به عنوان هنرجوی مبتدی، خرید اولین ساز، همیشه هیجانانگیز است، اما نباید بیگدار به آب بزنید و بهتر است که پیش از خرید، راهنمای خرید عود را مطالعه کنید. اگر آگاهانه انتخاب نکنید ممکن است ساز بیکیفیتی را بخرید که صدای بدی دارد. همچنین پیش از خرید سازتان باید با انواع ساز عود آشنا شوید تا خرید مطمئنتری را انجام دهید.
ما در این مطلب به معرفی انواع ساز عود و نکاتی که باید هنگام خرید ساز به آنها توجه کنید، میپردازیم. پس با مطالعه این مطلب میتوانید ساز باکیفیتی را بخرید و آموزش عود را با خیال راحت شروع کنید.
راهنمای خرید عود
بهتر است که برای خرید ساز عود از یک فرد متخصص کمک بگیرید. ولی اگر به چنین فردی هم دسترسی ندارید با توجه به یکسری نکات میتوانید خرید مطمئنی داشته باشید. با این حال در این بخش به مواردی که باید در خرید عود به آن دقت کنید میپردازیم:
کیفیت ساخت و چوب
ظاهر ساز و کیفیت چوب و ساخت، اولین نکتهای است که توجه خریدار را به خود جلب میکند، پس به دقت ساز را برانداز کنید. توجه کنید که قسمتهای اصلی از چوب مرغوبی ساخته شده باشند زیرا هرچه کیفیت چوب بیشتر باشد دوام سازتان نیز بیشتر است و تاثیر مستقیمی بر کیفیت صدای عود میگذارد.

کیفیت صدا
صدای خوب و دلنشین مهمترین ویژگی هر ساز موسیقایی است. به همین دلیل هنگام خرید ساز عود باید به این موضوع توجه زیادی کنید. صدای عود باید گرم، شفاف و بدون نویز باشد. همچنین باید دقت کنید تا همهی سیمها صدای یکنواختی داشته باشند. مطمئن شوید که هیچکدام از سیمها صدای زنگدار و خفهای نمیدهند.
نوازندگی راحت
نوازندگی با ساز خوب و باکیفیت حتی اگر مدت زمان زیادی هم طول بکشد نباید نوازنده را خسته کند. این تنها وقتی ممکن است که ساز، خوشدست و متعادل باشد و وزن مناسبی داشته باشد. درواقع ساز خوب، سازی است که شما را تشویق به تمرین کند نه اینکه خسته کند. اگر هنگام گرفتن نتها فشار زیادی به شما وارد میشود، سازتان کیفیت مناسبی ندارد. عود مناسب و راحت، عودی است که دستهاش خیلی کلفت نباشد و فاصلهی سیمها تا اکشن کم باشد.
کوکپذیری
در نهایت گوشیهای ساز را بررسی کنید و مطمئن شوید در عینحال که نرم حرکت میکنند، محکم باشند. درواقع گوشیها باید کوک نگه دارند و سریع از کوک خارج نشوند. این موضوع برای هنرجویان مبتدی اهمیت خیلی زیادی دارد چون کوک کردن عود برای مبتدیان سخت و مشکل است.

بررسی انواع ساز عود
شناخت انواع ساز عود کمک میکند مدلی متناسب با هدفتان بخرید. زیرا ساز عود بنابر سبکهای عودنوازی به چندین دسته و انواع تقسیم میشود که شامل عود ایرانی، عربی و ترکی میشود که هر کدام از آنها ساز مستقلی به حساب میآیند. هرکس با توجه به سلیقهی خود، میتواند نوعی از آن را برای نوازندگی خود انتخاب کند. انواع عود شاید از ظاهر بسیار شبیه به هم باشند اما با نگاهی جزییتر میتوان متوجه تفاوت آنها شد. در این مقاله به مقایسه کلی این سازها میپردازیم.
عود ایرانی
با بررسی تاریخچه ساز عود متوجه میشویم که این ساز ایرانی است و بعدها وارد کشورهای عربی و ترکیه شده است. هر چند که عود طی دورهای جایگاه خود را در موسیقی ایرانی از دست داد ولی امروزه ساز عود دوباره جایگاه خود را در موسیقی ایرانی پیدا کرده است.
عود ایرانی به این دلیل که از دستهی بلندتر و کاسهی کوچکتری تشکیل شده است از مزایای بیشتری نسبت به عود عربی که کاسهی بزرگتر و دستهی کوتاهتری دارد، برخوردار است. به همین دلیل وقتی نوازنده با عود ایرانی مینوازد احساس راحتی بیشتری دارد و احتمال به وجود آمدن درد در شانهی نوازنده کمتر است. در بربط ایرانی نسبت کاسه به بدن، متناسبتر از عود عربی بوده و هنگام نواختن جلوهی زیباتری نسبت به عود عربی دارد. در بربط ایرانی سیمگیر و سرپنجه با طراحی جدید ساخته شده است و زیباتر به نظر میآید.

عود عربی
اعراب پس از آشنایی با بربط ایرانی در ساختمان و حتی نام آن متناسب با فرهنگ خود تغییراتی را به وجود آوردند. عود عربی کاسهای بزرگتر از عود ایرانی دارد چرا که موسیقی عربی نیاز به صدای بمتر و انعکاس بیشتری است. عود عربی بر خلاف عود ایرانی از اصلیترین سازهای موسیقی عربی است. متداولترین کوک برای عود در موسیقی عرب دو- سل- ر- لا- سل است و در صورتی که تک سیم یازدهم یا زوج سیم ششمی استفاده گردد، به صورت زیر کوک میشود:
دو – سل – ر – لا – سل – ر
دو – سل – ر – لا – می – ر
لازم به ذکر است که عود عربی خود به چند شاخه تقسیم میشود که شامل موارد زیر است:
- مصری: دارای صدای پرقدرت، حجیم و گرم.
- عراقی: دارای صدایی شفاف و در برخی مدلها دارای پل شناور.
- شامی/سوری: دارای صدایی متعادل و لطیف.
این نوع عودها بیشتر برای اجرای موسیقی عربی و اجرای حجم صدای بالا مناسباند.

عود ترکیه
بربط یا عود، گسترهی جغرافیایی، قومی و فرهنگی وسیعی را پوشش میدهد و ساختمانش متناسب با سلیقهی شخصی سازنده و نوازنده متفاوت است. به عنوان نمونه اندازهی ساز عود در کشورهای مختلف متفاوت است مثلا در کشورهای عربی اندازهی این ساز بزرگتر از سایر کشورهاست. در ایران اندازهی این ساز متناسب است اما عود ترکی، کوچک است و صدای زیرتری نسبت به بقیه عودها دارد.
عود ترکیهای 11 سیم دارد. کاسهی این عود از چوب آکاژو با خطوط سه زه است. صفحه رویی آن از چوب اسپروس است و دسته آن از گردو با روکشی از چوب آبنوس است.

بهترین انواع عود برای یادگیری افراد مبتدی و حرفهای
حالا که با مواردی که باید یک عود خوب داشته باشد آشنا شدید وقت آن رسیده است، با بهترین مدلهای عود آشنا شوید. به طور کلی «سازنده» نقش بزرگی در کیفیت نهایی عود دارد و به همین دلیل عود دستساز خوب معمولاً از عود کارخانهای بهتر است.
عود مس ملکی مدل Sedr05
این مدل عود از یک کاسه بزرگ تشکیل شده و شیطانک آن از جنس استخوان است، جنس صفحه از اسپروس است و 11 سیم دارد. عود مس ملکی از کیفیت و زیبایی خاصی برخوردار است و کاملا به صورت استاندارد و کیفیت موردنیاز برای نوازندگان ساخته شده است.
عود زریاب مدل عراقی 1
جنس شیطانک این ساز از جنس چوب است و کاسهی آن از چوب ماهون ساخته شده است. ابعاد این عود متوسط است و مورد استفاده نوازندگان مبتدی و حرفهای قرار میگیرد.

عود زریاب مدل عراقی
این مدل عود مناسب هنرآموزان مبتدی و تازهکار است. دسته این مدل از چوب راش ساخته شده است و ابعاد آن حدود 60 سانتیمتر است.

عود زریاب مدل ترکی 3 کد 01
جنس دسته عود زریاب ترکی از چوب افرا است و از 11 سیم و یک کاسه بزرگ افرا ساخته شده است. به علت ظاهر زیبا و صدای دلنشین خود همیشه موردعلاقه خریداران بوده است.
عود مس عود مدل SEDAR89
اندازه این ساز 58 سانتیمتر است و دارای یک صفحه انگشتگذاری از چوب آبنوس است و خرید آن بیشتر مناسب افراد حرفهای و باتجربه است.
رایجترین اشتباهات هنگام خرید عود
برخی از هنرجویان در هنگام خرید ساز عود دچار خطا و اشتباه میشوند که رایجترین این خطاها شامل موارد زیر میشود:
- توجه بیش از حد به ظاهر ساز؛
- خرید ساز بدون تست و شنیدن صدا؛
- حساسیت زیاد به خارجی بودن برند ساز؛
- خرید ساز ارزان و کمقیمت بدون کیفیت؛
- خرید ساز از افراد غیرمتخصص و برندهای متفرقه.

وسایل جانبی موردنیاز هنگام خرید عود
- مضراب (ریشه یا مضراب پلاستیکی مناسب)؛
- کاور یا هاردکیس؛
- سیم اضافه؛
- تیونر.
نتیجهگیری
اگر قصد خرید عود دارید، بهترین کار این است که با آگاهی جلو بروید. اول مشخص کنید به کدام سبک موسیقی علاقهمند هستید، بعد بر اساس نیازتان نوع عود را انتخاب کنید. سپس کیفیت صدا، راحتی نوازندگی، سالم بودن ساز و کوکپذیری را بررسی کنید. انتخاب درست باعث میشود با عشق تمرین کنید و مسیر یادگیری برایتان لذتبخشتر شود.

درنهایت برای شروع آموزش باید در یک آموزشگاه معتبر و زیرنظر استاد مجربی، آموزش ببینید. ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان به شما کمک میکنیم تا قدمبهقدم نواختن عود را یاد بگیرید. فرقی ندارد که در کدام گوشه از دنیا زندگی میکنید چون آموزش آنلاین موسیقی کار را راحت کرده است. فقط کافی است که یک گوشی یا لپتاپ و اینترنت پرسرعت داشته باشید تا لذت برگزاری کلاس آنلاین موسیقی در خانه را تجربه کنید. کلاسهای ما به صورت آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی برگزار میشود.
اگر دوست دارید که پیش از آغاز آموزش، ابهامهای ذهنیتان برطرف شود و با خیال آسوده آموزش خود را شروع کنید، میتوانید از راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی کارشناسان ما برخوردار شوید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


