چگونه بفهمیم هنگدرام کوک است؟ برای بررسی اولیه، میتوان صدای نتهای ساز را با تیونر و با توجه به گام آن بررسی کرد. این کار با کوککردن و تنظیم ساز تفاوت دارد؛ تنظیم کوک هنگدرام کاری تخصصی است که باید به سازنده یا متخصص سپرده شود. در این راهنما با روش بررسی کوک، دلایل ناکوکشدن و زمان مراجعه به متخصص آشنا میشوی.
منظور از کوک کردن هنگ درام یا تیونیگ چیست؟
هنگ درام به ظاهر ساز سادهای است؛ ولی با اینحال جزء پیچیدهترین سازهای موسیقی است. ساختار پیچیدهای که این ساز دارد، فرآیند کوک کردن را نیز دشوار میکند. اصولا توصیه میشود که کوک کردن هنگ درام به سازندهی ساز و یا افراد ماهر سپرده شود. اما خوب است شما که به تازگی آموزش هنگ درام را آغاز کردهاید، دربارهی کوک کردن و نحوهی تست تیون هنگ درام اطلاعاتی داشته باشید.
همانطورکه گفتیم، فرآیند تیونینگ هنگ درام پیچیده است زیرا نتهای ساز را باید براساس فرکانس خاصی کوک کرد. تعیین این فرکانسها بر اساس فاصلهی موسیقایی نتها صورت میگیرد. از آنجایی که تعیین و تنظیم فرکانس کار پیچیدهای است، کوک کردن هنگ درام نیز دشوار میشود. با اینحال تیون هنگ درام، بسیار مهم است، زیرا نواختن این ساز بدون کوک مانند ضربه زدن به یک تکه فلز است. درواقع آنچهکه این ساز را منحصربهفرد میکند، تنظیم فرکانسها بر اساس هارمونی خاصی است. درنتیجهی این امر، صدای ماورایی و دلنشینی از ساز هنگ درام به گوش میرسد.

نقش ساختار هنگ درام در کوک کردن آن
هر ناحیه نت در هنگدرام، علاوه بر صدای اصلی، هارمونیکهایی تولید میکند که به صدای ساز رنگ و طنین میدهند. در ساخت و کوک معمول این ساز، صدای اصلی، اکتاو و پنجم مرکب با یکدیگر تنظیم میشوند.
به همین دلیل، بررسی کوک هنگدرام فقط به درستبودن نت اصلی محدود نمیشود؛ هماهنگی هارمونیکها نیز اهمیت دارد. تنظیم این صداها به شکل و کشش فلز وابسته است و به مهارت تخصصی نیاز دارد.
نقش اسکیلهای هنگ درام در فرآیند تیونینگ
همانطور که میدانید، هنگ درام سازی است که در گامها و اسکیلهای مختلفی ساخته میشود. نوع اسکیل، ارتباط زیادی با سلیقهی شخصی شما دارد. آگاهی از اسکیل و گام ساز در فرآیند نحوه تنظیم صدای هنگ درام، نقش زیادی دارد. اصولا بیشتر هنگ درامهای موجود در ایران، در گام D Kurd (ر مینور) هستند. نتهای این گام به ترتیب زیر هستند:
D kurd 9: D3 / A3, Bb3, C4, D4, E4, F4, G4, A4
اگر شما بخواهید سازتان را تست کنید و ببینید که آیا کوک است یا نه، باید از اسکیل و نتهای ساز خود آگاه باشید.

چرا هنگ درام از کوک خارج میشود؟
هرچندکه کوک کردن هنگ درام کار پیچیدهای است ولی این ساز به ندرت، کوک خالی میکند. با اینحال برخی عوامل باعث تغییر کوک ساز میشوند. به همین دلیل هرچقدر بیشتر از سازتان مراقبت کنید، کمتر ناکوک میشود. عواملی مانند تغییرات دمایی و رطوبت، ضربات شدید یا نادرست و فشار زیاد و جابهجایی نامناسب، باعث ناکوک شدن سازتان میشود. به طورکلی شیوهی نگهداری از هنگ درام در میزان کوک نگهداشتن آن نقش زیادی دارد.
تفاوت هنگ درام 440 هرتز با 432 هرتز
اعداد ۴۴۰ و ۴۳۲ هرتز به فرکانس مرجع نت «لا» (A4) اشاره دارند؛ نه اینکه همه نتهای هنگدرام همین فرکانس را داشته باشند. در کوک با مرجع ۴۳۲ هرتز، نتها نسبت به کوک ۴۴۰ هرتز کمی بمتر هستند.
برای همنوازی، سازها باید از نظر کوک با یکدیگر هماهنگ باشند. هنگدرام ۴۳۲ هرتز هم میتواند با سازهایی که با همین مرجع کوک شدهاند همنوازی کند. هنگام بررسی ساز با تیونر، فرکانس مرجع نرمافزار را مطابق مشخصات ساز تنظیم کن؛ تغییر این تنظیم فقط معیار اندازهگیری را عوض میکند و کوک خود ساز را تغییر نمیدهد.
چگونه بفهمیم هنگدرام کوک است؟
اگر میخواهید صدای سازتان را بررسی کنید و مطمئن شوید که آیا نیازی به کوک کردن هنگ درامتان است یا نه، دو روش وجود دارد.
بررسی کوک هنگدرام با گوش
اگر با صدای معمول سازت آشنا باشی، گوشدادن میتواند به تشخیص تغییرات محسوس کمک کند. هر نت را با ضربهای ملایم بنواز و به تغییر زیر و بمی، ناهماهنگی غیرمعمول یا کاهش محسوس طنین نسبت به گذشته توجه کن. ضبطهای قبلی همان ساز نیز میتوانند برای مقایسه مفید باشند.
لازم نیست همه نتهای هنگدرام رنگ صدا و ماندگاری یکسانی داشته باشند. اما اگر صدای یک نت نسبت به گذشته تغییر محسوسی کرده است، بهتر است کوک آن بررسی شود. تشخیص دقیق کوک با گوش به تجربه نیاز دارد؛ اگر درباره صدای سازت تردید داری، بررسی اولیه با تیونر و مشورت با سازنده یا متخصص کوک میتواند کمککننده باشد.

بررسی اولیه کوک هنگدرام با تیونر
اصولا برای هنرجویان مبتدی، تست صدا هنگ درام به روش گوشی مشکل است و نمیتوانند تشخیص درستی دهند. به همین دلیل ما پیشنهاد میکنیم که به کمک تیونر این کار را انجام دهند. نرمافزارهای خاصی نیز برای تست کوک هنگ درام وجود دارد که مهمترین آنها شامل موارد زیر هستند:
- Linotune؛
- Soundcorset؛
- A tuner lite.
برای بررسی اولیه کوک هنگدرام، ابتدا گام و نتهای سازت را از مشخصات ساز یا سازنده بپرس. در محیطی آرام، به هر ناحیه نت ضربهای ملایم بزن و نام نت، اکتاو و میزان انحراف آن را در تیونر بررسی کن. تنظیم فرکانس مرجع تیونر نیز باید با مشخصات ساز هماهنگ باشد.
نمایش نام درست نت، بهتنهایی به معنی کوکبودن کامل ساز نیست؛ هارمونیکهای هر نت نیز در کیفیت صدا نقش دارند. اگر تغییر محسوسی در صدا میشنوی یا نتیجه تیونر برایت روشن نیست، از سازنده یا متخصص کوک کمک بگیر. تیونر وسیله بررسی صداست و خودش کوک ساز را تنظیم نمیکند.
برای نمونه، اگر سازت دقیقاً مدل D Kurd 9 با چینش زیر باشد، نتهای مورد انتظار اینها هستند:
D kurd 9: D3 / A3, Bb3, C4, D4, E4, F4, G4, A4
نکات مهم برای جلوگیری از خارج شدن هنگ درام از کوک
همانطور که مطالعه کردید، تیونینگ هنگ درام کار مشکلی است. به همین دلیل باید مراقب باشید که سازتان زود کوک خالی نکند. برای اینکار بهتر است که کارهای زیر را انجام دهید:
- با شدت مناسب بنوازید و از ضربات محکم پرهیز کنید.
- از کاورهای محافظ استفاده کنید تا از آسیبهای احتمالی جلوگیری شود.
- هر چند وقت یکبار صدای ساز را بررسی کنید و اگر تغییر محسوسی شنیدید، برای بررسی دقیقتر با سازنده یا متخصص کوک مشورت کنید.
- هنگ درام را در محیط مناسب نگهداری کنید و آن را در معرض تغییرات دمایی شدید قرار ندهید.

آیا بهتر است کوک کردن هنگ درام را به متخصص بسپاریم؟
از آنجاییکه تیونینگ هنگ درام، ارتباط زیادی با ساختار پیچیدهی آن دارد، کوک کردن آن کار هرکسی نیست. به همین دلیل باید به افراد متخصص بسپارید. میتوانید از سازندهی ساز بخواهید که آن را برایتان کوک کند. به طور کلی افراد متخصص میتوانند با دقت بیشتری این کار را انجام دهند و از آسیبهای احتمالی جلوگیری کنند.
نتیجهگیری
همانطورکه مطالعه کردید، کوک کردن هنگ درام کار تخصصی است و نمیتوانید خودتان آن را انجام دهید. به طور کلی تیون کردن هنگ درام به دلیل ساختار خاصی که دارد، با سایر سازهای ضربی متفاوت است. با اینحال جای نگرانی نیست، چون این ساز به مدت زیادی کوک را نگه میدارد و نیازی به کوک کردن مداوم ندارد. ولی شما میتوانید هرازچندگاهی صدای سازتان را تست کنید تا در صورت نیاز آن را به فرد متخصصی بسپارید که کوکش کنید. فراموش نکنید که نواختن هنگ درام ناکوک، بسیار آزاردهنده است.

درنهایت اگر مدتی است، یادگیری هنگ درام را آغاز کردهاید ولی به اندازهی کافی پیشرفت نکردهاید، شاید باید در شیوهی آموزشی خود، تجدید نظر کنید. اگر تابهحال از شیوهی آموزش حضوری و آموزش آفلاین، نتیجه نگرفتهاید، چرا شیوهی آنلاین را تجربه نمیکنید. شما میتوانید آموزش آنلاین هنگ درام را در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان آغاز کنید. ما در آکادمی وب نوازان، سالهاست که به طور تخصصی در زمینهی آموزش آنلاین موسیقی فعالیت میکنیم. همچنین به کمک اساتید مجرب، سعی میکنیم که آموزش باکیفیتی را به شما ارائه دهیم.
اگر دوست دارید که اطلاعات بیشتری دربارهی شیوه و بستر آموزش، رزومهی اساتید و … به دست آورید، میتوانید درخواست مشاوره رایگان دهید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


