تمرین موسیقی در سفر امکانپذیر است؟ اصلا چه ضرورتی دارد که در سفر، موسیقی تمرین کنیم؟ بالاخره بعد از مدتها کار و خستگی، فرصتی پیش آمده تا سفر بروی و کمی آبوهوایت را عوض کنی. چمدانت تقریباً بسته شده. گوشیات توی شارژ است، داری به دور و اطراف خانه نگاه میکنی که چشمت به سازت میافتد. برای چند لحظه، خیره میشوی به آن و با خودت میگویی: «این چند روز که نمیتونم تمرین کنم. وقتی برگشتم دوباره شروع میکنم».
روز اول سفر آنقدر سرگرم گشتوگذار هستی که تمرین موسیقی به فکرت هم خطور نمیکند. روز دوم برنامهات فشرده است و روز سوم هم آنقدر خستهای که ترجیح میدهی زودتر بخوابی. چند روز بعد که به خانه برمیگردی، تازه متوجه میشوی تقریباً یک هفته است سازت را دست نگرفتهای. این اتفاق برای خیلی از هنرجوها آشناست.
شاید به نظر یک هفته تمرین نکردن، مشکل خاصی ایجاد نکند ولی تجربه نشان داده است که خیلی وقتها همین یک هفته، باعث توقف طولانی در روند یادگیری موسیقی میشود. حالا سوال اینجاست که باید چه کار کنی؟
چرا تمرین موسیقی در سفر سخت میشود؟
چه در حال آموزش پیانو باشی چه در حال یادگیری ویولن و یا هر ساز دیگری، احتمالا یک روتین خاصی برای تمرین موسیقی داری که مطابق آن پیش میروی. مثلاً هر روز عصر که کارهایت تمام میشود، گیتارت را برمیداری، چند دقیقه گرم میکنی و سراغ قطعهای میروی که در حال یادگیری آن هستی. اما در سفر همهچیز تغییر میکند.
ممکن است صبح زود از هتل بیرون بروی و تا شب درگیر گشتوگذار باشی. شاید اصلاً فضای مناسبی برای تمرین ساز در سفر نداشته باشی. حتی ممکن است به خاطر حملونقل، تصمیم گرفته باشی سازت را با خودت نبری. مشکل از جایی شروع میشود که فکر میکنیم اگر نتوانیم مثل همیشه تمرین کنیم، پس بهتر است اصلاً تمرین نکنیم. درحالی که سفر فقط به این معنی است که باید برنامه تمرین موسیقی را کمی تغییر بدهیم، نه اینکه آن را کاملاً حذف کنیم. چون قرار نیست در سفر دقیقاً همان برنامهای را اجرا کنی که در خانه داری. هدف از تمرین موسیقی در سفر این نیست که هر روز یک جلسه کامل و حرفهای داشته باشی؛ هدف این است که ارتباطت با موسیقی و سازت قطع نشود.

در سفر لازم نیست به اندازه خانه تمرین کنیم
فرض کن در روزهای عادی هر روز ۴۵ دقیقه تمرین میکنی، اما در سفر فقط ۱۵ دقیقه وقت آزاد داری. ممکن است با خودت بگویی: «۱۵ دقیقه که چیزی نیست!» اما همین ۱۵ دقیقه میتواند از چند روز فاصلهی کامل با ساز جلوگیری کند.
مثلاً میتوانی پنج دقیقه اول را به گرم کردن و تمرین تکنیک اختصاص بدهی، پنج دقیقه روی سختترین قسمت قطعه کار کنی و پنج دقیقه آخر را به اجرای همان بخش اختصاص بدهی. این تمرین کوتاه شاید به اندازه تمرینت در روزهای عادی نباشد، اما همچنان تمرین موسیقی در مسافرت محسوب میشود و مهمتر از آن، عادت تمرین را زنده نگه میداری.
نکته مهم این است که قبل از شروع بدانی دقیقاً میخواهی چه کاری انجام بدهی. وقتی زمان کمی داری، یک تمرین کوتاه و هدفمند بسیار بهتر از این است که ساز را برداری و بدون برنامه شروع کنی.

اجازه نده یک روز بدون تمرین، تبدیل به یک هفته شود
یکی از دامهای رایج در تمرین موسیقی در تعطیلات این است که یک روز تمرین نمیکنی و این یک روز تبدیل به یک هفته و گاهی حتی چندین ماه میشود. مشکل از همان روز اول شروع نشده بود؛ مشکل از اینجا شروع شد که فکر کردی با از دست دادن یک روز، کل برنامهات خراب شده است. در مسیر یادگیری موسیقی، یک روز تمرین نکردن اتفاق عجیبی نیست. ممکن است یک روز واقعاً فرصت نداشته باشی. مهم این است که همان یک روز را به یک هفته تبدیل نکنی. اگر امروز نتوانستی تمرین کنی، فردا دوباره شروع کن. لازم نیست برای جبران، دو برابر تمرین کنی یا خودت را سرزنش کنی. حفظ عادت تمرین موسیقی بیشتر از اینکه به تمرینهای طولانی وابسته باشد، به همین برگشتنهای کوچک وابسته است.
اگر ساز را همراه خودمان نبردیم چه کنیم؟
سازهای کوچکی مثل سازدهنی، کالیمبا و حتی نی بهراحتی قابل حمل هستند و میتوانی آنها را با خودت به سفر ببری. سازدهنی در سفر میتواند انتخاب مناسبی باشد، چون فضای زیادی اشغال نمیکند و میتوانی بهراحتی آن را همراه خودت ببری و تمرین کنی. اما یکسری از سازها مانند پیانو امکان جابهجایی ندارند. بعضی از سازها هم مانند تار و تنبک به دلیل پوست حساسشان به تغییرات دمایی، نیاز به مراقبت زیادی دارند. در نتیجه این سوال پیش میآید که آیا در این شرایط باید دست از تمرین موسیقی بکشی؟
موسیقی فقط به تمرین فیزیکی با ساز محدود نمیشود. مثلاً میتوانی قطعهای را که در حال یادگیری آن هستی با دقت گوش بدهی و ریتم و ملودی را دنبال کنی. میتوانی نتهایی را که قبلاً یاد گرفتهای مرور کنی یا حتی مسیر اجرای یک قطعه را در ذهنت تصور کنی. در این شرایط بهترین کار این است که به تمرین ذهنی موسیقی روی بیاوری و تمرینهای تقویت گوش موسیقایی را انجام بدهی.
اگر ریتم تمرین میکنی، میتوانی الگوی ریتمیک را با دست روی زانو یا میز اجرا کنی. اگر هنرجوی آواز هستی، میتوانی روی تنفس، بیان و مرور شعر قطعه کار کنی. این تمرینها جای تمرین واقعی با ساز را نمیگیرند، اما کمک میکنند ذهن تو همچنان درگیر موسیقی بماند. پس اگر سازت در خانه مانده، لازم نیست موسیقی هم در خانه بماند!

بعد از سفر چطور به تمرین برگردیم؟
سفرت کوتاه باشد یا طولانی، بالاخره یک روز تمام میشود و باید به جریان زندگی عادیات برگردی. چمدانت را باز میکنی، لباسها را مرتب میکنی و دوباره چشمات به سازت میافتد. شاید دلت بخواهد تمام روزهایی را که تمرین نکردهای جبران کنی و یک جلسه تمرین طولانی داشته باشی. اما بعد از چند روز وقفه بهتر است که آرام آرام به جریان تمرین موسیقی برگردی. یکی دو جلسه اول را سبکتر برگزار کن. تکنیکهای پایه را مرور کن و بعد سراغ قطعهای برو که قبل از سفر روی آن کار میکردی.
نتیجهگیری
تمرین موسیقی در سفر، چالشهای خاص خودش را دارد. ولی مهم این است حتی شده روزی 10 دقیقه و حتی بدون ساز تمرین کنی. درواقع نباید تصور کنی که تمرین موسیقی فقط زمانی ارزش دارد که یک ساعت کامل، در اتاق مخصوص تمرین و با شرایط ایدهآل انجام شود.
گاهی ۱۰ دقیقه تمرین، چند دقیقه گوش دادن دقیق به یک قطعه یا مرور ذهنی یک ملودی کافی است تا ارتباطت با موسیقی حفظ شود. پس دفعهی بعد که چمدانت را میبندی و سازت را کنار میگذاری، به جای اینکه با خودت بگویی «وقتی که از سفر برگشتم، تمرین هایم را شروع میکنم»، از خودت بپرس: «چطور میتوانم حداقل روزی 15 دقیقه موسیقی تمرین کنم؟»
درواقع، هدف تمرین موسیقی در سفر این نیست که سفر را شبیه روزهای عادی کنی؛ هدف این است که وقتی به خانه برگشتی، این احساس دست ندهد که باید یادگیری موسیقی را از اول شروع کنی.

اگر دوست داری که موسیقی را به شکل اصولی و زیر نظر اساتید باتجربه و بادانش یاد بگیری، میتوانی روی ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان، حساب باز کنی. ما با یک دهه تجربه در آموزش آنلاین موسیقی به تو کمک میکنیم تا قدمبهقدم و به شکل اصولی از هر کجای دنیا که هستی، موسیقی یاد بگیری. در این شیوهی آموزشی تو حتی اگر در سفر هم باشی میتوانی به سادگی در کلاس آنلاین موسیقی خود شرکت کنی و درآموزشات وقفه نیفتد.
برای کسب اطلاعات بیشتر میتوانی درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی بدهی تا کارشناسان ما در اولین فرصت با تو تماس بگیرند و راهنماییات کنند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


