از کجا بفهمم بچهام استعداد موسیقی دارد یا نه؟ به عنوان پدر یا مادر دغدغهمند حق دارید که چنین سوالی ذهنتان را درگیر کند و به فکر کشف و تقویت استعداد موسیقی کودک خود باشید. بدون شک شما هم دوست دارید که از همین الان استعدادها و مهارتهای فرزندتان را کشف و رشد دهید.
ولی حواستان باشد که در کشف استعدادهای فرزندتان عجله نکنید. مثلا بعضی از والدین اگر نشانههای واضحی از استعداد موسیقی در فرزندشان نبینند، نتیجه میگیرند که بچهشان استعداد ندارد و ترجیح میدهند که به جای آموزش موسیقی کودک، وقت و انرژیاش را در یادگیری مهارت دیگری صرف کند.
به نظر چنین والدینی، کودک باید از همان ابتدا بتواند درست آواز بخواند، ریتم را بدون اشتباه بزند یا بعد از چند جلسه ساز زدن، پیشرفت چشمگیری داشته باشد. اما واقعیت اینقدر ساده نیست. چون برخی از کودکان برای بروز توانمندی و علاقهشان، نیاز به زمان بیشتری دارند. با این حساب با مشاهدهگری دقیق در رفتار فرزندتان میتوانید حدس بزنید که آیا او استعداد موسیقی دارد یا نه؟ در این مطلب به نشانههایی که از طریق آنها میتوانید به وجود استعداد موسیقی در کودکان پی ببرید میپردازیم.
منظور از استعداد موسیقی کودک دقیقاً چیست؟
وقتی درباره استعداد موسیقی کودکان صحبت میکنیم، منظورمان فقط خوب آواز خواندن یا سریع یاد گرفتن یک ساز نیست. چون دنیای موسیقی خیلی گستره است و مجموعهای از تواناییهای مختلف را شامل میشود که هر کودک ممکن است در بعضی از آنها توانمندتر باشد.
یک کودک ممکن است ملودیها را خیلی سریع به خاطر بسپارد. کودک دیگری ممکن است ریتم را بهتر تشخیص دهد و با شنیدن موسیقی، دقیقاً با آن همراه شود. کودکی هم ممکن است به تفاوت صداها توجه زیادی داشته باشد و خیلی زود متوجه شود صدای دو ساز با هم فرق دارد.
حتی علاقه کودک به ساختن صدا و ریتم میتواند جالب باشد. همان کودکی که با مداد روی میز ضرب میگیرد یا با قاشق روی ظرفها صدا ایجاد میکند، ممکن است بیشتر از چیزی که والدین تصور میکنند به جنبههای صوتی و ریتمیک محیط توجه داشته باشد.
البته هیچکدام از این رفتارها به تنهایی به معنی «استعداد قطعی» نیستند. اما میتوانند سرنخهایی باشند که والدین را به شناخت بهتر تواناییهای کودک هدایت کنند.
چگونه به استعداد موسیقی در کودکمان پی ببریم؟
برای تشخیص استعداد موسیقی کودک، راههای مختلفی وجود دارد. این موضوع در رابطه با کودکانی که بزرگ هستند و به مدرسه میروند و تقریبا به علایقشان پی بردهاند، سادهتر است. اما در رابطه با کودکان زیر هفت سال، شما به عنوان والد باید مشاهدهگر خوبی باشید و به رفتارهای فرزندتان به دقت توجه کنید. در این بخش به مواردی که به شما در پی بردن به استعداد کودکتان کمک میکند، اشاره میکنیم.
واکنش کودک به موسیقی
اولین چیزی که باید به آن توجه کنید، نوع واکنش فرزندتان به موسیقی است. وقتی موسیقی پخش میشود و یا خود شما مشغول نوازندگی میشوید، فرزندتان چه واکنشی نشان میدهد؟ آیا به صدا توجه میکند و برایش جذاب است؟ برای چه مدت تمرکزش را صرف شنیدن موسیقی میکند؟ آیا شروع به دست و پا زدن با ریتم آهنگ میکند؟ آیا فرزندتان موسیقی دلخواه و محبوب دارد و درخواست پخش یا نواختن آن موسیقی را میکند؟ و از همه مهمتر آیا تلاش میکند چیزی را که شنیده، تقلید و تکرار کند؟ یا حتی به صداهای طبیعی مانند صدای باران، صدای پرندگان، صدای آب و … واکنش نشان میدهد؟
ممکن است کودکی هیچکدام از این کارها را انجام ندهد، اما با دقت زیادی به موسیقی گوش کند. بنابراین نباید یک رفتار خاص را به عنوان معیار تشخیص استعداد موسیقی کودک در نظر گرفت. آنچه اهمیت دارد، الگوی رفتاری کودک در طول زمان است.

کودکی که ملودیها را زود حفظ میکند
یکی از مواردی که والدین را به این فکر میاندازد که فرزندشان استعداد موسیقی دارد، حفظ کردن آهنگها و ملودیها است. مثلاً کودک یک ترانه را چند بار میشنود و بعد قسمتهایی از آن را خودش زمزمه میکند. گاهی حتی والدین متوجه میشوند که کودک ملودی را مدتها بعد از شنیدن آن به خاطر دارد. این میتواند نشاندهنده حافظه شنیداری خوب کودک باشد؛ مهارتی که در یادگیری موسیقی اهمیت دارد. اما کافی نیست، پس عجله نکنید و سریع برای فرزندتان نسخه با استعداد یا بیاستعداد نپیچید. چون ممکن است این توانایی به دلیل حافظه شنیداری قوی او باشد و صرفا از علاقه و استعداد کودک به موسیقی ناشی نشده باشد. درواقع این که کودک یک آهنگ را سریع حفظ میکند، به تنهایی برای قضاوت درباره استعداد موسیقی در کودکان کافی نیست. پس بهتر است این رفتار را در کنار نشانههای دیگر ببینیم.
ریتم را جدی بگیرید
بدون شک یکی از بخشهای مهم موسیقی، ریتم است و بعضی کودکان از همان خردسالی درک خیلی خوبی از ریتم دارند. اگر فرزند شما هم با شنیدن موسیقی با ریتم آن هماهنگ میشود و دست میزند، پا میکوبد یا میرقصد، احتمالا توانایی بالایی در درک ریتم دارد.
شما حتی میتوانید توانایی موسیقایی کودکتان را با انجام بازیهای ریتمیک در او تقویت کنید. مثلا میتوانید چند ضربه آرام و ساده با دستتان بزنید و از فرزندتان بخواهید همان الگو را تکرار کند. بعد الگوهای پیچیدهتر را امتحان کنید.
هدف از این کار این نیست که به استعداد فرزندتان نمره بدهید بلکه هدف اصلی این است که ببینید فرزندتان چقدر به الگوهای صوتی توجه میکند و آیا از تکرار و بازی با ریتم لذت میبرد یا نه.

بیان احساسات از طریق موسیقی
موسیقی برای بعضی از کودکان فقط یک صدای سرگرمکننده نیست؛ بلکه راهی برای نشان دادن احساساتشان است. ممکن است کودک وقتی خوشحال است، برای خودش آهنگ بخواند، با ریتم موسیقی حرکت کند یا یک ملودی خاص را انتخاب کند. گاهی هم یک موسیقی آرام را برای زمانی که میخواهد استراحت کند ترجیح میدهد.
این رفتارها به تنهایی نشانه استعداد موسیقی کودک نیستند، اما میتوانند نشان دهند که کودک ارتباط عاطفی و شخصی با موسیقی برقرار کرده است. اگر این علاقه در طول زمان ادامه داشته باشد و در کنار نشانههای دیگری مثل توجه به ریتم، حفظ ملودی یا کنجکاوی درباره صداها دیده شود، میتواند سرنخ جالبتری برای شناخت تواناییهای موسیقایی او باشد.
کنجکاوی درباره سازها و صداها
یکی از راههایی که میتوان به استعداد موسیقی کودک پی برد، توجه به میزان کنجکاوی او درباره سازها و صداها است. چون بعضی از کودکان علاوهبر شنیدن موسیقی، دوست دارند که بدانند این صدا چطور ساخته شده است؟ با چه سازی؟ حتی برخی از کودکان که کمی بزرگتر هستند، به نحوهی انگشتگذاری نوازنده و حالات او دقت زیادی میکنند و سعی میکنند که از آنها تقلید کنند.

علاقه زیاد به شنیدن موسیقی
آیا فرزند شما علاقه زیادی به شنیدن موسیقی دارد؟ وقتی موسیقی پخش میشود، با دقت به آن گوش میدهد؟ آیا خودش آهنگ مورد علاقهاش را انتخاب میکند و از شما میخواهد دوباره آن را پخش کنید؟ وقتی آهنگ عوض میشود، متوجه میشود و واکنش نشان میدهد؟ درباره آهنگهایی که میشنود سؤال میپرسد یا دوست دارد موسیقیهای متفاوتی را بشنود؟
اگر فرزندتان این ویژگیها را دارد، به هیچوجه آنها را دست کم نگیرید. چون این رفتارها هیجان صرف نیستند و میتوان در آنها علاقه و رگههایی از استعداد به موسیقی را هم پیدا کرد.
چطور در خانه استعداد موسیقی کودک را بهتر بشناسیم؟
یادتان باشد که شما به عنوان پدر یا مادر، برای اینکه به توانایی و استعداد موسیقی فرزندتان پی ببرید نباید دست به سنجش و آزمون او بزنید. تنها کاری که باید بکنید این است که با او همراه شوید و با همدیگر موسیقی گوش دهید، درباره صداهایی که میشنوید، صحبت کنید، ریتمبازی کنید، از او بخواهید یک ملودی کوتاه را تکرار کند یا از او بپرسید صدای کدام ساز را بیشتر دوست دارد.
حتی میتوانید چند ساز را به او معرفی کنید و اجازه بدهید که کنجکاوی کند و صدای آنها را درآورد. نکته مهم این است که این فعالیتها نباید تبدیل به امتحان شوند.
حواستان باشد که شما نه مربی هستید و نه استعدادیاب، پس اگر فرزندتان، ریتم را اشتباه زد، لازم نیست بگویید «اشتباه کردی». اگر ملودی را دقیق نخواند، نباید ناامیدش کنید. شما فقط باید یک فرصتی برای او فراهم کنید که موسیقی را تجربه کند و رفتار او را مشاهده کنید. از طریق همین مشاهدهها میتوانید به علاقه و استعداد موسیقی فرزندتان پی ببرید. حتی متوجه شوید که به سازهای ریتمیک علاقه دارد یا به سازهای ملودیک. دوست دارد آواز بخواند یا ساز بنوازد و … .
استعداد بدون فرصت رشد کافی نیست!
در نهایت بد نیست این را هم بدانید که صرف آگاهی از استعداد موسیقی کودک کافی نیست و شما باید بستر رشد این استعداد را فراهم کنید. اگر فرزندتان بیشتر نشانههایی را که پیشتر گفته شد، دارد، به هیچ وجه ساده از کنار این قضیه رد نشوید و برای آیندهی فرزندتان کاری کنید.
در اولین قدم باید دنبال یک آموزشگاه معتبر و خوب بگردید و آموزش تخصصی فرزندتان را شروع کنید. اگر فرزندتان زیر هفت سال است، آموزش موسیقی کودک بهترین نقطه برای آشنایی او با دنیای موسیقی است و او میتواند با انواع سازها مانند بلز، فلوت ریکوردر، طبلک، ملودیکا و … پا به دنیای موسیقی بگذارد. اگر هم فرزندتان بزرگتر است، احتمالا زمان مناسبی برای شروع یک ساز تخصصی مانند، پیانو، ویولن، گیتار، تنبک، سنتور و یا … است. اگر فرزندتان به یک ساز مشخصی علاقه داشته باشد که کارتان راحتتر است و بعد از خرید ساز میتواند آموزش را شروع کند. اما اگر هنوز نمیدانید که چه سازی برای فرزندتان مناسب است و بهترین ساز برای کودکان چیست؟ بهتر است بیگدار به آب نزیند و با راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی شروع کنید.

نتیجهگیری
درنهایت خوب است بدانید که استعداد موسیقی در کودکان به یک شکل نیست و از روشهای مختلفی میتوان به استعداد و علاقهی کودکان به موسیقی پی برد و اقدام به تقویت آن کرد. شخصیت بچهها، قدرت یادگیریشان، نحوهی ابراز احساساتشان و … خیلی با هم متفاوت است، پس به هیچ وجه فرزندتان را با بچه دیگری مقایسه نکنید. همچنین از زدن برچسبهایی مانند بااستعداد و بیاستعداد هم به شدت خودداری کنید. چون شاید فرزند شما در حال حاضر و در این سن به یادگیری موسیقی علاقه نشان ندهد ولی چند سال بعد دلش بخواهد که موسیقی یاد بگیرد. یا برعکس در حال حاضر به طور مصمم تمرین کند و پیشرفت کند ولی در آینده، تصمیم بگیرد که سازش را تغییر دهد و … . به هرحال وظیفه شما به عنوان والد، همراهی و فراهم کردن بستر مناسب برای رشد و پیشرفت اوست.
ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان تلاش میکنیم تا دلبندتان تجربهی فوقالعادهای از یادگیری موسیقی را به دست آورد. ما در حال حاضر، هم کلاسهای موسیقی کودک برگزار میکنیم و هم به طور ویژه به آموزش سازهای تخصصی به کودکان و بزرگسالان میپردازیم. اساتیدی که با کودکان کار میکنند، کاملا باتجربه هستند و با نحوهی تعامل و آموزش موسیقی به کودکان نیز آشنا هستند.

کلاسهای ما به صورت آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی برگزار میشود. پس اگر فرزندتان کمرو و خجالتی است و یا وابستگی زیادی به شما دارد، با خیال راحت میتواند از خانه در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کند. همچنین اگر خارج از ایران زندگی میکنید و دوست دارید که فرزندتان با یک استاد فارسیزبان، موسیقی یاد بگیرد، آموزش آنلاین موسیقی کار را ساده کرده است. شاید هم در شهر کوچکی زندگی میکنید و میخواهید که فرزندتان زیر نظر استاد کارآزموده موسیقی یاد بگیرد؛ در این شرایط فقط کافی است که به اینترنت پرسرعت دسترسی داشته باشید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.



