اگر به تازگی به دنیای موسیقی ایرانی وارد شدهاید و قصد یادگیری ساز تنبک را دارید، احتمالاً با اصطلاحاتی مثل «تنبک ترکهای» یا «تنبک یکتکه» برخورد کردهاید. به طور کلی تنبکهای ترکهای از کنار هم قرار گرفتن تکههای چوب ساخته میشوند. درواقع چوب به کار رفته در این نوع تنبک یکدست و یکتکه نیست. بدون شک نوع تنبک و شیوهی ساخت آن روی کیفیت صدا، وزن ساز و قیمت آن تأثیر میگذارد. البته که همهی این عوامل به برند و سازندهی تنبک نیز بستگی دارد. با اینحال تنبک ترکهای جزء سازهایی است که به هنرجویان مبتدی پیشنهاد میشود. پس بهتر است که این ساز را خوب بشناسید و سپس اقدام به خرید و شروع آموزش تنبک کنید.
تنبک ترکهای چیست؟
همانطورکه گفتیم، به تنبکهایی که از کنار هم قرار دادن تکههای چوب در کنار یکدیگر ساخته میشوند، تنبک چندتکه یا ترکهای گفته میشود. درواقع مهمترین تفاوت تنبک ترکه ای با تنبک معمولی یا یک تکه، این است که یکدست و یکپارچه نیست و درنتیجه قیمت پایینتر و مقرونبهصرفهتری دارد. به همین دلیل این تنبک برای افراد مبتدی مناسب است و به افراد حرفهای توصیه نمیشود. زیرا چوبهای یک تکه دارای طنین و ارتعاش طبیعی و صدای زیباتری هستند. به همین دلیل تنبکنوازان حرفهای اصولا از تنبکهای یکتکه استفاده میکنند.

معرفی بهترین برندهای تنبکهای ترکهای
بهترین مارک تنبک ترکهای چیست؟ برای پاسخ به این سوال باید گفت که امروزه سازگران و سازندگان زیادی اقدام به ساخت و تولید ساز تنبک میکنند. در این بین طبیعی است که تنبکهای ترکهای نیز با مهرها و برندهای مختلفی در بازار وجود دارند. به همین دلیل شاید بین این همه برند گیج و سردرگم شوید. در این بخش به دو تا از بهترین برندهایی که تنبکهای ترکهای نیز تولید میکنند اشاره میکنیم.
تنبک حلمی
یکی از معروفترین برندها در زمینهی ساخت تنبک، مخصوصاً برای هنرجویانی که به تازگی یادگیری تنبک را شروع کردهاند، برند حلمی است. این برند هم مدلهای ترکهای ارزان و هم مدلهای حرفهایتری را تولید میکند. تنبکهای ترکهای حلمی از نظر کیفیت صدا، طراحی و دوام، در سطح مناسبی قرار دارند و برای شروع یادگیری گزینهی مناسبی هستند.
چوب استفاده شده در تنبکهای حلمی کاج است و پوستی که برای آن استفاده می شود، پوست گاو است. چوب کاج، مزایای زیادی دارد، مثلا کندهی چوب کاج معمولا در اندازههای بزرگ بدون گره هستند و همینطور تراکم و چگالی چوب کاج نسبت به چوب گردو بسیار پایینتر است.

تنبک شیرانی
از دیگر برندهای معروف که تنبک ترکهای تولید میکند، برند شیرانی است. سازهای این برند نیز از کیفیت بالایی برخوردارند. دهانهی تنبکهای شیرانی با پوست شتر پوشانده میشوند زیرا پوست شتر جزء پوستهای باکیفیت، مقاوم و گرانقیمت به شمار میرود. تنبکهای این برند میتواند انتخاب هوشمندانهای برای نوازندگان کودک و نوجوانان باشد.

چرا تنبک ترکهای محبوب است؟
برای هنرجویان مبتدی و حتی نوازندگان نیمهحرفهای، این نوع تنبکها محبوبیت زیادی دارند که در ادامه به آنها اشاره میکنیم:
قیمت مناسب
از آنجاییکه این نوع تنبک از ترکههای چوبی (که ممکن است از چوبهای ارزانتر نیز باشند) ساخته میشود، قیمت تمامشدهاش معمولاً از مدلهای یکتکه پایینتر است. این موضوع برای هنرجویانی که تازه شروع به یادگیری کردهاند و نمیخواهند هزینهی زیادی برای خرید ساز پرداخت کنند، بسیار مهم است.
وزن مناسب
در بسیاری از مدلهای ترکهای، وزن ساز نسبتاً سبکتر است. این ویژگی برای نوجوانان یا بزرگسالانی که به تمرینهای طولانی نیاز دارند، مزیت بزرگی محسوب میشود.
تنوع ظاهری
چون در ساخت تنبک چندتکه از چوبهای مختلفی استفاده میشود، شکل ظاهری این ساز بسیار متنوع و زیباست. برخی مدلها با ترکههایی از چوب گردو، افرا، توت یا حتی چوب رنگشده ساخته میشوند که جلوهی زیبایی به ساز میدهد.
صدادهی خوب در مدلهای حرفهایتر
در مدلهای حرفهایتر، اگر چوبها با دقت انتخاب شوند و ساز، کیفیت بالایی داشته باشد، صدای حاصل از این نوع تنبک بسیار دلنشین، متعادل و قدرتمند خواهد بود.
معایب تنبک چندتکه برای هنرجویان چیست؟
درست است که تنبکهای ترکهای مزایای خاصی دارند و پیشتر نیز به آنها اشاره کردیم ولی برای یک انتخاب آگاهانهتر، باید معایب این نوع تنبک را نیز بدانید. به همین دلیل در ادامه تعدادی از معایب تنبک چندتکه اشاره میکنیم.
کیفیت صدا وابسته به کیفیت ساخت
در صورتی که ساز توسط سازندهی کمتجربه یا با چوبهای بیکیفیت ساخته شود، صدا ممکن است خفه، تیز یا نامتعادل باشد.
مقاومت در برابر رطوبت
در برخی مدلها که از چسب نامرغوب استفاده شده، در برابر رطوبت آسیبپذیر هستند و ممکن است ترکهها باز شوند یا ساز تاب بردارد.
پاسخ صوتی پایینتر نسبت به مدلهای یکتکه حرفهای
اگرچه که مدلهای باکیفیت تنبکهای ترکهای، صدای خوبی دارند، اما همچنان در ردهی حرفهای، تنبکهای یکتکه گزینهی بهتری برای اجراهای جدی محسوب میشوند.
چه چوبهایی در تنبک چندتکه یا ترکهای استفاده میشود؟
برای پاسخ به این سوال باید گفت که با توجه به کیفیت ساز، چوبهای مختلفی ممکن است در ساخت ترکهها به کار بروند. رایجترین آنها عبارتاند از:
- چوب گردو: صدای گرم و حجیمی دارد، وزن مناسبی دارد و بسیار مقاوماند.
- چوب افرا: صدای تیزتر و شفافتری تولید میکند.
- چوب توت: تنبکهایی که با این نوع چوب ساخته میشوند، صدای متعادلی و وزن سبکتری دارند.
راهنمای خرید تنبک ترکهای
اگر تصمیم به خرید تنبک از نوع ترکهای گرفتهاید شاید برایتان سوال پیش بیاید که برای خرید این نوع تنبک باید به چه مواردی توجه کنید. در این بخش به معیارهایی که باید به آنها توجه کنید، میپردازیم:
- تنبک با پوست طبیعی بهتر است یا مصنوعی؟ پوست طبیعی صدای گرمتری دارد، ولی به رطوبت حساستر است. با این حساب اگر در مناطق مرطوب زندگی میکنید، خرید تنبک با پوست مصنوعی منطقیتر است.
- در ظاهر ساز ترکهای باید به چه نکتهای توجه کنم؟ یکدستی چسب و ترکهها مهمترین معیار ظاهری تنبک چندتکه و ترکهای است. پس، از نزدیک بدنهی ساز را بررسی کنید، اگر بین ترکهها شکاف وجود داشت یا چسب اضافه دیدید، احتمالاً ساز کیفیت خوبی ندارد.
- چگونه به صدای متعادل تنبک چندتکه پی ببریم؟ برای اینکه مطمئن شوید تنبکی که انتخاب کردهاید، صدای متعادلی دارد یا نه، با انگشت یا کف دست روی مرکز و لبهی پوست ضربه بزنید. صدای تنبک باید شفاف، واضح و بدون صدای اضافه یا طنین بیش از حد باشد.
- وزن متعادل برای یک تنبک چندتکه یا ترکهای چقدر است؟ ازآنجاییکه این نوع تنبکها را با چوبهای مختلفی میسازند نمیتوان وزن خاصی را برای آنها مشخص کرد. به خاطر همین باید راحتی دستهای خودتان را ملاک قرار دهید. فراموش نکنید که تنبک خیلی سنگین، شما را خیلی زود خسته میکند.
- حتما باید تنبک را از بین برندهای معروف بخریم؟ به هرحال خرید تنبک از برندهای معروف، مطمئنتر است چون به نوعی برندها امتحان خود را پس دادهاند. با اینحال حتی اگر ساز خود را از برند معروفی نمیخرید ولی حتما آن را از فروشگاههای معتبر و خوشنام بخرید. چون فروشگاههای معتبر هیچگاه اعتبار خود را با ارائهی ساز بیکیفیت زیر سوال نمیبرند.

نتیجهگیری
اما در کل تنبکهای یک دست بهتر و مناسبتر از تنبکهای چندتکه یا ترکهای هستند، زیرا از تکههای مختلف تشکیل نشده است و همینطور نوازنده از نحوه اتصال تکهها و چندگانه شدن صدای خروجی آن مطمئن است.
در نهایت با توجه به اینکه تنبک ترکهای قیمت مناسب، وزن کمتر و در مدلها و برندهای شناخته شده، صدای باکیفیتی نیز دارد، برای هنرجویان مبتدی مناسبتر است. البته که نمیتوان این نوع تنبک را با تنبکهای یکتکه مقایسه کرد ولی با این حساب، برای شروع گزینهی مقرونبهصرفهای هستند.
در نهایت اگر قصد یادگیری تنبک را دارید ولی به دلیل مشغلهها و درگیریهای شخصی و کاری، فرصت کافی را ندارید، توصیه میکنیم که آموزش آنلاین موسیقی را امتحان کنید. ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان با اساتید مجربی همکاری میکنیم که به شکل آنلاین میتوانند به شما در سطح بالایی موسیقی آموزش دهند. به همین دلیل اگر واقعا دنیای موسیقی برایتان جذاب است، توصیه میکنیم که حداقل برای یک بار کلاس آنلاین موسیقی را امتحان کنید. کلاسهای ما در وب نوازان، آنلاین و کاملا خصوصی است و فقط شما و استاد سر کلاس حضور دارید. ضمن اینکه زمان کلاسها طبق خواستهی شما با استاد هماهنگ میشود. با توجه به این توضیحات اگر باز هم سوال و ابهامی دارید میتوانید با درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی، به طور کامل با کارشناسان ما مشورت کنید و مشاورههای لازم را دریافت کنید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


