اگر شما یک هنرجوی مبتدی هستید و دستهای کوچکی دارید، احتمالاً این سؤال برایتان پیش آمده که «آیا من میتوانم گیتار یاد بگیرم یا دستهایم مانع پیشرفتم میشوند؟» خبر خوب این است که اندازهی دستها هیچ مانعی برای یادگیری گیتار نیست. درواقع نواختن گیتار با دستهای کوچک، در دنیای گیتاریستهای حرفهای چندان چیز عجیبی نیست و بسیاری از نوازندگان حرفهای با دستان کوچک کار خود را شروع کردهاند. آنچه اهمیت دارد، انتخاب درست ساز، تکنیک مناسب و تمرین منظم است. در ادامه، به شما توضیح میدهیم که چطور با همان دستهای کوچک و تپلتان میتوانید به خوبی گیتار بزنید و چالشهای پیشرو را یکییکی کنار بزنید.
یادگیری و نواختن گیتار با دستهای کوچک امکانپذیر است؟
احتمالا شما وقتی به دستهای کشیدهی گیتاریستها نگاه میکنید، حسرت دستهای کشیده و انگشتهای بلند آنها را که به سادگی روی فرتهای ساز جابهجا میشوند، میخورید. اگر فکر میکنید که همهی گیتاریستها باید چنین دستهایی داشته باشند، سخت در اشتباهید. گیتاریستهای مشهور زیادی وجود دارند که با دستهای کوچک و انگشتهای کوتاه خود، بسیار زیبا مینوازند. پس اگر تابهحال به این دلیل از آموزش گیتار صرفنظر میکردید، همین الان آستینها را بالا بزنید و آموزش این ساز را شروع کنید. نگران دستهای کوچکتان هم نباشید چون ما به شما یاد میدهیم که چطور با همین دستها، به خوبی گیتار بزنید.
به طورکلی، کوچک بودن دستها یک محدودیت نیست. در حقیقت، انعطاف و هماهنگی انگشتها، اهمیت بیشتری از طول انگشتها دارند. درواقع آناتومی بدن، به سادگی میتواند خودش را با شرایط مختلف منطبق کند. شاید در ابتدا، نتوانید تمام پردههای گیتار را بهخوبی بگیرید یا آکوردها را درست بنوازید، اما با تمرین تدریجی، انگشتهایتان، قدرت و کشش لازم را پیدا میکنند. پس به هیچوجه نگران نباشید، چون تنها با رعایت چند نکته ساده و انتخاب مناسب ساز، به سرعت از پس این چالش برمیآیید. همچنین فراموش نکنید که یادگیری سازگیتار در ابتدا برای همه سخت و چالشبرانگیز است و نباید تمام مشکلات را گردن دستهای کوچکتان بیندازید. در ادامه به راهکارهای نواختن گیتار برای افرادی که دستهای کوچکی دارند، میپردازیم:
انتخاب گیتار مناسب برای دستهای کوچک
یکی از مهمترین کارهایی که باید بکنید این است که سازی را بخرید که با آناتومی دستهایتان متناسب باشد. خوشبختانه امروزه انواع گیتارها در اندازهها و شکلهای مختلف وجود دارند که کار را برای شما راحت کردهاند. هنگام خرید گیتار هم باید به اندازهی ساز توجه کنید و هم به ضخامت دسته و عرض نات.
هرچند که خرید گیتار کوچکتر یک پیشنهاد عالی برای شما است ولی برخی از اساتید نیز معتقدند که با وجود دستهای کوچک، باز هم گیتار فول سایز، بهترین انتخاب است. زیرا
- دستهای شما آنقدر کوچک نیستند که نتوانند یک گیتار فول ساز را بنوازند.
- اگر دستان یک کودک 7 ساله قادر به نواختن آکورد باز است، پس دستهای شما هم این توانایی را دارد.
- هنگامی که دستهای خود را تربیت میکنید که روی یک گیتار فول سایز بنوازد، دستهایتان این آمادگی را دارد که بتواند تقریباً روی هر چیزی بنوازد. شما میتوانید وارد یک فروشگاه گیتار شوید و از طیف بی شمار گیتار در شکل ها و سبکهای مختلف، یک گیتار انتخاب کنید.
- همچنین نواختن روی گیتار کوچک، شما را همیشه محدود به گیتارهای کوچک میکند.
تکنیکهای مخصوص هنرجویان با دست کوچک
یک کار دیگری که گیتاریستهای موفقی که دستهای کوچکی دارند، انجام میدهند این است که از تکنیکهای خوب و درستی برای نواختن گیتار استفاده میکنند. درواقع حتی اگر گیتار مناسبی انتخاب کنید ولی تکنیکها را به درستی اجرا نکنید، نمیتوانید خوب گیتار بزنید. پس یادگیری چند تکنیک خوب باعث میشود، سریعتر پیشرفت کنید و احساس راحتی بیشتری داشته باشید.
درواقع شاید نواختن بعضی از نتها برای شما که دستهای کوچکی دارید سخت باشد ولی هرکاری راهی دارد و با برخی تکنیکها به خوبی میتوانید، از پس این چالش نیز بربیایید. در ادامه به چند تکنیک ساده که میتوانند کمک زیادی به شما بکنند، اشاره میکنیم:
قرارگیری صحیح دست چپ
شست دست باید پشت دسته گیتار و تقریباً در مرکز باشد، نه بالای دسته. با این روش، انگشتهایتان آزادی بیشتری برای باز شدن پیدا میکنند و راحتتر به پردههای دورتر میرسند.
نحوهی قرارگیری انگشتها
فشار دادن سیمها با نوک انگشت باعث میشود زاویهی دست بهتر شود و فاصلهی کم انگشتها مشکل ساز نشود. همچنین هنگام گرفتن آکوردها، سعی کنید انگشتها عمود بر سیمها باشند تا هم صدا تمیزتر باشد و هم از تماس ناخواستهی انگشتها با سیمهای مجاور جلوگیری شود.

تمرین کشش انگشتان
تمرین دیگری که به نواختن گیتار با دستهای کوچک کمک میکند، انجام تمرینهای کششی است. تمرینهای سادهای مثل تمرینهای ۴-۳-۲-۱ روی هر سیم، از انگشت کوچک تا اشاره، کمک میکند که بهمرور انگشتهایتان، قدرت و انعطاف بیشتری پیدا کنند. همچنین تمرین اسپایدر که در آن انگشتها روی دو سیم مجاور بالا و پایین میروند، برای کشش و هماهنگی دست بسیار عالی است.
یادگیری ترفندهای نواختن آکوردها
یکی از چالشهای اصلی کسانیکه دستهای کوچکی دارند، گرفتن آکوردهایی است که انگشتها باید روی پردههای دور از هم قرار بگیرند. با چند ترفند ساده، این مشکل کاملا حل میشود:
- از آکوردهای سادهتر شروع کنید.
- از فرمهای نیمهآکورد (Partial Chord) استفاده کنید. یعنی لازم نیست همیشه همهی سیمها را بگیرید؛ میتوانید فقط نتهای اصلی آکورد را بزنید تا صدا تمیز باشد.
- بستن کاپو روی پردههای بالاتر، فاصلهی بین پردهها را کمتر میکند و گرفتن آکوردها را بسیار راحتتر میسازد.
- دست خود را روی دسته، قفل نکنید؛ گاهی لازم است شست کمی بالا یا پایین برود تا انگشتهایتان فضای بیشتری برای حرکت داشته باشند.
تمرینهای پیشنهادی برای پیشرفت سریع
همانطور که تا به اینجا متوجه شدید، نواختن گیتار با دستهای کوچک، یک چالش غیرقابلحل نیست و به سادگی میتوان آن را حل کرد. البته که برای مسلط نواختن گیتار باید صبور باشید و بسیار تمرین کنید. ما تمرینهای زیر را پیشنهاد میدهیم:
- تمرین کروماتیک: هر چهار انگشت را روی پردههای متوالی هر سیم بگذارید و به آرامی صدا بگیرید.
- تعویض آکورد آهسته: از آکوردهای ساده شروع کنید و بهمرور سرعت تغییر آکوردها را افزایش دهید.
- تمرین با ریتم ساده: حتی اگر انگشتهایتان کمی کوتاه هستند، با ریتم زدن روی آکوردهای باز اعتمادبهنفس بیشتری میگیرید.
- کشش و گرمکردن انگشتها قبل از تمرین: حرکت دادن و ماساژ انگشتها باعث میشود درد و گرفتگی کمتر شود.
درد دستها در ابتدای یادگیری گیتار طبیعی است؟
احتمالا در روزهای اول تمرین در انگشتها و دستهایتان احساس درد کنید و فکر کنید که مشکل از دستهای کوچک و فشار زیاد به آنها است. ولی واقعیت این است که همهی هنرجوها دچار این دردها میشوند. درواقع احساس درد در دستها در ابتدای یادگیری گیتار، کاملاً طبیعی است. چون دستهای شما به کشش و فشار دادن رشتهها عادت ندارد. به همین دلیل هرکسی که برای اولین بار سعی در یادگیری آکورد یا نواختن نت روی گیتار را دارد، کمی احساس درد و ناراحتی میکند. البته احتمالا شما بیشتر احساس درد و ناراحتی کنید چون نسبت به کسی که دارای دستهای بزرگتر و قویتری است، فشار بیشتری به دستهایتان وارد میشود. حالا برای جلوگیری از این دردها باید چه کار کرد؟ در ادامه پاسخ سوالتان را میگیرید.
- استراحت منظم داشته باشید. پس از هر جلسه تمرین به دستهایتان اجازه بدهید تا خوب استراحت کند. چون هنگام گیتارنوازی، شما آن ماهیچههای دست و انگشتتان را درگیر میکنید که در حالت عادی از آنها استفاده نمیکنید. به همین دلیل طبیعی است که دستتان خیلی زود خسته شود و درد بگیرد.
- با تمرینات انگشتی به کار خود ادامه دهید. این تمرینها باعث افزایش سرعت و قدرت دستهایتان میشود.
- به نرمی روی سیمها فشار وارد کنید. افراد مبتدی همیشه سیمها را با فشار زیادی لمس میکنند که همین کار باعث درد گرفتن انگشتهایتان میشود.
انگشتگذاری گیتار با دستهای کوچک چگونه است؟
یکی از مهمترین چالشهای کسانی که دستهای کوچک و انگشتهای کوتاهی دارند، انگشتگذاری روی گیتار است. برای برخی از هنرجویان این کار مانند کابوس است. ما درک میکنیم که انگشتگذاری برای شما سختتر و پرچالشتر از افرادی است که انگشتهای کشیده و بلندی دارند. ولی این دلیل نمیشود که از ادامهی یادگیری گیتار جا بزنید. ما در این بخش یک تمرین خیلی ساده به شما معرفی میکنیم تا انگشتهایتان را قویتر کنید و به کشیدگی آنها کمک کنید.
انگشت اول (انگشت اشاره) خود را روی فرت پنجم قرار بدهید و بنوازید. درحالی که همچنان انگشت اول را پایین نگه داشتهاید ، فرت 6 را با انگشت دوم خود (وسط) بنوازید. سپس در حالی که همچنان انگشت سوم خود را پایین نگه داشتهاید، فرت هفتم را با انگشت سوم خود بنوازید. در آخر فرت هشتم را با انگشت چهارم خود بنوازید و هر چهار انگشت را در جای خود بگیرید. سپس سراغ سیم بعدی بروید و همین الگو را تکرار کنید.
لازم به ذکر است که وقتی به انگشت چهارم خود برسید، احساس میکنید که انگشتهایتان واقعا کشیده میشوند. به طورکلی با توجه به اندازه دستها و میزان تمرینتان، این کار آسان یا خیلی سخت میشود. با انجام روزانهی این تمرین به مدت 10 دقیقه میتواند به رشد انگشتگذاری و قدرت دستهایتان کمک زیادی کند.
نتیجهگیری
همانطورکه مطالعه کردید، نواختن گیتار برای کسانی که دستهای کوچکی دارند، سخت و چالشبرانگیز است ولی غیرممکن نیست. پس اگر دستهای کوچکی دارید کافی است که گیتار مناسبی تهیه کنید، تکنیک صحیح و کشش انگشتها را به درستی تمرین کنید و از تمرینهای تدریجی و آکوردهای ساده شروع کنید. در نهایت نیز فراموش نکنید که برای یادگیری موسیقی بیش از هر چیز عشق و پشتکار مهم است، نه اندازهی دست. پس اگر با برنامه پیش بروید و صبور باشید، بعد از مدتی خواهید دید که دستهای کوچک شما هم میتوانند صدای زیبا و دلنشینی با گیتار ایجاد کنند.

البته که در کنار تمامی این عوامل نباید نقش آموزش و استاد را نادیده بگیرید. استاد خوب، استادی است که شما را درک کند و بداند به کسانی که دستهای کوچکی دارند، باید تکنیکها و تمرینهای خاصی را آموزش دهد. پس به هیچوجه در انتخاب استاد و آموزشگاه عجله نکنید و به خوبی تمامی جوانب را بسنجید و سپس تصمیم بگیرد. در این راستا ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان با تکیه بر تجربه و دانش اساتیدمان به شما کمک میکنیم تا با همان دستهای کوچک زیبایتان، گیتار بنوازید.
لازم به ذکر است که شیوهی آموزشی ما آنلاین است و به این شکل شما بدون دغدغه میتوانید از هر کجای دنیا در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید. شما این امکان را دارید که بازهی زمانی کلاستان را خودتان تعیین بکنید. کلاستان نیز به شکل آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی برگزار میشود و فقط شما و استادتان در کلاس حضور دارید. تلاش ما در وب نوازان این است که شما خدمات خوبی را دریافت کنید و تجربهی خوبی از یادگیری موسیقی در ذهنتان باقی بماند.
اگر سوال یا ابهامی دارید و فکر میکنید که برای تصمیمگیری بهتر نیاز به راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی دارید، کارشناسان ما در خدمت شما هستند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.



