کاپو گیتار یا باره بند، یکی از لوازم جانبی مهم و کاربردی است که اصولا هنرجویان گیتار هنگام خرید ساز، این وسیله را هم تهیه میکنند. کاپو به شما کمک میکند که بدون نیاز به یادگیری آکوردهای پیچیده و دشوار، قطعات موردعلاقهتان را بنوازید و از نوازندگی خود لذت بیشتری ببرید.
استفاده از کاپو، کار سادهای است ولی با اینحال نکاتی دارد که باید آنها را رعایت کنید. در غیر این صورت به جای صدای خوب، صدای گز و بدی از سازتان خارج میشود. پس اگر به تازگی آموزش گیتار را شروع کردهاید، برای آشنایی بیشتر با کاپو و روش استفادهی صحیح از آن تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.
کاپو گیتار یا باره بند چیست؟
کاپو گیتار وسیلهای است که ظاهری شبیه یک گیره دارد و به دستهی گیتار متصل میشود تا سیمها را در فرت خاصی ببندد. وقتی کاپو را روی دستهی گیتار نصب میکنی، در واقع طول مؤثر سیمها کوتاهتر میشود و در نتیجه صدای ساز زیرتر خواهد شد. درواقع این وسیله به نوازندگان کمک میکند تا بدون نیاز به گرفتن بارهها، آکوردهای پیچیده را در گامهای مختلف اجرا کنند. به عنوان مثال، شما زمانی که کاپو را به فرت دوم گیتار ببندید، تمام نتهای این فرت به صورت دست باز شنیده میشوند. در واقع کاپو همان کاری را میکند که اگر انگشت خود را صاف کنید و روی بارههای دوم قرار دهید انجام میدهد. میتوان گفت کاپو مانند یک انگشت اشارهی بزرگ عمل میکند که به جای گرفتن یک سیم، همهی سیمها را همزمان روی یک پرده نگه میدارد.
هرچند که تکنیک بارهگیری یکی از تکنیکهای پرکاربرد گیتار است و گیتاریستها اصولا این تکنیک را به کار میگیرند اما گیتاریستهای حرفهای اصولا از کاپو استفاده نمیکنند. با اینحال، بعضی از نوازندگان برای اینکه سرعت عملکردشان را افزایش بدهند ترجیح میدهند از لوازم جانبی مثل کاپو استفاده کنند. البته هنرمندان برای تغییر کلید از کاپو استفاده میکنند و در این جا منظور ما استفاده از کاپو در هنگام اجرای آکوردهای باره دار بود.
چرا از کاپو استفاده میکنیم؟
شاید این سؤال برایت پیش بیاید که چرا باید از کاپو استفاده کنیم، وقتی میتوانیم آکوردها را به شکل معمولی بنوازیم؟ واقعیت این است که کاپو کاربردهای مختلفی دارد و به همین دلیل تقریباً در کیف هر نوازندهی گیتار پیدا میشود.
تغییر گام آهنگ
مهمترین کاربرد کاپو تغییر گام یا تنالیتهی قطعه است. فرض کن میخواهی آهنگی را همراه با خواننده اجرا کنی، اما گام اصلی آهنگ برای صدای او مناسب نیست. در این شرایط میتوانی با استفاده از کاپو، گام آهنگ را بالاتر ببری، بدون اینکه مجبور شوی تمام آکوردها را از نو یاد بگیری. به همین دلیل کاپو در همراهی خوانندگان بسیار پرکاربرد است.
آسانتر شدن اجرای آکوردها
برخی آهنگها در گامهایی نوشته شدهاند که شامل آکوردهای بارهدار دشوار هستند. اگر هنوز در اجرای آکوردهای بارهدار مهارت کافی نداری، میتوانی با استفاده از کاپو همان آهنگ را با آکوردهای سادهتر اجرا کنی. به همین دلیل بسیاری از هنرجویان مبتدی در ماههای اول یادگیری گیتار از کاپو استفاده میکنند.
ایجاد رنگ صوتی متفاوت
حتی اگر نیازی به تغییر گام نداشته باشی، استفاده از کاپو میتواند رنگ صدای گیتار را تغییر دهد. هرچه کاپو را روی پردههای بالاتر قرار دهی، صدای ساز روشنتر و شفافتر میشود. به همین دلیل در بسیاری از قطعات پاپ، فولک و آکوستیک از کاپو برای ایجاد تنوع صوتی استفاده میشود.
اجرای آهنگهای تنظیمشده برای کاپو
برخی قطعات از ابتدا برای اجرا با کاپو تنظیم شدهاند. در نتها یا تبلچر این آثار معمولاً عبارتهایی مانند «Capo 2» یا «Capo 4» نوشته میشود. این عبارت نشان میدهد که کاپو باید روی پردهی دوم یا چهارم نصب شود.
روش استفاده از کاپو چگونه است؟
نحوه استفاده از کاپو گیتار کار دشواری نیست، اما رعایت چند نکته میتواند کیفیت صدای ساز را بهتر کند:
مرحله اول: انتخاب پرده
ابتدا مشخص کن که کاپو باید روی کدام پرده قرار بگیرد. اگر در نت یا آموزش آهنگ عدد خاصی ذکر شده است، همان پرده را انتخاب کن.
مرحله دوم: قرار دادن کاپو نزدیک به فرت
کاپو را دقیقاً روی میلهی فلزی پرده قرار نده. بهترین محل نصب کمی پشت فرت است؛ درست مانند جایی که هنگام انگشتگذاری انگشت خود را قرار میدهی. این کار باعث میشود صدای سیمها شفافتر باشد و صدای گز ندهد.
مرحله سوم: بررسی صدا
بعد از نصب کاپو، تمام سیمها را یکبار به صدا دربیاور. اگر صدای بعضی سیمها خفه یا نامشخص است، ممکن است کاپو به درستی قرار نگرفته باشد. در این حالت جای آن را کمی تنظیم کن.
مرحله چهارم: کنترل کوک
گاهی پس از نصب کاپو، کوک ساز اندکی تغییر میکند. به همین دلیل بهتر است بعد از بستن کاپو، کوک گیتار را دوباره بررسی کنی.
چگونه کاپو را روی ساز خود وصل کنیم؟
اصولا گیتاریستهای مبتدی اغلب کاپو را اشتباهی روی ساز خود وصل میکنند. مثلا یکی از رایجترین اشتباهات این است که موقع وصل کردن گیره روی ساز دقت نمیکنند و همین مسئله باعث میشود تا کاپو به شکلی نامتوازن روی گیتار قرار بگیرد. برای نصب کاپو مهمترین نکته این است که آن را صاف و موازی روی فرت نصب کنید و هنگام رها کردن دسته آن مطمئن شوید که گیره به درستی سرجای خود محکم شده باشد.
نمودار کاپو و روش استفاده از آن
فرض کنید قطعه ای را برای نواختن انتخاب کردهاید اما آکوردهای آن برایتان دشوار است. در این حالت تنها کافی است تا به چارت کاپو نگاه کنید و با توجه به آن کاپو را در محلی قرار دهید که به شما کمک میکند آن آکورد را بنوازید. شکل زیر، نمودار کاپو را نشان میدهد!
اولین ستون در سمت چپ این جدول که با نام Chord به ما معرفی شده است، نشاندهندهی آکوردهاست. در کنار این ستون، ستون دیگری وجود دارد که بالای آن عدد 0 نوشته شده است این یعنی آکوردهای روی ساز بدون گذاشتن کاپو.
با این حساب، عدد 1 یعنی کاپو را روی فرت اول قرار دهیم و عدد 2 به معنای قرار دادن کاپو روی فرت دوم است. باتوجه به این جدول زمانی که کاپو را روی فرت دوم ببندیم . و آکورد C را اجرا کنیم در واقع آکورد D نواخته میشود. بزرگترین مزیت کاپو این است که به هنرجویان مبتدی کمک میکند آکوردهای خیلی سخت را به راحتی اجرا کنند و بتوانند قطعاتی که دوست دارند را تنها با آکوردهای اصلی گیتار بنوازند.
بررسی و معرفی انواع کاپو گیتار
کاپو گیتار انواع مختلفی دارد، دو نمونه از محبوبترین و بهترین کاپو گیتار، مدل گیرهدار و مدل ضامندار هستند. قبلا با مدل گیرهدار آشنا شدیم. مدل ضامندار مانند یک کمربند دور دسته گیتار بسته میشود. این مدل قیمت پایینتری دارد اما باز و بسته کردن آن به راحتی کاپوی گیرهای نیست و وقت زیادی از شما میگیرد.
هنگام خرید کاپو به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید کاپو داری، بهتر است به چند نکته توجه کنی:
- وزن سبک؛
- سازگاری با نوع گیتار؛
- کیفیت ساخت مناسب؛
- باز و بسته شدن راحت؛
- فشار یکنواخت روی سیمها.
برخی کاپوها مخصوص گیتار کلاسیک، برخی برای گیتار آکوستیک و برخی برای گیتار الکتریک طراحی شدهاند. بنابراین قبل از خرید مطمئن شوید که مدل انتخابی با سازتان سازگار است.
نتیجهگیری
همانطورکه مطالعه کردید، کاپو گیتار یکی از سادهترین اما کاربردیترین لوازم جانبی گیتار است. این وسیله اجرای برخی قطعات را آسانتر میکند، به هنرجو کمک میکند تا گام آهنگها را تغییر دهد و رنگ صوتی متفاوتی از ساز خود بگیرد. استفاده از کاپو کار پیچیدهای نیست و تنها با چند دقیقه تمرین میتوانید به راحتی از آن استفاده کنید.
هرچند که امروزه ابزار و وسایل جانبی، نوازندگی گیتار را سادهتر کردهاند ولی بدون برخورداری از یک آموزش خوب نمیتوان حتی از آن وسایل به درستی استفاده کرد. به همین دلیل شرط لازم و مهم برای اینکه بتوانید به خوبی گیتار بزنید این است که زیر نظر استاد باتجربهای آموزش ببینید. ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان به همراه اساتید حرفهای و باتجربهمان کنار شما هستیم تا لذت یادگیری موسیقی را بچشید.

کلاسهای ما به شکل آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی برگزار میشود و فقط شما و استاد در کلاس حضور دارید. با کمک آموزش آنلاین موسیقی شما میتوانید در زمانی که خودتان انتخاب میکنید و امکان یادگیری دارید در کلاس حاضر شوید. از بزرگترین مزایای این شیوهی آموزشی این است که بدون وجود محدودیتهای مکانی، زمانی، ترافیک و شلوغی شهر میتوانید در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید.
اگر سوال یا ابهامی دارید و دوست دارید که با آموزشگاه و اساتید ما بیشتر آشنا شوید، میتوانید درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی دهید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.






