آیا یادگیری موسیقی استعداد میخواهد؟ این اولین سوالی است که سارا وقتی با آکادمی ما تماس گرفت از کارشناسانمان پرسید. سارا تعریف کرد که در دوران کودکی به کلاس موسیقی میرفته و بعد از گذشت چند ترم، معلمش به او و چند نفر دیگر میگوید که شماها استعداد موسیقی ندارید و فقط وقتتان را تلف میکنید. از آن روز به بعد، انگیزهاش برای یادگیری پیانو کم میشود، تا جایی که دیگر در کلاس شرکت نمیکند ولی حسرتش در دلش میماند. در تمام این سالها هم که مشغول درس و دانشگاه و کار بوده، هر بار که صدای پیانو را میشنیده، حسرتش بیشتر میشده است. حالا او بعد از سالها تصمیم گرفته بود که یکبار دیگر آموزش پیانو را شروع کند و میخواست بداند که یادگیری موسیقی چقدر تحتتأثیر استعداد است؟ آیا عوامل دیگری هم در یادگیری ساز نقش دارند؟ و اینکه آیا فقط افرادی که استعداد دارند میتوانند نوازنده یا موسیقیدان خوبی بشوند؟
اگر شما هم تجربهای مشابه سارا دارید و سالهاست که صدایی توی گوشهایتان میگوید که تو نمیتوانی موسیقی یاد بگیری چون استعداد نداری، احتمالا بعد از خواندن این مطلب نظرتان تغییر کند.
آیا یادگیری موسیقی استعداد میخواهد؟
در سالهای اخیر برخلاف گذشته، باوری شکل گرفته است که نقش استعداد را در یادگیری مهارتهای مختلف بسیار ناچیز میداند. درحالیکه این باور درست نیست؛ همانطور که باور رایج پیشین دربارهی نقش بسیار زیاد استعداد نیز درست نبود.
پس شاید شما هم عادت کرده باشید که دربارهی همهی سوالاتی که به نقش استعداد در انجام کارها اشاره میکنند پاسخ منفی بدهید. یا فکر کنید که استعداد هیچ تاثیری در آموزش و یادگیری هیچ مهارتی ندارد، اما واقعیت چیز دیگری است. زیرا بهطورکلی یادگیری موسیقی نیاز به استعداد و درک ذاتی دارد ولی خبر خوب این است که این استعداد به میزانهای مختلفی در همهی ما وجود دارد. یعنی شخصی در دنیا وجود ندارد که اصلا برای یادگیری موسیقی، استعداد نداشته باشد.
اما باید توجه داشت که استعداد تنها یک نقطهی شروع است، نه شرط قطعی موفقیت. همانطور که فردی که پاهای بلندی دارد لزوماً دوندهی حرفهای نمیشود، کسی هم که گوش خوبی دارد الزاماً نوازندهی موفقی نخواهد شد، مگر آنکه آموزش درست ببیند و به تمرین مداوم پایبند باشد.
منظور از استعداد چیست؟
به طور کلی استعداد یعنی اینکه بتوانیم بدون تلاش زیادی یک مهارت را یاد بگیریم. مثلا شخصی که در نقاشی استعداد دارد، نسبت به همسطحهای خودش میتواند بهتر عمل کند و نقاشیهای بهتری بکشد. در این میان استعداد موسیقی معمولاً به توانایی ذاتی فرد در درک صداها، ریتمها و ملودیها اشاره دارد. بعضی از افراد از کودکی توانایی شگفتانگیزی در تشخیص نتها، تقلید ملودی یا همراهی با ریتم دارند. پس وقتی میگوییم فردی برای مثال در گیتار زدن استعداد دارد، منظورمان این است که این فرد در شروع میتواند بعد از چند بار تلاش، قطعات ساده را بدون مشکل بنوازد.
با این تفاسیر استعداد در یادگیری موسیقی نقش مهمی دارد. افراد با استعداد معمولا در شروع کار چیزی حدود بیست درصد اولیه مسیر را بهتر عمل میکنند. زیرا بهتر میتوانند زیر و بم ریتمها را شناسایی کنند. همچنین اندامهای مختلف بدن آنها معمولا کمی زودتر از بقیه با ساز سازگار میشود و به همین دلیل این افراد در شروع مسیر کارشان از بقیه راحتتر است.
البته استعداد در موسیقی انواع مختلفی دارد و وقتی میگوییم افرادی استعداد دارند، منظورمان این نیست که توانایی ذاتی همهی آنها یکسان است. برخی از افراد ممکن است در شناخت ریتم استعداد داشته باشند، برخی ملودیها را بهتر درک کنند و یا اینکه کسی بتواند به خوبی از عهدهی آکوردنوازی بربیاید. به قول معروف هر گل یک بویی دارد.
جالب اینجا است که بدانید استعداد بسیاری از افراد در همان ابتدا تشخیص داده نمیشود و آنها فکر میکنند که توانایی نواختن موسیقی را ندارند. دقیقا به همین دلیل بسیاری از بزرگسالان یا نوجوانان هیچگاه سراغ یادگیری موسیقی نمیروند. چون فکر میکنند که اگر از کودکی استعداد ویژهای از خود نشان ندادهاند، دیگر دیر شده یا شانسی برای موفقیت ندارند. فراموش نکنید که استعداد امری ذاتی است ولی کشف و پرورش آن اکتسابی است. با این توضیحات شاید برایتان سوال ایجاد شود که چگونه استعداد موسیقی را کشف کنیم؟ اصولا کشف استعداد برای اجرای موسیقی توسط افراد متخصص، اساتید و یا از طریق آزمونهای مختلف سنجیده میشود. ولی پیش از هرچیز شما باید اجرایی داشته باشید تا استعداد پنهانتان دیده و کشف شود.
آیا یادگیری موسیقی بدون استعداد ممکن است؟
همانطورکه اشاره کردیم، حدودا 20 درصد استعداد ذاتی در موسیقیدانان وجود دارد. ولی مسئله این است که برای تبدیل شدن به یک موسیقیدان واقعی، صرفا این بیست درصد استعداد کافی نیست. بلکه هنرجویان باید از اینها فراتر بروند و مهارتهای مهم دیگری را نیز کسب کنند. درواقع برای اینکه ساز یا آواز موردنظرتان را یاد بگیرید، علاوهبر استعداد، باید گوش موسیقی خود را نیز تقویت کنید. همچنین حافظهی عضلانیتان را به کار بگیرید و تکنیکهای پیچیدهتری را هم یاد بگیرید. همهی نوازندگان برای عبور از این مراحل و دستوپنجه نرم کردن با آموزشهای پیچیدهتر به تلاشی به یک اندازه احتیاج دارند.
در بیشتر موارد هنرجویان مبتدی مدتی بعد از شروع یادگیری موسیقی را کنار میگذارند، زیرا با مشاهده افراد با استعدادی که در شروع مسیر به سرعت از آنها پیشی میگیرند دلسرد میشوند. اما آنها نمیدانند که این مسئله فقط در مورد شروع یادگیری صدق میکند و پس از مدتی همهی هنرجویان موسیقی باید در یک سطح به تلاش و کوشش برای موفقیت بپردازند.
استعداد مهمتر است یا علاقه؟
هرچند که استعداد در شروع آغاز یادگیری موسیقی حکم موتور محرک را دارد ولی به هیچوجه کافی نیست. پس برای یاد گرفتن موسیقی صرفا به استعداد اکتفا نکنید. شاید بیراه نباشد که بگوییم، نقش علاقه از استعداد نیز مهمتر است. زیرا فقط علاقه است که میتواند انسان را به سختکوشی و تلاش برای رسیدن به اهدافش وا دارد. اگر استعداد را جرقهای کوچک بدانیم، علاقه همان سوختی است که این جرقه را روشن نگه میدارد. زمانی را که کودک بودید به خاطر بیاورید. در آن دوران با وجود تمام زمانهایی که از روی دوچرخه زمین میخوردیم باز هم از جای خود بلند میشدیم و تلاش میکردیم تا دوباره سوار دوچرخه شویم. زیرا دوست داشتیم که دوچرخهسواری را یاد بگیریم و لذت یک سواری پرهیجان و آزادانه را تجربه کنیم.
وقتی عاشق کاری باشید، هیچوقت از انجام آن احساس سختی نمیکنید. تنها چیزی که باعث پیشرفت شما میشود، لذتی است که در هر مرحله از رسیدن به اهداف خود تجربه میکنید. این لذت میتواند تجربهی یادگیری یکی از قطعاتی که دوستش دارید باشد و یا حتی برگزاری یک کنسرت بزرگ برای صدها تماشاچی.
چگونه بفهمیم که واقعا به موسیقی علاقه داریم یا نه؟
احتمالا برای شما هم پیش آمده که هیجانزده شوید و یادگیری مهارت و یا هنر خاصی را شروع کنید و بعد از مدتی متوجه شوید که به آن علاقهای ندارید. در یادگیری موسیقی نیز این اتفاق زیاد رخ میدهد. مثلا تصور کنید که به گیتار زدن علاقهمند هستید و به همین دلیل یک گیتار میخرید و شروع به یادگیری آن میکنید. اما بعد از مدتی که تمریناتتان کمی پیچیده میشود و دچار چالش میشوید به خودتان میگویید «آیا واقعا بهش علاقه دارم؟» و یا اینکه «حس میکنم نمیتونم از پسش بربیاییم».
یک قانون ساده برای اینکه بفهمید واقعا به چیزی علاقه دارید یا نه این است که از خودتان بپرسید: «اگر به یک نوازندهی خوب تبدیل شوم ولی با این وجود در قبال آن چیزهایی مثل پول و یا تحسین دیگران را به دست نیاورم، باز هم دوست دارم تا آخر عمر این کار را انجام دهم؟» اگر پاسخ مثبت باشد شما بدون هیچ تردیدی عاشق نوازندگی هستید. اما اگر پاسختان این است که «نمیدانم» و یا «مطمئن نیستم»، شاید به زمان بیشتری برای فکر کردن نیاز دارید. پیشنهاد ما این است که یک ساز ارزانقیمت بخرید و اشتیاقتان را امتحان کنید.
پشتکار را فراموش نکنید
بدون شک استعداد موسیقی در بزرگسالان بدون داشتن علاقه و پشتکار راه به جایی نمیبرد. در موسیقی، تکرار و تمرین منجر به ایجاد حافظهی عضلانی در انگشتان و هماهنگی میان ذهن و بدن میشود. بسیاری از نوازندگان بزرگ جهان در شروع یادگیری روزانه چندین ساعت تمرین میکردند و تمرین را بخش جدانشدنی زندگی خود میدانستند. بنابراین، حتی اگر احساس میکنید «استعداد خاصی» ندارید، کافی است به تمرین و یادگیری مستمر پایبند باشید.
چگونه استعداد موسیقی را در خود پرورش دهیم؟
بخش بزرگی از یادگیری موسیقی به تمرین و آموزش اصولی وابسته است. بسیاری از هنرجویان موفق در ابتدا هیچ نشانهای از استعداد ویژه نداشتند، اما با علاقه و تلاش زیاد به جایگاه بالایی رسیدند.
باید بدانید که موسیقی یک مهارت است. درست مانند رانندگی، آشپزی یا یادگیری زبان، شما میتوانید با تمرین، تمرکز و روش درست، این مهارت را در خود تقویت کنید. استعداد میتواند مسیر شما را کمی هموارتر کند، اما نبود آن هرگز به معنای بسته بودن راه نیست. پس از زیر سوال بردن مهارتهای خود دست بردارید و به جمع تمام نوازندگانی بپیوندید که همیشه آنها را تحسین میکردید. حتی آمادئوس موتزارت و بسیاری از موسیقیدانانی که به اوتیسم و یا اختلالات ذهنی جدی دچار بودند اجازه ندادند که این مسئله به بهانهای برای متوقف شدن مسیر حرکت رویاهایشان تبدیل شود. پس بی هیچ بهانهای همین الان شروع کنید و برای یادگیری ساز موسیقی موردعلاقهی خود اقدام کنید. برای سریعتر پیش رفتن این مسیر باید کارهای زیر را انجام دهید:
- تکنیکهای صحیح را یاد بگیرید؛
- تمرین منظم و روزانه را فراموش نکنید؛
- آموزش را زیرنظر استاد باتجربه آغاز کنید؛
- با تکرار قطعات ساده، حافظهی عضلانیتان را تقویت کنید؛
- گوش موسیقاییتان را تقویت کنید تا بتوانید نتها را تشخیص دهید؛
- با تمرین ریتمخوانی و همراهی با مترونوم، درک بهتری از ریتم، پیدا میکنید.
نتیجهگیری
در نهایت با توجه به آنچهکه توضیح دادیم، امیدواریم که پاسخ روشنی به سوال آیا یادگیری موسیقی استعداد میخواهد؟ داده باشیم. همانطورکه متوجه شدید، استعداد تنها بخشی از مسیر یادگیری موسیقی است. پس فراموش نکنید که استعداد به شما در فرآیند یادگیری کمک میکند ولی کافی نیست. بلکه آنچه شما را به مقصد میرساند، علاقهی قلبی، تمرین منظم و آموزش درست است. حتی اگر استعداد فوقالعادهای نداشته باشید، میتوانید با پشتکار به سطحی برسید که از موسیقی لذت ببرید و در جمع دوستان یا خانواده بنوازید.
پس اگر امروز با شک و تردید ساز را در دست گرفتهاید، به جای نگرانی دربارهی استعداد، روی تمرین، علاقه و استمرار تمرکز کنید. فراموش نکنید که شما هیچ محدودیتی برای تجربهی موسیقی ندارید پس خودتان را با باورهای اشتباه محدود نکنید.
اگر به دلیل مشغلههای زیاد و کمبود زمان با محدودیتهایی برای یادگیری موسیقی مواجه هستید، آموزش آنلاین موسیقی دست شما را باز میگذارد. ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان به شما کمک میکنیم و دست شما را در دستان باتجربهی اساتید خود میگذاریم. هدف ما این است که شما برای نواختن و لذتبردن از موسیقی، کمترین دغدغهها را داشته باشید. کلاس آنلاین موسیقی وب نوازان به شما کمک میکند از هرکجای جهان که هستید با هزینهای مقرونبهصرفه و کیفیت بالا، موسیقی را یاد بگیرید. اگر فکر میکنید که برای انتخاب ساز و یا سبک موسیقایی نیازمند راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی هستید، کارشناسان ما در خدمت شما هستند. همچنین اگر نیاز به مشاوره تخصصی برای استعداد موسیقی دارید، ما میتوانیم به شما کمک کنیم.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.









