روبرت شومان (Robert Schumann) یکی از بزرگترین آهنگسازان و پیانیستهای قرن نوزدهم است که نامش بر تارک سبک رمانتیسیسم میدرخشد. شومان پیش از آهنگسازی، پیانیستی برجسته بود که بر اثر آسیبهای فیزیکی نتوانست نوازندگی را ادامه دهد. در ادامه زندگی پرفرازونشیب و آثار این آهنگساز تاثیرگذار را با یکدیگر بررسی میکنیم. اگر قصد آموزش پیانو را دارید، حتما باید با بزرگانی چون شومان آشنا شوید.
روبرت شومان و گذران دوران کودکی در میان کتابها و موسیقی
شومان در تاریخ 8 ژوئن 1810 در شهر تسویکاو آلمان به دنیا آمد. او آخرین فرزند خانوادهی هفت نفرهی شومان بود و در دوران کودکی توسط پدر، خواهر و برادرهایش با دنیای موسیقی و ادبیات آشنا شد. پدر شومان نویسنده، ناشر و فروشندهی کتاب بود و روبرت علاقهمندی خود به رمان و ادبیات را از پدرش به ارث برده بود. او شیفتهی آثار نویسندگان و ادیبان بزرگی مثل گوته، شیلر و جرج گوردن بایرون بود و بسیاری از آثار موسیقایی خود را با الهام از نوشتهها و آموزههای این افراد نوشت.
اما دنیای او فقط به کتابها محدود نبود. در کنار مطالعهی آثار نویسندگان بزرگ آن دوران، به موسیقی نیز گرایش پیدا کرد. استعداد و علاقهی روبرت شومان در سنین کودکی و با مشاهدهی نوازندگی «ایگناتس مشه لس» که نوازندهی پیانوی مشهوری بود، شکوفا شد. شومان از همین دوران نخستین درسهای پیانو را دریافت کرد و خیلی زود استعدادش در نوازندگی آشکار شد.
در 14 سالگی یک مقاله درباره زیباییشناسی و موسیقی نوشت. این مقاله در همان سال به کتاب اخیر پدرش که نام آن «چهره انسان مشهور» بود به عنوان یک فصل مجزا اضافه شد و اتفاقا مورد توجه بسیاری از کتابخوانان آن دوره قرار گرفت.

اصلیترین و بزرگترین مشوق او در آموزش و یادگیری پیانو، پدرش بود. به همین دلیل با مرگ پدرش در سال 1826، بزرگترین حامی خود را از دست داد. ضمن اینکه مادر روبرت که پس از مرگ همسرش، قیم قانونی پسرش شده بود، فعالیت در حوزهی موسیقی را کاری بیفایده و پوچ میدانست. به همین دلیل شومان برای کسب رضایت و خشنودی مادرش در رشتهی حقوق ادامه تحصیل داد.
بازگشت به دنیای موسیقی
روبرت شومان درسال 1830 و زمانی که برای تعطیلات عید پاک به فرانکفورت رفته بود نوازندگی نیکولا پاگانیتی را شنید و آتش موسیقی دوباره در جانش شعله ور شد. او پس از این اتفاق به مادرش نامه نوشت و گفت:
«تمام زندگی من در کشمکش میان نظم و نثر است، یا بهتر است بگوییم کشمکش میان حقوق و موسیقی»
وقتی که به محل زندگی خود برگشت و فراگیری پیانو را نزد استاد قدیمی خود «فردریش ویک» آغاز کرد. دست راست روبرت در طول تمرینهای پیانو آسیب بدی دید و به دلیل ضعف امکانات پزشکی در آن دوران این درد تا آخر عمر با او باقی ماند. این اتفاق پایانی برای آرزوی دیرینهی او یعنی تبدیل شدن به یک پیانیست حرفهای بود.
برای بسیاری از افراد، چنین رویدادی میتوانست پایان یک مسیر باشد. اما برای شومان، آغاز راه تازهای بود؛ او تصمیم گرفت تمام انرژیاش را صرف آهنگسازی کند. او برای یادگیری تئوری موسیقی نزد «هاینریش دورن» رهبر گروه موسیقی اپرا و آهنگساز آلمانی رفت و به مدت شش سال تحت تعلیم و تربیت او قرار گرفت. روبرت در این سال ها اپرای مشهور هملت اثر شکسپیر را ساخت.

کلارا؛ عشق، الهام، همنواز
رابطهی شومان و کلارا داستانی است سرشار از عشق و چالش. کلارا، پیانیست نابغهای بود که در سراسر اروپا کنسرت برگزار میکرد. اما پدرش، فریدریش ویک، استاد شومان، با ازدواج آن دو مخالفتی سرسختانه داشت. سالها کشمکش، نامهنگاری پنهانی و حتی درگیریهای حقوقی پیش آمد تا سرانجام این دو در سال ۱۸۴۰ با یکدیگر ازدواج کردند.
ازدواج با کلارا نقطهی عطفی در زندگی شومان داشت. او در همان سال، معروف به «سال ترانهها»، بیش از ۱۵۰ قطعهی آوازی نوشت. عشق به همسرش چنان الهامبخش شد که یکی از درخشانترین دورههای خلاقیت هنریاش را رقم زد.
ویژگی بارز آثار شومان
علاقه و مطالعهی آثار ادبی در کنار دقت و توجه بسیار بالای شومان، او را به یکی از باسوادترین آهنگسازان دوران خودش تبدیل کرده بود. او اغلب به بداههنوازی توجه ویژهای نشان میداد و از همین رو بداههسرایی در آثار آهنگسازی شده توسط او نقش مهمی را ایفا کردهاند.
آثار شومان بیش از آنکه بر تکنیک پیچیده یا شکوه ارکستراسیون استوار باشند، سرشار از لطافت شاعرانهاند. او قطعاتی برای پیانو نوشت که امروزه جزو محبوبترین آثار رپرتوار کلاسیک هستند. هر یک از این مجموعهها دنیایی از تخیل و عاطفه را به تصویر میکشند.
در موسیقی آوازی نیز شاهکارهایی پدید آورد. او شعر شاعران آلمانی همچون هاینه و آیشندورف را با ملودیهایی روحنواز همراه کرد. لحن آثارش گویی گفتوگویی صمیمی میان شعر و موسیقی است؛ صدایی که بهراحتی با قلب شنونده ارتباط برقرار میکند.
مهمترین آثار شومان
- اپرای گنوا؛
- ده ها اثر موسیقی برای ارکستر و گروه های کر که مشهورترین آنها قطعهی «بهشت و پری» و «یک ریکوئیم برای مینیون» هستند؛
- چهار اثر سمفونی کامل و یک سمفونی ناقص؛
- یک کنسرتو ویولن؛
- یک کنسرتو پیانو؛
- یک کنسرتو ویولنسل؛
- دو کوارتت و یک کوئینتت؛
- سه کوارتت برای سازهای زهی؛
- سه سونات و تعداد زیادی قطعه برای ساز پیانو که مهمترین آنها «صحنههای کودکی» است؛
- 260 لید؛
- تعداد زیادی دونوازی و تریو.
انتقاد با قلمی شاعرانه
شومان تنها به آهنگسازی بسنده نکرد. او در سال ۱۸۳۴ مجلهی جدید موسیقی تأسیس کرد؛ نشریهای که به سرعت به یکی از مهمترین رسانههای موسیقی اروپا تبدیل شد. در این مجله، او با قلمی شاعرانه و گاهی پرشور از موسیقیدانان نوظهور دفاع میکرد. توی همین مجله بود که شومان مقالهی پرشوری نوشت و با هیجان زیاد به جهان موسیقی اعلام کرد: «آقایان، کلاههایتان را بردارید! نبوغ جدیدی پدیدار شده است؛ فردریک شوپن!» همین نگاه تیزبین او سبب شد که بسیاری از استعدادهای جوان آن زمان به جامعه معرفی شوند.
نبرد با تاریکی درونی
زندگی شومان تنها سرشار از نور و شور نبود. او از جوانی با دورههایی از افسردگی و بیثباتی روانی دستوپنجه نرم میکرد. گاه در اوج خلاقیت میدرخشید و گاه به ورطهی سکوت و انزوا فرو میرفت.
در سالهای پایانی زندگی، بیماری روانیاش شدت گرفت. او دچار توهماتی میشد و صداهایی میشنید که به زعم خودش از سوی فرشتگان یا شیاطین بودند. در سال ۱۸۵۴، در اوج این بحرانها، تلاشی نافرجام برای پایان دادن به زندگی خود کرد. پس از آن، خانوادهاش او را به آسایشگاهی در نزدیکی بن بردند و دو سال آخر زندگی خود را در آنجا گذراند. در نهایت در ۲۹ ژوئیهی ۱۸۵۶، در سن ۴۶ سالگی چشم از جهان فروبست. کلارا، که تا پایان عمر حافظ آثار همسرش باقی ماند، نقش بزرگی در معرفی و اجرای موسیقی او در سراسر اروپا ایفا کرد.
امروزه، وقتی از موسیقی رمانتیک سخن میگوییم، نمیتوانیم از نام شومان بگذریم. او با ترکیب روح شاعرانه و نبوغ موسیقایی، جهانی آفرید که هنوز پس از گذشت بیش از یکونیم قرن، شنونده را مجذوب میکند.
نتیجهگیری
همانطورکه مطالعه کردید، روبرت شومان زندگیای پر از تضاد داشت. کودکیاش در میان کتابها و موسیقی گذشت و رؤیای جوانیاش یعنی تبدیل شدن به یک پیانیست مشهور با آسیب جسمیاش فرو ریخت. در نهایت با وجود تمام مخالفتها توانست با کلارا ازدواج کند و در میانسالی ذهنش که آکنده از روشنایی و نبوغ بود به تاریکی و بنبست رسید.
با همهی اینها شومان، هنرمندی بود که دل و جانش را در مسیر موسیقی گذاشت؛ موسیقیای که نهفقط به گوش، بلکه به دل نیز مینشیند.
اگر دوست دارید قطعاتی که شومان نوشته است را بنوازید فقط کافی است که آموزش درست و اصولی را آغاز کنید و کمی صبور و پرتلاش باشید. در این صورت هیچ چیزی غیرممکن نیست. ما در وب نوازان میتوانیم به شما کمک کنیم تا زیرنظر اساتید مجرب و باسواد قدمبهقدم نواختن پیانو را یاد بگیرید. اگر مدتهاست که به دلیل مشغلههای کاری و زندگی از یادگیری پیانو صرفنظر کردهاید اشتباه میکنید، چون هنوز آموزش آنلاین موسیقی را تجربه نکردهاید.
ما در وب نوازان سالهاست که به شیوهی آنلاین موسیقی را آموزش میدهیم و به همین دلیل در برگزاری کلاس آنلاین موسیقی تجربهی کافی به دست آوردهایم. اگر دوست دارید که اطلاعات بیشتری کسب کنید، میتوانید درخواست راهنمایی تخصصی و رایگان موسیقی کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت پاسخ شما را بدهند.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.






