بسیاری از هنرجویان به ما میگویند که هنگام نواختن سنتور، دست چپشان با دست راستشان هماهنگ نمیشود و همین امر باعث میشود که مضرابزنی به طور هماهنگ اتفاق نیفتد و در نهایت نت به درستی اجرا نشود. اگر شما هم راستدست هستید احتمالا با این مشکل مواجهاید و چالشهای خاصی با دست چپتان دارید. درواقع چالشهای دست چپ در سنتورنوازی در اوایل آموزش سنتور طبیعی است و جای نگرانی نیست چون به مرور زمان این مسئله حل میشود. ولی اگر مدتهاست که تحت آموزش هستید و هنور هم دست چپتان با دست راستتان هماهنگ نشده است باید فکری به حال این مسئله کنید. در این مقاله دنبال این هستیم که بدانیم چگونه دست چپ خود را برای سنتور نوازی تقویت کنیم؟ چه تمرینهایی انجام دهیم و چطور به مرور زمان چالشهای این دست را برطرف کنیم؟
رایجترین مشکلات دست چپ در سنتورنوازی
بدون شک نوازندگی سنتور، به ویژه برای هنرجویان مبتدی، تجربهای لذتبخش اما چالشبرانگیز است. همانطور که در بخش بالا نیز اشاره کردیم، یکی از چالشهای مهم هنرجویان مبتدی، ضعف دست چپ و عدم هماهنگی آن با دست راست هنگام مضراب زدن است. احتمالا شما هم با این چالش دستوپنجه نرم میکنید و دوست دارید که دست چپتان نیز مانند دست راستتان نرم و روان بنوازد. البته طبیعی است که دست راستتان عملکرد بهتری داشته باشد چون دست غالبتان است و به همین دلیل قویتر است و عملکرد بهتری نیز دارد. بلکه شما برای یک سنتورنوازی بدون نقص باید روی دست چپتان کار کنید و اقدام به تقویت آن کنید. برای رفع هرگونه مشکل هم ابتدا باید ریشهها و سرمنشاء مشکل را بشناسید. پس شما پیش از انجام هرگونه کاری باید رایجترین مشکلات و چالشهای دست چپ در سنتورنوازی را بشناسید و ببینید که چه تعداد از این مشکلات را دارید. آیا با همهی چالشها مواجه هستید و یا فقط با یک مورد، دستوپنجه نرم میکنید. به این شکل میتوانید فقط روی مشکل خاص و رفع آن تمرکز کنید. به طورکلی هنرجویان سنتور چالشهای زیر را با دست چپ خود دارند
عملکرد مستقل انگشتان
یکی از مشکلاتی که راستدستها با دست چپ خودشان دارند و این موضوع خودش را در سنتورنوازی نشان میدهد، عدم عملکرد مستقل انگشتها است. درواقع به خاطر این که دست چپ، دست غالبتان نیست و کمتر با آن کار کردهاید، انگشتها، استقلال کمتری دارند. درنتیجه کنترل کمتری روی دستتان دارید و هنگام مضراب زدن نمیتوانید آن را به درستی مدیریت کنید. به این شکل دو دست و در ادامه دو مضراب هماهنگ نمیشوند و دست چپ از دست راست جا میماند.

قدرت و استقامت
بدون شک در این مدت متوجه شدهاید که سنتورنوازی کار سادهای نیست و نیاز به توانایی و قدرت بدنی دارد. از عضلات دست و انگشتها گرفته تا ساعد و بازوهایتان درگیر میشود. پس اگر دست چپتان را تقویت نکرده باشید و از آن به اندازهی کافی کار نکشیده باشید، عملکرد ضعیفی خواهد داشت و خیلی زود خسته میشود. این موضوع دربارهی دست راست هم صادق است ولی چون دست راست، دست غالبتان است، به طورکلی، قویتر از دست راستتان است. پس اگر میخواهید که بتوانید قطعات پیچیده را اجرا کنید و مدت زمان طولانی نیز سنتور بنوازید باید دستهای خود را تقویت کنید.
استایل اشتباه نوازندگی
یکی از عواملی که باعث میشود دست شما خیلی زود خسته شود و از ادامه نوازندگی جا بماند، استایل اشتباه یا اکول سنتورنوازی نادرست است. منظور از اکول، نحوهی نشستن شما پشت ساز، ارتفاع ساز، نحوهی گرفتن مضرابها و… است. حتی چگونگی ضربه زدن به سیمها، شدت فشار، زاویهی مچ و دست نسبت به ساز، میزان حرکت آرنج، مچ، انگشتها و … است. درواقع یکی از دلایل چالشهای دست چپ شما در سنتورنوازی، استایل نوازندگی اشتباهتان است.
چرا تقویت دست چپ در سنتور مهم است؟
احتمالا تا الان و با مطالعهی چالشهایی که دست چپ با آنها مواجه است، به اهمیت تقویت این دست برای سنتورنوازی پی بردهاید. درواقع برای نواختن سنتور، فرق چندانی ندارد که دست غالبتان، کدام دست است. زیرا هر دو دست به یک اندازه اهمیت دارند. در نگاه اول ممکن است تصور کنید که دست راست نقش بیشتری دارد چون ملودیها با این دست اجرا میشوند و دست چپ، همراهیکننده است. درحالیکه با پیشرفت یادگیری سنتور متوجه میشوید که دست چپ هم مسئولیتهای خاصی مانند موارد زیر دارد:
- دست چپ نیز ملودیها و پاساژهای سریع را اجرا میکند.
- هماهنگی دو دست باعث اجرای دقیق ریتم و قطعات پیچیده میشود.
- ضعف دست چپ موجب نامنظم شدن اجرای جملات موسیقی و از بین رفتن یکدستی صدا میشود.
پس هرچه سریعتر به فکر تقویت دست چپتان بیفتید زودتر میتوانید از پس قطعات پیشرفتهتر بربیایید و درنتیجه مسیر یادگیریتان سریعتر پیش میرود.
شیوههای تقویت دست چپ در سنتورنوازی
در این بخش به چند روش ساده اشاره میکنیم که با انجام و رعایت آنها، میتوانید دست چپتان را تقویت و آن را با دست راستتان به خوبی هماهنگ کنید.
رعایت اکول درست نوازندگی
اولین نکته برای نوازندگی درست و طولانیمدت و بدون چالش سنتور، رعایت اکول نوازندگی سنتور است. پس باید روی صندلی و یا زمین کاملا صاف بنشینید. شانههایتان را رها کنید و مضراب را طوری در دست بگیرید که هیچگونه فشاری به دستتان وارد نشود ولی در عینحال کنترل کاملی نیز روی مضراب داشته باشید. مضراب چپ را کاملا مانند مضراب راست در دست بگیرید، نه خیلی شل و رها و نه خیلی سفت و محکم. حالا به دستهای خود نگاه کنید و مطمئن شوید که مچ، دست و انگشتهایتان دقیقا در یک خط قرار گرفته باشند.
هر وقت که در عضلاتتان احساس خستگی یا گرفتگی کردید، دست از نواختن بکشید و کمی استراحت کنید. به هیچوجه نقش استراحتهای در طول جلسهی تمرین را نادیده نگیرید.

انجام تمرینات میوز ماسل برای تقویت انگشتان
همانطورکه اشاره کردیم یکی از چالشها و مسائلی که احتمالا شما هم با آن دستوپنجه نرم میکنید عدم استقلال انگشتهای دست چپتان است. برای رفع این مشکل و برای اینکه انگشتهایتان تقویت شوند و به طور مستل نیز عملکرد مناسبی داشته باشند، پیشنهاد ما انجام تمرینات میوز ماسل است.
تمرین قدرت و استقامت
اگر عضلاتتان را قوی نکنید نمیتوانید به مدت طولانی سنتور بنوازید و خیلی زود خسته میشوید. پس تقویت عضلات بدن به ویژه عضلات دست، بازو، مچ و انگشتهایتان را دست کم نگیرید.
گرم کردن دست قبل از تمرین
از آن جایی که دست چپ، دست فعالی نیست و عضلاتش اصولا منقبض هستند، پیش از تمرین بهتر است که دستهای خود را به خوبی گرم کنید. داشتن یک برنامهی منظم و روزانه گرم کردن دست به شما در تقویت دست چپتان کمک میکند. برنامهی روزانهی گرم کردن میتواند شامل بخشهای زیر باشد:
- گرم کردن دستها به مدت 10 دقیقه.
- انجام ضربات منظم و حرکت روی خرکها و انجام پاساژهای ساده فقط با دست چپ به مدت 15 دقیقه.
- انجام تمریناتی مانند اجرای ضربات متناوب، الگوهای ریتمیک و … برای ایجاد هماهنگی بین دو دست.
- اجرای ملودیهای ساده و موردعلاقهتان به مدت 5 دقیقه با هدف لذت بردن و افزایش انگیزه.

نکات تکمیلی برای پیشرفت سریعتر در سنتورنوازی
- صبر و پشتکار داشته باشید؛ عضلات دست چپتان برای هماهنگ شدن با دست راست نیاز به زمان دارند.
- به صدای هر ضربه گوش دهید و تلاش کنید شدت و کیفیت آن با دست راست یکسان و هماهنگ باشد.
- تمرینها را کوتاه اما مداوم انجام دهید؛ تمرینهای طولانی باعث خستگی و کاهش دقت میشود.
- ضبط تمرینهایتان را فراموش نکنید. به این شکل به سادگی متوجه ضعفها و پیشرفتهایتان میشوید.
نتیجهگیری
درصورتی که هنگام نواختن سنتور دست چپ شما هم با دست راستتان هماهنگ نیست و از آن جا میماند و چالشساز است، کاملا طبیعی است. چون هنوز در ابتدای مسیر یادگیری هستید. بلکه از اینجا به بعد است که با روشهایی میتوانید دست چپتان را هم تقویت کنید و کاملا هماهنگ با دست راستتان بنوازد. برای اینکار ابتدا باید ریشههای این چالشها را کشف کنید و در نهایت اقدام به رفع آنها کنید.
در نهایت اگر به دنبال آموزشگاهی هستید که بتوانید کلاستان را در زمانی که برایتان مساعد است، برگزار کنید و از آموزش خوب و پشتیبانی دائمی برخودار شوید، ما در وب نوازان کنار شما هستیم. از آنجاییکه هدف ما گسترش مرزهای موسیقی به ویژه موسیقی ایرانی است، شیوهی آموزش آنلاین را در پیش گرفتهایم. به همین دلیل کلاسهای شما در بازهی زمانی مشخصی که خودتان تعیین کردهاید، برگزار میشود. در کلاس آنلاین موسیقی فقط شما و استادتان حضور دارید و به این شکل میتوانید راحت بنوازید و نگران قضاوت شدن هم نباشید. در صورت نیاز به راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی هم کارشناسان ما در خدمت شما هستند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.


