نحوه دست گرفتن سازدهنی و حالت نشستن در نوازندگی سازدهنی یکی از مهمترین و اولین نکاتی است که شما یاد میگیرید. چون اگر استایل نوازندگی سازدهنی را رعایت نکنید، هرکاری هم که بکنید، نمیتوانید صدای خوبی با ساز خود تولید کنید. نحوه دست گرفتن ساز میتواند وجه تمایز یک نوازنده حرفهای و معمولی باشد. پس اگر میخواهید که خیلی زود در نواختن سازدهنی حرفهای شوید، بهتر است که این موضوع را جدی بگیرید و از شکل گرفتن عادتهای بد جلوگیری کنید. در این مقاله نحوهی دست گرفتن انواع سازدهنی را به شما آموزش میدهیم.
چرا نحوه دست گرفتن سازدهنی مهم است؟
شنیدهاید که میگویند، خشت اول را گر نهد معمار کج/ تا ثریا میرود دیوار کج! این ضربالمثل در آموزش سازدهنی هم صدق میکند. یعنی نحوه دست گرفتن هارمونیکا همان خشت اولی است که سایر خشتها روی آن بنا میشوند. گاهی هنرجویان مبتدی تصور میکنند برای نواختن سازدهنی کافیست آن را جلوی دهان بگیرند؛ اما نحوه قرارگیری دستها، زاویه ساز و حتی باز بودن قفسه سینه هنگام نشستن، مستقیماً روی صدای ساز تأثیر دارد. این موضوع به دلایل زیر اهمیت دارد:
- اگر ساز را به درستی در دستتان نگیرید، ساز تماس درستی با دهان شما پیدا نمیکند و در نهایت صدای خوبی از آن تولید نمیشود.
- نحوهی گرفتن ساز، روی حرکت روان لبها تاثیر میگذارد و به این ترتیب پروسه نواختن ساز به بهترین شکل خود جلو میرود.
- در صورت رعایت اصول نگه داشتن ساز، بعد از مدتی میتوانید، افکتهای زیبایی را به وسیلهی فضای خالی دستتان در پشت سازدهنی ایجاد کنید.
- اگر از ابتدا ساز را به درستی در دست نگیرید، بعدها، اصلاح این عادت غلط ممکن است هفتهها از شما زمان بگیرد و پروسهی آموزشی شما را طولانی و خستهکننده کند.
- با رعایت استایل درست نوازندگی، کیفیت صدا افزایش پیدا میکند و میتوانید تکنیکهای بیشتری را اجرا کنید.
کنترل بیشتری روی نفسهایتان خواهید داشت و درنتیجه امکان اجرای نتهای بیشتری را خواهید داشت.
نحوه صحیح دست گرفتن سازدهنی چگونه است؟
حالا که متوجه شدید که طرز دست گرفتن سازدهنی و نحوه نشستن هنگام نوازندگی سازدهنی تا چه حد اهمیت دارد، حتما میخواهید بدانید که ساز را چطور باید در دست گرفت؟ واقعیت این است که انواع سازدهنی در بازار وجود دارد که نحوهی دست گرفتن و نواختن آنها با هم متفاوت است. همانطور که میدانید، محبوبترین سازدهنیهای موجود در بازار، شامل سازدهنی کروماتیک، دیاتونیک و ترومولو هستند. هر کدام از این سازها با توجه به رنج صدایی که تولید میکنند، در انواع سبکهای سازدهنی، کاربرد دارند. در ادامه به طور جداگانه به نحوه دست گرفتن هر کدام از انواع سازدهنی میپردازیم.
روش دست گرفتن ساز دهنی کروماتیک
نحوه دست گرفتن سازدهنی کروماتیک به این صورت است که ساز را بین انگشت شست و اشاره دست چپتان قرار دهید. درانتهای ساز شیاری وجود دارد که به نوازنده کمک میکند تا ساز را روی دست خود ثابت نگه دارد. پس از آن، شست دست راست و چپ را روی هم قرار داده و کف دو دست را روی هم بگذارید، به این صورت فضای مناسبی پشت ساز برای ایجاد افکتهای حرفهای به وجود میآید.
از انگشت اشاره دست راست برای فشردن کلید استفاده کنید و در حین فشار دادن کلید دقت کنید که فضای خالی پشت ساز همچنان حفظ شود.
روش دست گرفتن ساز دهنی دیاتونیک
سازدهنی دیاتونیک یکی از خوشصداترین انواع سازدهنی است که در سبکهای بلوز، کانتری و فولک کاربرد زیادی دارد. اصول دست گرفتن این ساز هم شباهت زیادی به سازدهنی کروماتیک دارد، با این تفاوت که ساز دهنی دیاتونیک کلید ندارد و اندازه این دو ساز نیز با یکدیگر فرق میکنند.
برای دست گرفتن سازدهنی دیاتونیک درست مانند روش قبل با انگشت اشاره و شست دست چپ، ساز را نگه دارید. سپس با سه انگشت دیگر و کف دست راست فضای خالی مناسبی پشت ساز ایجاد کنید.
روش دست گرفتن ساز دهنی ترمولو
یکی دیگر از انواع سازدهنی، سازدهنی ترمولو است که رایجترین مدل آن 24 سوراخ دارد و دارای حدودا سه اکتاو است. برای دست گرفتن این ساز، آن را در کف دست چپ قرار داده و انگشت شست و اشاره را دور ساز قرار دهید و با سه انگشت باقی مانده، فضای بزرگتری پشت ساز ایجاد کنید. کناره سازدهنی را بر روی کف دست راست قرار دهید. نوک انگشتان هر دو دست باید همدیگر را لمس کنند و کف دست راست روی دست چپ قرار بگیرد. نکته مهم در دست گرفتن صحیح سازدهنی این است که همیشه سمت بمتر ساز باید در دست چپ شما قرار گیرد.
صحیحترین حالت نشستن در نوازندگی سازدهنی
همانطور که پیشتر هم گفتیم، عدم رعایت استایل درست نوازندگی سازدهنی، باعث میشود که در مدت زمان طولانی، دچار خستگی، مشکل در تنفس و آسیب فیزیکی شوید. به همین دلیل هنگام نشستن و نواختن سازدهنی موارد زیر را رعایت کنید:
- کاملا صاف بنشینید و بدنتان را سفت و خشک نکنید تا در عادیترین حالت خود باشد.
- به هیچوجه بدن خود را به جلو خم نکنید، زیرا در این صورت تنفس دیافراگمیتان دچار مشکل میشود و در اجرای برخی نتها، نفس کم میآورید.
- برای خواندن نتها از یک پایه نت استفاده کنید تا مجبور نشوید که گردنتان را به سمت پایین خم کنید.
- اگر عادت دارید روی مبل نرم بنشینید، برای تمرین سازدهنی بهتر است از صندلی معمولی استفاده کنید تا ستون فقراتتان حالت درست داشته باشد.

رایجترین اشتباهات هنرجویان مبتدی در نحوه دست گرفتن سازدهنی
- گرفتن نادرست و غیراصولی ساز؛
- خم شدن بیشازحد به سمت ساز؛
- فشار دادن سازدهنی به لبها یا دندانها؛
- تمرین روی مبل نرم یا در حالت لم داده؛
- جمع کردن شانهها و ایجاد فشار روی گردن.
اگر هنگام تمرین در آینه نگاه کنید، میتوانید بسیاری از این اشتباهات را اصلاح کنید.
نتیجهگیری
فراموش نکنید که تسلط روی سازدهنی فقط به تکنیک و تمرین وابسته نیست؛ بلکه از همان لحظهای که ساز را در دست میگیرید شروع میشود. وضعیت درست بدن، نحوه صحیح دست گرفتن ساز، حالت نشستن در نوازندگی سازدهنی و توجه به راحتی تنفس، اولین گام حرفهای شدن شماست. اگر با آرامش، صبر و توجه به بدن خود تمرین کنید، خیلی زود احساس میکنید کنترل بیشتری روی صدا، نفس و حتی ریتم دارید. یادتان باشد که نوازنده خوب کسی نیست که سریع بنوازد؛ بلکه کسی است که درست و اصولی بنوازد.
اگر میخواهید که یادگیری هارمونیکا را به شکل اصولی یاد بگیرید، ما در آکادمی وب نوازان همراه اساتید مجربمان، کنار شما هستیم. هدف ما این است که از قدم اول درست پیش بروید و عادتهای اشتباه در نوازندگیتان پیش نیاید. شیوهی آموزشی ما در وب نوازان به شکل آنلاین است و شما بدون محدودیت مکانی و زمانی میتوانید از هر کجای دنیا و در هر ساعتی که میخواهید، کلاس آنلاین موسیقیتان را برگزار کنید. کلاسهای ما به شکل آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی برگزار میشود و فقط شما و استاد در کلاس حضور دارید. پس میتوانید تمام سوالهایتان را به راحتی از استاد بپرسید و نواقص خود را رفع کنید.
اگر نیاز به راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی دارید، کارشناسان ما در خدمت شما هستند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.






