هنوز هم عاشق کارتونهای دوران کودکیام هستم و همیشه فکر میکنم یکی از مهمترین دلایل این علاقه، موسیقی متن شگفتانگیزی است که برای بسیاری از آنها ساخته شده بود.
در آن سالها نوارقصههای زیادی داشتم؛ همان مجموعههایی که شرکت «۴۸ داستان» با کیفیت بسیار خوب برای کودکان منتشر میکرد. گاهی هم قطعاتی از شاهکارهای موسیقی جهان را در آنها میگنجاند.
وقتی یک ملودی قدیمی دوباره زنده شد!
داستانها، صداها و موسیقیها به شکلی جدانشدنی با خاطرات کودکیام گره خوردهاند؛ از کارتونهای والت دیزنی، مثل زیبای خفته یا گربههای اشرافی گرفته تا سه بچه خوک و پیتر و گرگ و بسیاری از داستانهای دیگری که هنوز هم با شنیدن ملودیشان، حسی در درونم زنده میشود.
مدتی پیش، هنگام تدریس کتاب «مدرسهی پیانو»، ناگهان به یکی از همین ملودیهای آشنا برخوردم. و آن چیزی نبود جز ملودی پیتر و گرگ. از همان نخستین نتها، هیجان عجیبی در من شکل گرفت؛ انگار موسیقی مستقیماً مرا به سالهای کودکی برده بود. چند بار آن قطعه را نواختم و احساس کردم بعد از مدتها، چیزی از شوق، هیجان و حتی شیطنت کودکانهام دوباره بیدار شده است.
هنرجوی خوبم، شیدا، تازه به همین تمرین در کتاب رسیده بود. قطعه، یک دونوازی بود و وقتی دیدم شیدا بهخوبی از عهدهی بخش خودش برآمده، بیدرنگ پیشنهاد کردم دونوازی پیتر و گرگ را ضبط کنیم.
وقتی دو اجرای جداگانه، کنار هم قرار گرفتند
یکی از ویژگیهای این تمرین، الگوهای ریتمیک ظریف و چالشبرانگیز، بهویژه ترکیب چنگهای نقطهدار و دولاچنگهاست؛ ریتمهایی که به تمرین و تکرار بیشتری نیاز داشتند. برای اینکه بتوانیم دو اجرای جداگانه را با هم ترکیب کنیم، لازم بود هر دو پارت را دقیقاً با تمپوی مشخصشده در کتاب اجرا کنیم. بنابراین، هر کدام پارت خودمان را جداگانه و با مترونوم ۷۰ ضبط کردیم.
اما مرحلهی سختتر تازه شروع شده بود: میکس نهایی! وقتی صدای دو اجرا را کنار هم میشنیدم، واقعاً هیجانزده میشدم. همهچیز درست به نظر میرسید، جز یک مشکل کوچک اما مهم: شروع دو اجرا با هم هماهنگ نبود. هر کدام از ما بعد از روشن کردن دوربین، با فاصلهی زمانی متفاوتی شروع به نواختن کرده بودیم و حالا هماهنگ کردن این دو فایل برای ساختن دونوازی پیتر و گرگ تقریباً به کاری طاقتفرسا تبدیل شده بود؛ بهخصوص برای من که چندان با نرمافزارهای سینک و میکس ویدئو آشنا نیستم.
چندین بار هر دو اجرا را با دقت گوش کردم و ضربها را بررسی کردم. تمپوی هر دو درست بود و هر دو با مترونوم هماهنگ بودند؛ با این حال، در بعضی قسمتها صدای آکومپانیمان با ملودی تداخل ریتمیک پیدا میکرد و به نوعی روی ضدضرب قرار میگرفت. فراهم کردن شرایط برای ضبط مجدد هر دو پارت، آن هم با همان دقت و هماهنگی، میتوانست زمان زیادی ببرد. بنابراین ترجیح دادم با همین اجراها کار میکس را به پایان برسانم. شوق دیدن نتیجهی نهایی باعث شد دست از کار نکشم و بالاخره موفق شدم دو اجرا را با هم هماهنگ کنم و کار را به پایان برسانم.
وقتی برای اولین بار نتیجهی نهایی را شنیدم، همان حس کودکانهی روزهای اول دوباره به سراغم آمد؛ انگار آن ملودی قدیمی، سالها بعد، از میان یک کتاب پیانو دوباره راهش را به خاطرات کودکیام پیدا کرده بود.
شاید یکی از زیباترین بخشهای معلمی موسیقی همین باشد؛ اینکه گاهی یک قطعهی کوچک در یک کتاب آموزشی، هم برای هنرجو تبدیل به یک تجربهی موسیقایی تازه شود و هم برای معلم، دریچهای به خاطرات دور و فراموشنشدنی کودکی باز کند.
و شاید همینجاست که آموزش موسیقی از یک «درس» ساده فراتر میرود؛ جایی که موسیقی، تجربهی مشترک معلم و هنرجو میشود.
مهر 1405
معرفی اثر
نام قطعه: پتیا، از داستان سمفونیک پتیا (پیتر) و گرگ
آهنگساز: سرگئی پروکفیف (Sergei Prokofiev)
نام اثر اصلی: Peter and the Wolf, Op, 67
اجرا: شیدا هراتی، با همراهی استاد پانتهآ بریمانی


