دهید. برای شروع موسیقی، به خودتان احترام بگذارید و با انتخاب درست، راه را برای پیشرفت باز کنید. سازگران بسیاری در ایران هستند که سه تارهایی مناسب برای شروع و دورههای اولیه نوازندگی سه تار میسازند که به لحاظ هزینه و کیفیت مناسب هنرجوی مبتدی است.

البته که نوع ساز یک سر ماجرا است و برای اینکه بتوانید خوب بنوازید باید آموزش خوبی نیز ببینید. به همین دلیل حالا که در ابتدای مسیر یادگیری سه تار هستید، خوب است زیرنظر استاد و آموزشگاه معتبری آموزش ببینید. در این صورت عادات اشتباه در نوازندگیتان رخ نمیدهد و از همان اول با اصول درست، نواختن سه تار را یاد میگیرید. در این راستا میتوانید روی آموزشهای ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان حساب باز کنید. در این روزهایی پردغدغه که وقتی برای سرخاراندن وجود ندارد، آموزش آنلاین موسیقی حلال مشکلات شده است. چون این شیوهی آموزشی، انعطافپذیری بالایی دارد و بسیاری از محدودیتهای آموزش حضوری را ندارد. به طور کلی شما هر کجای دنیا که باشید به سادگی میتوانید در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید. کلاسهای ما به شکل آنلاین، خصوصی و تصویری است. یعنی شما و استاد در کلاس آنلاین شرکت میکنید و به این شکل هر سوالی که داشته باشید، میتوانید سر کلاس از استادتان بپرسید. هر جلسه نیز بنوازید و استاد پیشرفت و رشد شما را بسنجد و نواقصتان را رفع کند.
در نهایت اگر فکر میکنید که نیاز به راهنمایی تخصصی و رایگان چه در رابطه با خرید ساز و چه در رابطه با شیوهی آموزش آنلاین دارید، کارشناسان ما در خدمت شما هستند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


