ریتمنوازی با گیتار دریچهی ورود بسیاری از هنرجویان به دنیای موسیقی و به طور خاص گیتار است. میپرسی چرا؟ تصور کن در جمع دوستانت هستی و آنها که میدانند به تازگی آموزش گیتار را شروع کردهای مدام از تو میخواهند که برایشان بنوازی. ولی تو هنوز اول راه هستی و خیلی مانده تا ملودینوازی را یاد بگیری، دستهایت خوب روی سیمها نمینشینند و گاهی هم نتها را خام و ناهناهنگ اجرا میکنی. از یک طرف، دوست داری که بنوازی و همه را به وجد بیاوری و از طرف دیگر نگرانی که کار را خراب کنی و همه بزنند زیر خنده. دقیقا اینجاست که ریتمنوازی به کارت میآید! چون برخلاف ملودی، یادگیری ریتم سخت و پیچیده نیست. فقط کافی است که چند آکورد ساده را بشناسی و یاد بگیری که دست راستت را چطور روی سیمهای ساز، بالا و پایین کنی تا ریتم را درست از آب در بیاوری.
درواقع ریتمنوازی، اعتمادبهنفست را بیشتر میکند و انگیزهات را برای ادامهی آموزش، افزایش میدهد. پس اگر دوست داری که چند تا ریتم ساده را یاد بگیری که خیلیوقتها به کارت میآیند، همراه ما باش!
دلایل محبوبیت ریتمنوازی با گیتار چیست؟
قطعا ریتمنوازی یکی از جذابترین و شیرینترین بخشهای گیتارزدن است. هرچند که در انواع سبکهای گیتار، ریتم نقش مهمی دارد ولی ریتمنوازی در سبک پاپ جایگاه خاصی دارد. تاجاییکه بسیاری از هنرجویان بعد از مدتی ترجیح میدهند بیشتر تمرینات خود را صرف ریتم نوازی بکنند و حتی گاهی ممکن است از تمرینات دیگرشان غافل شوند. اما همین مهارت ساده و لذتبخش در شروع یادگیری گیتار میتواند عامل انگیزهبخشی برای بسیاری از هنرجویان باشد. در این بخش به دلایل محبوبیت ریتمنوازی در نوازندگی گیتار اشاره میکنیم.

سادگی یادگیری در ابتدای آموزش گیتار
همانطورکه قبلا هم اشاره کردیم، یادگیری ریتم ساده است. پس طبیعتا به تو که الان در ابتدای مسیر هستی و هیجان زیادی برای نواختن گیتار داری، کمک میکند تا حس واقعی گیتار زدن را تجربه کنی. همچنین تو میتوانی به کمک ریتمنوازی، بسیاری از قطعات محبوبت را بنوازی.
امکان نواختن و آواز خواندن همزمان
گیتار زدن و آواز خواندن همزمان لذت زیادی دارد و خیلی از هنرجویان به این کار علاقه دارند. اگر تو هم جزء این دسته هستی، خبر خوبی برایت داریم! ریتمنوازی به تو این امکان را میدهد که بتوانی همزمان که در حال گیتار زدن هستی، زیر آواز بزنی و بخوانی.

ایجاد شور و انرژی در موسیقی
اصولا ملودی را به روح یک قطعه تشبیه میکنند و ریتم را به قلب قطعه. درواقع ریتمنوازی باعث میشود موسیقی جان بگیرد و شنونده را با خود همراه کند. پس هرچقدر بهتر ریتم را در نوازندگیات رعایت کنی، شنوندهها، شور و انرژی بیشتری را تجربه میکنند.
هماهنگی ساده با سایر سازها
ساز گیتار، ریتمساز است و به همین دلیل با سایر سازها به سادگی هماهنگ میشود. این هماهنگی جذابیت خاصی در همنوازی سازهای مختلف، ایجاد میکند.
مقدمات ریتمنوازی با گیتار
هرچند که ریتمنوازی در گیتار پیچیدگیهای ملودینوازی را ندارد ولی برای اینکه بتوانی به خوبی ریتمنوازی کنی باید پیشنیازهای آن را یاد بگیری. در این بخش ما به مقدماتی که تو باید قبل از یادگیری ریتمنوازی، آنها را یاد بگیری، اشاره میکنیم.
شناخت شمارهی انگشتها
یکی از اولین کارهایی که باید قبل از یادگیری گیتار یاد بگیری، شناخت شمارهی انگشتها و اسم هر کدام از آنها است. به همین دلیل در تصویر زیر نام و شمارهی انگشتان را قرار دادهایم. یادگیری این مرحله خیلی مهم است، پس به هیچوجه آن را دستکم نگیر. چون تمام مهارتها و آموزشهایی که در آینده با آن سروکار داری براساس این شیوهی نامگذاری انگشتان پیش میروند.

یادگیری آکوردهای پایه
پایهی ریتمنوازی، یادگیری آکوردها است. درواقع تکرار الگووار آکوردها، ریتم خاصی میسازد. پس بهتر است که با یادگیری چند آکورد ساده مانند C، G،Am و Dm شروع کنی. این آکوردها تقریباً در بسیاری از آهنگهای ساده تکرار میشوند.
تمرین ضربههای بالا و پایین
یکی دیگر از مقدمات یادگیری ریتمنوازی با گیتار، نحوهی حرکت دست راست است. زیرا
ریتمنوازی بر اساس حرکت دست راست شکل میگیرد. پس باید حرکت یکنواخت دست به سمت پایین و بالا را تمرین کنی.

شمارش همزمان با ضربات
برای اینکه ضربهها به خوبی اجرا شوند باید بین مغز و دستت هماهنگی لازم را ایجاد کنی. برای اینکار هنگام تمرین ریتم، همیشه با صدای بلند ضربها را بشمار.
تمرین با مترونوم
برای اینکه بتوانی ریتم را هماهنگ اجرا کنی بهتر است که در شروع از مترونوم استفاده کنی. مترونوم بهترین وسیله برای یادگیری زمانبندی دقیق است. از سرعتهای پایین مثلاً 60 bpm شروع کن و کمکم سرعت را افزایش بده.
معرفی و آموزش ریتمهای مهم و پرکاربرد برای هنرجویان مبتدی
خوب است بدانی که ریتمهای گیتار خیلی متنوع است و همین موضوع باعث میشود که نواختن ریتم با این ساز، خیلی جذاب شود. اما باید از ریتمهای سادهتر شروع کنی و به مرور زمان سراغ ریتمهای پیچیدهتر بروی. در این بخش به معرفی و آموزش ریتمهای گیتار میپردازیم.
آموزش ریتم ۲/۴
در بین انواع ریتمهای گیتار، ریتم «دو –چهار»، جزء ریتم ساده گیتار به شمار میرود. است. این ریتم از 4 چنگ و 2 ضرب تشکیل میشود. این ریتم را میتوانی به شکل «1و2» و یا به شکل «4،3،2،1» بشماری. نحوهی اجرای این ریتم به ترتیب زیر است:
- با انگشت i خود از بالا به پایین روی سیمهای باس یعنی سیمهای (4،5،6)، ضربه بزن.
- حالا با همان انگشت یا با انگشت p از پایین به بالا به سیمهای تریبل یعنی سیمهای (1،2،3) ضربه بزن.
- حالا برای ایجاد یک سکوت کوتاه باید ارتعاش سیمها را خفه بکنی و پس باید تکنیک آپاگادو را اجرا کنی.
- دوباره باید با انگشت i یا p، از پایین به بالا روی سیمهای تریبل ضربه بزنی.
آموزش ریتم 4/4
یکی دیگر از محبوبترین و رایجترین ریتمهای گیتار، ریتم «چهار- چهار» است. در این ریتم، شمارش به صورت «1،2،3،4» انجام میشود. این ریتم از 8 ضرب به صورت چنگ تشکیل شده است. برای اجرای این ریتم باید به شکل زیر عمل کنی.
- از بالا به پایین با انگشت i روی سیمهای باس ضربهی محکی بزن.
- ضربهی دوم را باید از پایین به بالا با یکی از انگشتهایi یا p به سیمها وارد کنی.
- دوباره همان ضربهی اول را تکرار کن و با انگشت i از بالا به پایین به سیمها ضربه بزن.
- این بار حرکت دوم را دوباره تکرار کن و از پایین به بالا با انگشتp ضربه بزن.
- حالا در این مرحله نوبت به اجرای تکنیک آپاگادو و خف کردن صدای سیمها میرسد که باید با دست راستت این کار را بکنی.
- دوباره با انگشت p از پایین به بالا ضربهی ششم را اجرا کن.
- برای اجرای ضربهی هفتم از بالا به پایین با انگشت i روی سیمها ضربه بزن.
- ضربهی هشتم را با انگشت p از پایین به بالا وارد کن.
احتمالا در نگاه اول فکر کردی که این ریتم سخت است ولی همانطور که الان امتحان کردی، کلا با 3 حرکت سروکار داری. فقط باید این 3 حرکت را الگووار طی 8 ضرب تکرار کنی.

آموزش ریتم سه ضرب 4/3
حالا نوبت به ریتم محبوب «سه – چهار» میرسد که به ریتم والس نیز معروف است زیرا در والسها و قطعات عاشقانه از این ریتم خیلی استفاده میشود. اگر بخواهی این ریتم را بشماری باید به شکل «1،2،3» بشماری. احتمالا خودت هم بعد از اجرای این ریتم متوجه میشوی که حالت روان و رقصگونهای دارد.
منظور از ریتم 4/3 این است که ما در هر میزان از آن سه ضرب از نت سیاه را داریم. نواختن این ریتم هم خیلی ساده است.
- ضربه اول را مثل ریتمهای قبلی، با انگشت i یا p روی سیمهای باس وارد کن. حواست باشد که این ضربه را باید با قدرت بزنی.
- حالا ضربهی دوم را با انگشتi از بالا به پایین روی سیمهای تریبل وارد کن.
- دوباره همان حرکت سوم را تکرار کن.
برای نواختن این ریتم به تصویر زیر دقت کن، هرگاه زیر ضربهای کلمهی Bass نوشته شده بود، باید به سه سیم بالای گیتار ضربه بزنی. وقتی هم که زیر یک ضرب کلمهی Solo نوشته شده بود باید به سه سیم پایین ساز ضربه وارد کنی.

همچنین وقتیکه فلشهای کشیده شده، به سمت پایین باشد، باید از سمت بالا به پایین ضربه وارد کنی. زمانی هم که سر فلش به سمت بالا بود، ضربه از سمت پایین به بالا وارد میشود. برای مثال در این ریتم تمامی فلشهای تصویر به سمت پایین هستند، یعنی تمام ضرباتی که میزنی باید به سمت پایین باشند. همچنین حروفی نیز در زیر هر ضرب نوشته شده است که برای شما مشخص میکند که هر ضربه باید با کدام انگشت وارد شود. برای رعایت اجرای این ریتم باید به این صورت عمل کنید: ضربه اول باید با انگشت p به سه سیم بالایی یا همان Bass وارد شود، ضرب دوم با دو انگشت m و a به صورت همزمان از بالا به پایین به سیمهای پایین یا Solo گیتار وارد شود. ضربهی سوم هم دقیقا مثل ضرب دوم اجرا میشود.
آموزش ریتم شش هشت (8/6)
یکی از ریتمهای شاد گیتار، ریتم 8/6 است که در موسیقی ایرانی و بسیاری از قطعات شاد و ریتمیک استفاده میشود. ضرباهنگ این ریتم به صورت «1،2،3،4،5،6» است و معمولاً با الگوهای ضربهای متفاوتی روی سیمها نواخته میشود. جالب است بدانی که این ریتم به ریتم ایرانی هم معروف است. این ریتم از 6 ضرب سیاه نقطهدار تشکیل شده است؛ یعنی در هر ضرب 3 تا نت چنگ داریم. پس در 2 ضرب باید 6 نت چنگ را اجرا کنی.
ریتم 8/6، الگوهای مختلفی دارد و میتوانی با الگوهای مختلفی آنها را بنوازی. ولی یکی از رایجترین الگوها در این بخش آموزش میدهیم.
- با انگشت i از بالا به پایین روی سیمهای باس، ضربه بزن.
- حالا با همان انگشت از بالا به پایین روی سیمهای تریبل ضربه بزن.
- ضربهی سوم را با انگشت i یا p از پایین به بالا وارد کن.
- در این مرحله باید صدای سیمها را بگیری، پس تکنیک آپاگادو را اجرا کن.
- برای ضربهی پنجم باید همان حرکت سوم را تکرار کنی.
- در نهایت مثل ضربهی دوم، با انگشت i از بالا به پایین روی سیمهای تریبل ضربه بزن.
نکات مهم ریتمنوازی با گیتار
نکتهی مهمی که درباره ریتمنوازی با گیتار وجود دارد این است که ارزش زمانی تمام نتها باید به درستی اجرا شوند. یعنی ضربه به سیمها باید در فاصلهی زمانی مناسب و یکسانی وارد شود، زیرا در غیر این صورت قطعه از ریتم میافتد و صدای جالبی نخواهد داشت.
یکی از اشتباهات رایج هنرجویان در ریتمنوازی گیتار، این است که از همان ابتدا ریتمها را با سرعت بالا اجرا میکنند؛ به همین دلیل، نتیجهی کار همیشه پر از اشکال است. پس ما به تو پیشنهاد میکنیم که برای سریع نواختن فعلا هیچ عجلهای نکن و تمام تمرکزت را روی اجرای صحیح و تسلط بر این مهارت بگذار.
اگر به سبک نوازندگی پیک استایل گیتار علاقمندی، دقیقا به همین روش عمل کن ولی به جای استفاده از انگشت، تمام ضربات را با پیک روی سیمها وارد کن.
برای متنوعتر کردن صداهای تولید شده در یک ریتم، میتوانی محدودهی ضربه زدن را تغییر بدهی و حالتهای مختلف را تمرین کنی.
اگر میخواهی نکاتی که گفته شد همیشه در ذهنت بماند، باید به صورت مستمر تمرین بکنی. همچنین این نکته را هم در نظر بگیر که قرار نیست تمام ضربات در ریتمها به صورت رباتوار و شبیه به هم باشد. یعنی باید بتوانی در شدت صداهای تولید شده، تنوع ایجاد کنی، این توانایی نیازمند تمرکز و تمرین است.
نکاتی برای موفقیت در ریتمنوازی گیتار
- تمرین مداوم: روزانه حتی 10 دقیقه تمرین ریتم میتواند تأثیر چشمگیری روی پیشرفتت داشته باشد.
- گوش دادن به آهنگهای مختلف: تلاش کن که ریتم آهنگها را بشماری و در ذهن تحلیل کن.
- هماهنگی با خواندن: اگر علاقه داری که بخوانی، از همان ابتدا ریتمنوازی را همراه با آواز تمرین کن.
- شروع آهسته و پیشرفت تدریجی: سرعت بالا در ابتدا مهم نیست، مهم هماهنگی و دقت در ریتم است.
- فیلمبرداری از تمرینها: با دیدن دوباره اجراهایت، متوجه اشتباههای خودت میشوی و سریعتر پیشرفت میکنی.
نتیجهگیری
پس متوجه شدی که ریتمنوازی یکی از اولین و مهمترین بخشهای یادگیری گیتار است. دلیل محبوبیت این مهارت، سادگی، کاربرد گسترده در سبکهای مختلف و امکان همراهی خوانندگی است. یعنی با یادگیری چند آکورد و چند الگوی ساده ریتمی میتوانی وارد دنیای زیبای موسیقی شوی و خیلی زود قطعههای ساده را اجرا کنی.
احتمالا با توضیحاتی که داده شد، توانستی به کلیات ریتمنوازی پی ببری. ولی واقعیت این است که ریتمنوازی گیتار، در عین سادگی، پر از جزئیات است. به همین دلیل به یک استاد ماهر و باتجربه نیاز داری تا آموزشهای لازم را بدهد. پیشنهاد ما این است که راه دوری نروی و همینجا سری به بخش رزومههای اساتید آکادمی وب نوازان بزنی. چون ما در انتخاب اساتید، حساسیتهای خاصی داریم، به همین دلیل اساتید را از نظر دانش، تجربه و اخلاق به طور کامل ارزیابی میکنیم.

همچنین اگر دانشآموز یا دانشجو هستی و یا اگر شاغل هستی و وقتی برای رفتن به کلاس حضوری نداری ما با آموزش آنلاین موسیقی کار را برایت راحت کردهایم. با این شرایط حتی اگر آن سر دنیا هم باشی میتوانی به سادگی آب خوردن در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنی و گیتار زدن را یاد بگیری. دیگر نه لازم است که هزینهی اضافی برای رفتوآمد به کلاس کنی و نه وقتت در مسیر هدر میرود و نه محدویت مکانی و زمانی داری. برای اینکه خیالت از همه جهت راحت باشد، میتوانی از راهنمایی تخصصی و رایگان کارشناسان ما نیز استفاده کنی.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.




