طبیعی است که روش گوش دادن به موسیقی برای نوازندگان باید متفاوت از افراد معمولی باشد. چون نوازندگان صرفا برای لذت بردن به قطعات موسیقی گوش نمیکنند و هدف دیگری دارند. به همین دلیل به عنوان هنرجوی موسیقی وقتی به یک قطعه گوش میدهید باید بتوانید شیوهی نوازندگی، سازهایی که در آن قطعه به کار رفته است، سبک نوازندگی، ریتم و … را تشخیص دهید. این اتفاق زمانی میافتد که شما به قطعات موسیقایی، متفاوت از دیگران نگاه کنید؛ دقیقا مانند یک کارآگاه! اگر سریال شرلوک هولمز را دیده باشید، احتمالاً این جمله معروف را به خاطر دارید:
«تو میبینی اما نگاه نمیکنی! تفاوت کاملاً مشخص است.»
این موضوع در گوش دادن به موسیقی و تقویت گوش فعال برای نوازندگان هم کاملا صدق میکند. برای یک نوازنده، این نوع گوش دادن میتواند راهی برای آشنایی با شیوههای مختلف اجرا، کشف ایدههای موسیقایی و درک بهتر آثار باشد. فرقی نمیکند در حال یادگیری پیانو باشید یا ویولن، سهتار بنوازید یا سنتور؛ گوش دادن آگاهانه به آثار مختلف میتواند درک شما را از موسیقی عمیقتر کند. در کنار این موضوع، آموزش سلفژ هم به شما کمک میکند با جنبههای مختلف موسیقی آشناتر شوید و هنگام شنیدن قطعات، ارتباط دقیقتری با ملودی و ساختار آنها برقرار کنید. این آشنایی میتواند در مسیر نوازندگی نیز الهامبخش باشد و ایدههای تازهای در اختیارتان قرار دهد.
بهترین روش گوش دادن به موسیقی برای نوازندگان چیست؟
همانطورکه اشاره کردیم، روش گوش کردن به موسیقی برای نوازندگان و خوانندگان متفاوت از سایر مردم است. روشها و تکنیکهای مختلفی برای نوازندگان وجود دارد که میتوانید از آنها کمک بگیرید تا درک بهتری از قطعهای که میشنوید پیدا کنید.
اولین کاری که باید بکنید این است که به شکل فعالانه به موسیقی گوش دهید. اگر هدف سایر مردم صرفا لذت بردن از موسیقی است، هدف شما باید یادگیری بیشتر باشد. اگر سایر مردم در ماشین و هنگام رانندگی یا انجام کاری دیگر به موسیقی گوش میدهند شما باید زمانی که کاملا تمرکز دارید، موسیقی گوش کنید.
اگر مبتدی هستید و تازه یادگیری موسیقی را شروع کردهاید، نیازی نیست که حتما روی نت خوانی مسلط باشید یا دانش زیادی در زمینهی تئوری موسیقی داشته باشید تا بتوانید فعالانه موسیقی بشنوید. فقط کافی است که توجهتان را به صداها، سازها، حالوهوای قطعه و تغییرات آن بدهید.
تمرین گوش دادن فعال به موسیقی در کنار تقویت گوش موسیقایی، به شما کمک میکند بهمرور زمان جزئیات بیشتری را در قطعات بشنوید و ارتباط دقیقتری با عناصر مختلف موسیقی برقرار کنید.
انواع روشهای گوش دادن به موسیقی برای نوازندگان
لازم نیست هربار که به یک قطعه گوش میدهید، روی تمام جنبههای آن متمرکز شوید، بلکه میتوانید گاهی به حالوهوای قطعه دقت کنید، گاهی به ساختار آن و … . در ادامه با سه روش مفید برای گوش دادن آگاهانه به موسیقی آشنا میشویم
گوش دادن مؤثر
به عنوان یک نوازنده برای تقویت گوش فعال خود، باید به شکل مؤثری به یک قطعه گوش دهید. در این روش، هدف این است که در اولین برخورد با یک قطعه، تصویر کلی و ویژگیهای اصلی آن را بشناسید. لازم نیست از همان ابتدا تکتک صداها را بررسی کنید؛ کافی است با دقت به موسیقی گوش دهید و به چند پرسش ساده پاسخ دهید. برای مثال، هنگام شنیدن یک قطعه میتوانید از خودتان سوالهای زیر را بپرسید:
- چه سازهایی در قطعه شنیده میشوند؟
- موسیقی به کدام سبک یا ژانر نزدیک است؟
- سرعت و ریتم قطعه چه حالوهوایی ایجاد میکنند؟
- صدای سازها بیشتر آرام و ملایم است یا پرقدرت و پرانرژی؟
- هنگام شنیدن این موسیقی چه احساسی پیدا میکنید؟
برای نمونه، ممکن است در یک قطعه صدای پیانو و ویولن را بشنوید و متوجه شوید که ملودی اصلی را ویولن اجرا میکند و پیانو نقش همراهیکننده را دارد. همین توجه ساده باعث میشود رابطه میان سازها را بهتر درک کنید.
این روش بهخصوص برای زمانی مناسب است که با یک قطعه یا سبک موسیقی تازه روبهرو میشوید و میخواهید پیش از بررسی جزئیات، با ویژگیهای کلی آن آشنا شوید.
گوش دادن ساختاری
در گوش دادن ساختاری، توجهمان را از ویژگیهای کلی قطعه فراتر میبریم و به نحوه شکلگیری و پیشرفت آن دقت میکنیم. درست مثل زمانی که یک داستان را دنبال میکنیم و میخواهیم بدانیم اتفاقها چطور به هم مرتبط میشوند.
در یک قطعه موسیقی هم ممکن است ملودی با یک جمله آرام شروع شود، بعد سازهای دیگری به آن اضافه شوند، شدت صدا افزایش پیدا کند و قطعه به نقطه اوج برسد. گاهی هم پس از یک بخش پرقدرت، موسیقی دوباره آرام میشود. هنگام گوش دادن به این روش، میتوانید به پرسشهای زیر فکر کنید:
- قطعه با چه صدایی یا چه ملودیای شروع میشود؟
- در طول موسیقی چه تغییراتی اتفاق میافتد؟
- کدام قسمت قطعه از نظر شدت یا هیجان به نقطه اوج میرسد؟
- آیا یک ملودی یا جمله موسیقایی در بخشهای مختلف تکرار میشود؟
- سازها چگونه به یکدیگر پاسخ میدهند یا جای یکدیگر را میگیرند؟
- پایان قطعه چه ارتباطی با بخش آغازین آن دارد؟
برای مثال، در یک قطعه ارکسترال ممکن است ابتدا صدای یک ساز بهتنهایی شنیده شود و بعد سازهای دیگر بهتدریج به آن اضافه شوند. اگر مسیر این تغییرات را دنبال کنید، بهتر متوجه میشوید آهنگساز چگونه با کنار هم قرار دادن صداها، فضای موسیقی را شکل داده است.
گوش دادن مکالمهای یا دیالوگی
بدون شک حرفهایترین و بهترین شیوهی گوش دادن به موسیقی برای نوازندگان، روش دیالوگی است. همانطورکه از اسم این روش پیداست، گفتوگویی بین این اثر با آثار دیگر اتفاق میافتد. درواقع در این شیوهی گوش دادن یک قدم جلوتر میرویم و سعی میکنیم بین قطعه موسیقی و یک اثر یا تجربه دیگر ارتباط برقرار کنیم. این اثر میتواند یک تابلوی نقاشی، یک متن ادبی، یک فیلم یا حتی قطعه موسیقی دیگری باشد.
برای مثال، ممکن است هنگام شنیدن یک قطعهی آرام و احساسی، تصویری از یک منظره پاییزی در ذهنتان شکل بگیرد. یا یک قطعه پرتحرک شما را به یاد صحنهای از یک فیلم بیندازد.
پس در این شیوه میتوانید از خودتان بپرسید:
- حالوهوای موسیقی به کدام اثر ادبی یا هنری نزدیک است؟
- اگر این قطعه یک تصویر بود، چه منظره یا رنگهایی را به یاد میآورد؟
- اگر قرار بود برای این موسیقی یک داستان کوتاه بنویسید، موضوع آن چه بود؟
- چه شباهت یا تفاوتی میان این قطعه و موسیقی دیگری که میشناسید وجود دارد؟
این شیوه کمک میکند برداشت شخصیتری از موسیقی داشته باشید و ارتباط خود را با آن عمیقتر کنید. البته ممکن است دو نفر از شنیدن یک قطعه، تصویرها و احساسات کاملاً متفاوتی دریافت کنند؛ این دیدگاه مقایسهای و تفاوت برداشتها بخشی از جذابیت موسیقی است.
گوش دادن فعال به موسیقی را چگونه تمرین کنیم؟
بعد از اینکه متوجه شدید روشهای گوش کردن به موسیقی چیست و هنگام گوش کردن به موسیقی باید به چه نکاتی توجه کنید نوبت به چگونگی گوش کردن به موسیقی میرسد. برای اینکه بتوانید به خوبی متوجه قطعه شوید، ابتدا:
- یک مکان ساکت و آرام را انتخاب کنید و قطعهای را که انتخاب کردهاید با بهترین کیفیت و با هدفون گوش دهید. سعی کنید که با فرمتهای FLAC یا WAV گوش دهید.
- حین گوش کردن به موسیقی، به ریتم، ملودی، هارمونی، ترانه و … دقت کنید. در یک قطعه هرچه به جزئیات بیشتری پی ببرید، فهم و درکتان از موسیقی بیشتر خواهد شد.
- سرعت قطعه را کم و زیاد کنید و سعی کنید با سرعتهای مختلف به آن گوش دهید.
- هرچه که متوجه میشوید را در یک دفترچه یاداشت ضبط کنید و بعد از شنیدن هر قطعهای آن را تجزیهوتحلیل کنید. اصطلاحا مانند یک جراح آن را جراحی کنید.
نتیجهگیری
اگر میخواهید که یک نوازندهی حرفهای و یک موسیقیدان درجه یک شوید و یا حتی میخواهید یک شنوندهی خوب شوید نباید قطعات موسیقی را فقط بشنوید، بلکه باید آنها را به دقت گوش دهید و کالبدشکافی کنید. با انجام این کارها میتوانید روی افزایش دانش موسیقاییتان و خلق ایدههای جدید حساب باز کنید.
با در نظر گرفتن روشهای مختلف گوش دادن به موسیقی برای نوازندگان میتوانید مهارت خود را افزایش دهید. پس دفعه بعد که موسیقی موردعلاقهتان را پخش میکنید، کمی بیشتر به آن توجه کنید؛ شاید این بار جزئیاتی را بشنوید که قبلاً از کنارشان گذشته بودید.
اگر میخواهید که از همان آغاز یادگیری موسیقی، اصولی و درست پیش بروید، میتوانید روی آموزشهای ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان حساب باز کنید. ما به همراه اساتید باتجربه و باسواد خود، کنار شما هستیم و کمکتان میکنیم تا موسیقی را قدمبهقدم یاد بگیرید.
لازم بهذکر است که کلاسهای ما آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی هستند و فقط شما و استاد سر کلاس حضور دارید. درواقع شرکت در کلاس آنلاین موسیقی بسیار راحت است و فقط کافی است که اینترنت پرسرعت، گوشی یا لپ تاپ داشته باشید تا بتوانید آموزش آنلاین موسیقی را شروع کنید.
اگر سوال خاصی ذهنتان را درگیر کرده است و نیاز به راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی دارید، پس از ارسال درخواست خود، کارشناسان ما به دغدغههای شما پاسخ میدهند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.





