هنرجویان موسیقی در ابتدای آموزش، فکر میکنند برای تبدیل شدن به یک نوازندهی خوب، باید تمام تمرکزشان را روی بهبود تکنیکهای نوازندگی بگذارند. اما موسیقیدانان حرفهای میدانند که انجام ورزشهای هوازی برای نوازندگان تا چه اندازه مفید و مؤثر است. چون نواختن یک قطعهی طولانی، داشتن تمرکز هنگام نوازندگی و اجرای بدون نقص، نیاز به آمادگی جسمانی دارد. برای رسیدن به این آمادگی جسمانی باید ورزش کنید و بهترین ورزش برای نوازندگان نیز ورزشهای هوازی است. در ادامهی این مطلب به طور کامل به اهمیت و نقش ورزش در موفقیت نوازندگان میپردازیم.
چرا انجام ورزشهای هوازی برای نوازندگان مفید است؟
اینکه ورزش کردن مفید و لازمهی سلامتی است بر کسی پوشیده نیست. اما حتما این را هم میدانید که انجام هر فعالیت فیزیکی نیاز به آمادگی بدنی دارد و نوازندگی هم یک کار فیزیکی است و با عضلات ضعیف نمیتوان یک نوازندهی حرفهای شد. چون برخلاف تصور رایج، نوازندگی صرفا یک فعالیت آرام و بدون تنش نیست و مخصوصا در سطح حرفهای میتواند فشار قابلتوجهی به بدن وارد کند.
فرقی نمیکند که هنرجوی چه سازی هستید، پیانو یاد میگیرید یا ویولن، در حال یادگیری دف هستید یا آموزش تنبک را شروع کردهاید، چون هنگام نوازندگی با توجه به نوع ساز، بخشهای مختلفی از بدنتان درگیر میشود که باید از قبل خودتان را برای این شرایط آماده کنید. چون در غیراینصورت، بدن شما زود خسته میشود و ممکن است احساس ناراحتی کنید و یا انرژیتان خیلی زود تمام شود. به همین دلیل، توجه به سلامت جسمانی باید در کنار تمرین ساز قرار بگیرد.
ورزش هوازی فعالیتی است که در آن گروههای بزرگی از عضلات بدن به شکل مداوم فعالیت میکنند و ضربان قلب و تنفس افزایش پیدا میکند. پیادهروی سریع، دویدن، شنا و دوچرخهسواری جزء بهترین ورزشهای هوازی برای نوازندگان به شمار میروند. اما انجام این فعالیتها به شما به عنوان یک نوازنده چه کمکی میکند؟

افزایش استقامت بدنی و کاهش خستگی
همانطورکه پیشتر هم اشاره کردیم، نوازندگی بدون آمادگی عضلانی و تمرکز امکانپذیر نیست. پس وقتی نوازندهای آرام و بدون تنش یک جا نشسته است و آرام و با طمأنیه مینوازد، از پیش بدن و ذهن خودش را تربیت کرده است.
حالا شما تصور کنید که قرار است یک قطعه طولانی را تمرین کنید یا در یک اجرای زنده چندین قطعه را پشت سر هم بنوازید. در چنین شرایطی، داشتن استقامت بدنی اهمیت زیادی دارد.
برای مثال یک نوازنده تنبک را تصور کنید که در حال اجرای ضرباتی روی ساز خود است. تمام عضلات بازو، ساعد، مچ، سینه و حتی پشت کمر او در حال تکاپو و فعالیت هستند و اگر او از قدرت و انعطاف لازم در جسم خود برخوردار نباشد صدای نامطلوب و بیکیفتی از سازش خارج میشود.
حتی اگر این نوازنده آمادگی جسمانی خوبی داشته باشد ولی نتواند ذهن و دستهایش را با یکدیگر هماهنگ کند، هنگام نواختن دچار مشکل میشود.
تاثیر ورزش بر افزایش تمرکز و بهبود عملکرد ذهنی نوازندگان
نوازندگی تنها از طریق ماهیچههای بدن صورت نمیگیرد، بخش اصلی تجزیهوتحلیل تکنیکها و ضربات بر عهدهی مغز نوازنده است. بنابراین برای نوازندگی خوب و حرفهای، در کنار تقویت ماهیچهها، باید هماهنگی خوبی هم بین عصب و عضلات نوازنده وجود داشته باشد.
هنگام نوازندگی باید همزمان به ریتم، ملودی، شدت صدا، حرکت انگشتها و هماهنگی بخشهای مختلف قطعه توجه کنید. به همین دلیل، باید تمرکز بالایی داشته باشید. همانطورکه میدانید یکی از مزایا و فواید ورزش کردن، افزایش قدرت تمرکز و بهبود عملکرد مغز است. شواهد نشان میدهند که ورزش در بهبود خلقوخو و کاهش علائم اضطراب و افسردگی نقش دارد.
کمک به کاهش استرس و اضطراب اجرا
شما هم جزء آن دسته از افرادی هستید که در جمع دچار اضطراب و استرس میشوند؟ با اینحال از طرف دیگر دوست دارید که در جمع بنوازید و تحسین دیگران را برانگیزید؟ پس حتما ورزش را به فعالیتهای روزانهی خود اضافه کنید. خیلی از نوازندگان در ابتدای مسیر آموزش موسیقی، دچار این اضطراب میشوند. برخی از نوازندگان میتوانند از پس آن بربیایند و تعدادی هم برای همیشه نواختن در جمع را میبوسند و کنار میگذارند. پس خوب است بدانید که یکی از فواید انجام ورزشهای هوازی برای نوازندگان، کاهش استرس و اضطراب است.

البته ورزش بهتنهایی تمام مشکلات مربوط به اضطراب اجرا را برطرف نمیکند، اما میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم و برنامه مراقبت از سلامت روان شما باشد.
ورزش و آمادگی جسمانی متناسب با نوع ساز
همانطورکه تا به اینجا متوجه شدید، انجام ورزشهای هوازی برای نوازندگان مفید و در نوازندگیشان مؤثر است اما آیا نوازندگان سازهای مختلف باید ورزشهای یکسانی بکنند؟
واقعیت این است که همه نوازندگان به آمادگی جسمانی نیاز دارند اما نوع فعالیت و فشار واردشده به بدن در سازهای مختلف یکسان نیست. به همین دلیل، بهتر است در کنار ورزش هوازی عمومی، به نیازهای جسمانی ساز خودتان هم توجه کنید. در این بخش به طور کامل به این موضوع میپردازیم:
سازهای زهی
اگر ویولن، گیتار یا سازهای زهی دیگری مینوازید، احتمالاً زمان زیادی را صرف نگه داشتن ساز و انجام حرکات تکراری با دستها و انگشتان خود میکنید. در چنین شرایطی، گردن، شانهها و عضلات پشت ممکن است تحت فشار قرار بگیرند. بنابراین، علاوه بر فعالیت هوازی، توجه به وضعیت صحیح بدن، حرکات کششی و تقویت عضلات مرتبط اهمیت زیادی دارد.
سازهای کلاویهای
نوازندگان پیانو و سایر سازهای کلاویهای معمولاً بخش زیادی از زمان تمرین را در حالت نشسته سپری میکنند. نشستن طولانیمدت و تکرار حرکات دستها میتواند باعث خستگی عضلات و احساس ناراحتی در ناحیه کمر، گردن و شانهها شود. به همین دلیل، تحرک روزانه، تقویت عضلات مرکزی بدن و رعایت وضعیت صحیح نشستن برای این نوازندگان اهمیت دارد. البته که با انجام ورزشهای مخصوص پیانیستها میتوانید تا حد زیادی از آسیبهای جدی خودداری کنید.

سازهای بادی
در نوازندگی سازهای بادی، کنترل تنفس و هماهنگی آن با اجرای موسیقی نقش مهمی دارد. به همین دلیل، علاوه بر تمرینهای اختصاصی تنفس و تکنیک نوازندگی، حفظ آمادگی جسمانی عمومی نیز اهمیت دارد. ورزشهای هوازی میتوانند به بهبود عملکرد قلب و ریه کمک کنند و بخشی از برنامه مراقبت از سلامت این نوازندگان باشند.
سازهای کوبهای
شدت انجام فعالیت فیزیکی در سازهای کوبهای بیشتر از نوازندگی سازهای دیگر به چشم میخورد. چون نوازندگان سازهای کوبهای معمولاً از عضلات بازو، شانه، پشت و پا به صورت مکرر و سریع استفاده میکنند. هنگام نواختن سازهایی مثل تنبک، دف، داربوکا، کاخن، درامز و … بسته به نوع اجرا، بخشهای مختلف بدن به شکل مداوم درگیر میشوند.

هماهنگی دستها و پاها، حفظ ریتم و تکرار حرکات در طول اجرا به استقامت و کنترل عضلانی نیاز دارد. بنابراین، ورزش هوازی در کنار تمرینهای قدرتی و هماهنگی حرکتی میتواند برای این گروه اهمیت بیشتری پیدا کند.
همچنین اجرای منظم ضربات باشدت مختلف باعث وارد شدن فشارهای مکانیکی متعدد به مفاصل میگردد. بنابراین تقویت سیستم قلبی– عروقی، تنفسی و عضلانی از طریق ورزشهای هوازی میتواند این فشارها را کاهش دهد و از آسیبهای رایج مثل گرفتگی عضلات کتف یا درد ناحیهی کمر جلوگیری کند.
اگر ساز تنبک را در نظر بگیریم، در نوازندگی این ساز علاوه بر داشتن تمرکز و دقت بالا، سرعت مقولهی بسیار مهمی است. وقتی که ضرباهنگ طوری است که تعداد زیادی نت چنگ، دولاچنگ و سه لاچنگ در زمان محدودی باید اجرا شود، ماهیچههای انگشتان و مچها باید کاملا منعطف باشند.
در نهایت، فراموش نکنید که ورزش هوازی برای همه نوازندگان مفید است و انتخاب تمرینهای مکمل باید با توجه به نوع ساز، وضعیت بدنی و نیازهای فردی شما انجام شود.
نتیجهگیری
همانطورکه مطالعه کردید، انجام ورزشهای هوازی برای نوازندگان سازهای مختلف یک ضرورت است چون بدون داشتن آمادگی جسمانی، نواختن طولانیمدت ساز امکانپذیر نیست. البته که علاوهبر آمادگی جسمانی، انجام ورزشهای هوازی به افزایش تمرکز و بهبود عملکرد ذهنتان نیز کمک میکند. ضمن اینکه ورزش کردن منجر به افزایش نشاط و روحیهتان میشود که به طور مستقیم روی عملکرد شما در نوازندگی تأثیر میگذارد.
انجام ورزشهایی مانند دویدن، پیادهروی سریع، شنا و دوچرخهسواری به قویتر شدن عضلاتتان کمک میکند. پس خوب است که به عنوان نوازنده، به طور روزانه یکی از این تمرینها را انجام دهید.
اگر میخواهید در کنار آموزش تکنیکها و نکات فنی، سلامت نوازندگی را هم آموزش ببینید، میتوانید از آموزشهای ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان بهرهمند شوید. لازم به ذکر است که آموزشهای ما به شکل آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی است و فقط شما و استاد در کلاس حضور دارید. در شیوهی آموزش آنلاین موسیقی فرقی ندارد که شما ساکن کدام نقطه از جهان هستید، چون با داشتن اینترنت پرسرعت و یک گوشی یا لپتاپ به سادگی میتوانید در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید.
برای دریافت اطلاعات بیشتر میتوانید درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی دهید تا کارشناسان ما با شما تماس برقرار کنند و اطلاعات لازم را در اختیارتان بگذارند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


