دقت کردهاید که برخی از خوانندهها موقع آواز خواندن ناگهان صدایشان از نتهای معمولی بالاتر میرود و حالتی نازک، سبک، لطیف و کمی نفسدار پیدا میکند؟ انگار که یک صدای تازه از دل صدای اصلی خواننده بیرون آمده است. به این نوع صدا، صدای فالستو یا فوسه میگویند.
درواقع فالستو یکی از شیوههای تولید صدای زیر در آواز است که به خواننده اجازه میدهد به محدودههای بالاتر صوتی دسترسی پیدا کند. این نوع صدا بهخصوص در موسیقی پاپ، راک، R&B، سول و حتی بعضی اجراهای کلاسیک شنیده میشود.
اگر میخواهید که به خوبی مراحل آموزش آواز را طی کنید لازم است که با این نوع صدا و شیوهی تولید آن، آشنا شوید. در این مطلب به طور کامل توضیح میدهیم که فالستو چگونه صدایی است؟ چطور تولید میشود؟ و چه تفاوتی با دیگر صداها دارد؟
صدای فالستو چیست و چه تفاوتی با سایر صداها دارد؟
فالستو (Falsetto) یا صدای فوسه به نوعی از تولید صدا در محدوده بالاتر آواز گفته میشود که معمولاً با صدایی سبک، نازک، روشن و گاهی نفسدار شناخته میشود.
برای آشنایی دقیق با صدای فالستو باید دست به معرفی سایر صداها و مقایسه فالستو با صداهای دیگر بزنیم. درواقع در بحث آواز و خوانندگی سه نوع صدای اصلی وجود دارد که یک خواننده باید بتواند از آنها به درستی استفاده کند. این سه صدا شامل، صداهای سر، سینه و فالستو یا فوسه میشوند. مهمترین تفاوت این صداها مربوط به نحوهی ارتعاش تارهای صوتی، میزان فشار هوا و موقعیت طنین صدا در بدن، است.
صدای سینه
صدای سینه (Chest Voice)، به صدای معمولی موقع صحبت کردن و یا آواز خواندن در محدوهی میانی، گفته میشود. در این صدا تارهای صوتی، ارتعاش کاملی دارند و طنین صدا در قفسهی سینه صورت میگیرد. مهمترین ویژگی این صدا، عمیق، پر و حجیم بودن آن است که با قدرت به گوش میرسد. درواقع مهمترین تفاوت فالستو و صدای سینه هم همین تفاوت در حجم صدا و البته نحوه ارتعاش تارهای صوتی است.
صدای سر
صدای سر (Head Voice) وقتی تولید میشود که خواننده به نتهای بالاتر برود. این صدا در ناحیهی سر و سینوسها حس میشود. برای تولید این صدا، تارهای صوتی به طور کامل با یکدیگر تماس پیدا میکنند و در نهایت صدای زیری به گوش میرسد. درواقع مهمترین تفاوت فالستو و صدای سر به میزان تماس و برخورد تارهای صوتی به یکدیگر بستگی دارد. در صدای سر این تماس زیاد است و به نوعی تارهای صوتی در هم زیپ میشوند. اما در تولید صدای فوسه یا فالستو این تماس به صورت کامل اتفاق نمیافتد و به همین دلیل صدا، هوادار میشود.

صدای فالستو
همانطورکه در بخش بالا هم اشاره کردیم، فالستو (Falsetto) شباهت زیادی به صدای سر دارد با این تفاوت که برای تولید این صدا، تارهای صوتی تماس کاملی با هم ندارند. در نتیجه، صدای تولیدشده معمولاً حجم و غلظت کمتری دارد و میتواند حالت هوادار و لطیف پیدا کند.
درواقع برای ایجاد فالستو، تارهای صوتی کشیدهتر و نازکتر میشوند و نحوه تماس و بستهشدن آنها با حالتی که در صدای سینه یا صدای معمولی داریم متفاوت است. از این صدا برای بیان احساسات خاص و نتهای بلند استفاده میشود.
نحوه تولید صدای فالستو چگونه است؟
برای اینکه بفهمیم فالستو چرا چنین رنگی دارد، باید کمی با تارهای صوتی آشنا شویم. تارهای صوتی دو چین کوچک در حنجره هستند که هنگام تولید صدا به ارتعاش درمیآیند. وقتی صحبت میکنیم یا در محدوده معمول صدایمان آواز میخوانیم، الگوی ارتعاش و میزان درگیری تارهای صوتی با زمانی که در فالستو میخوانیم متفاوت است.
در تولید فالستو، تارهای صوتی معمولاً کشیدهتر و نازکتر میشوند و میزان بسته شدن گلوتیس کاهش پیدا میکند. این وضعیت باعث میشود هوای بیشتری از میان تارهای صوتی عبور کند و صدای حاصل، نسبت به صدای سینه، سبکتر و هوادارتر شنیده شود. به همین دلیل، وقتی یک خواننده از صدای سینه به فالستو میرود، ممکن است احساس کنیم رنگ صدایش ناگهان تغییر کرده است.
نکتهای که باید به آن توجه کنید این است که در تولید صدای فالستو، مدیریت جریان هوا خیلی مهم است. یعنی باید بتوانید روی نفسگیری خود کنترل داشته باشید. در غیر این صورت هوای زیادی از دست میدهید و احتمال قوی دچال فالشخوانی میشوید.
ویژگیهای صدای فالستو چیست؟
اگر بخواهیم فالستو را بدون اصطلاحات پیچیده توصیف کنیم، معمولاً چند ویژگی مشخص را در آن میشنویم:
- صدای زیرتر؛
- رنگ صوتی روشنتر؛
- کیفیت سبک و لطیف؛
- حالت نفسدار یا هوادار؛
- حجم صوتی کمتر نسبت به صدای سینه؛
- حس فاصله گرفتن از صدای معمول خواننده.
کاربرد صدای فوسه در آواز چیست؟
خوب است بدانید که فالستو فقط راهی برای رسیدن به نتهای بالاتر نیست؛ بلکه یک ابزار بیانی هم محسوب میشود. درواقع خواننده هر وقت که بخواهد احساس متفاوتی را به شنونده منتقل کند، با تغییر رجیستر و رنگ صدا، صدایش را به فالستو تغییر میدهد. این نوع صدا اصولا احساسهای متفاوتی مانند: لطافت، صمیمیت، شکنندگی، آرامش، دلتنگی یا حتی هیجان را ایجاد و به شنونده منتقل میکند.
دقیقا به همین دلیل در بسیاری از سبکهای موسیقی، خواننده عمداً از فالستو استفاده میکند. در موسیقی پاپ و آواز R&B، فالستو یکی از رنگهای صوتی شناختهشده است و در سبکهایی مانند راک و موسیقی سول نیز بارها مورد استفاده قرار میگیرد. در موسیقی کلاسیک و اپرا نیز این صدا نقش پررنگی در انتقال احساسات دارد. همچنین در موسیقی سنتی ایرانی نیز، خواننده با تغییر صدایش به فالستو، سعی میکند که به شکل تأثیرگذارتری احساسات خود را بیان کند.

آیا صدای فالستو، مخصوص خوانندگان مرد است؟
یکی از تصورات رایج این است که فالستو مخصوص خوانندگان مرد است. دلیل این تصور بیشتر به تاریخچه کاربرد این اصطلاح در آموزش آواز برمیگردد؛ زیرا در سنتهای قدیمیتر، واژه فالستو بیشتر برای توصیف صدای زیر مردان به کار میرفت. اما از نظر سازوکار تولید صدا، این شیوه محدود به مردان نیست و زنان نیز میتوانند کیفیتهای صوتی مرتبط با فالستو را تولید کنند. بنابراین بهتر است فالستو را یک «صدای مخصوص مردان» ندانیم.
نتیجهگیری
همانطورکه متوجه شدید، فالستو نوعی شیوه تولید صدای زیر است که معمولاً با صدایی سبک، نازک و گاهی نفسدار شناخته میشود. در این حالت، تارهای صوتی کشیدهتر و نازکتر میشوند. از صدای فالستو برای رسیدن به نتهای بالاتر و همچنین ایجاد رنگ و بیان متفاوت در آواز استفاده میشود. این صدا با صدای سینه و صدای سر تفاوتهایی دارد و برای یک هنرجوی آواز لازم است که بتواند تفاوت رنگها و شیوههای مختلف تولید صدا را بشنود، احساس کند و با کنترل بیشتری از آنها استفاده کند.

ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان به کمک اساتید باتجربهی خود به شما کمک میکنیم تا بتوانید به شکل درست و اصولی، صدای خود را پرورش دهید و بتوانید از انواع صداها برای بیان احساساتتان استفاده کنید. کلاسهای ما به صورت آنلاین، تصویری و کاملا خصوصی است و سر کلاس فقط شما و استاد حضور دارید. پس اگر فردی خجالتی و کمرو هستید و از آواز خواندن جلوی جمع خجالت میکشید، میتوانید از گوشهی خانهی خود، یادگیری آواز را شروع کنید. فقط کافی است که سر ساعت هماهنگ شده در کلاس آنلاین موسیقی شرکت کنید.
اگر دوست دارید که اطلاعات بیشتری کسب کنید و با شیوهی آموزش آنلاین موسیقی و رزومهی اساتید ما بیشتر آشنا شوید، پیشنهاد میکنیم که درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی دهید. کارشناسان ما بعد از دریافت درخواستتان با شما تماس میگیرند و به تمامی سوالات شما پاسخ میدهند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


