نحوه دست گرفتن سه تار و نشستن برای نوازندگی سه تار چگونه است؟ بسیاری از هنرجویان به واسطهی آموزش اشتباهی که در شروع یادگیری داشتهاند، هنوز نمیتوانند ساز خود را به طور صحیح در دست بگیرند و اصلاح آن برایشان دشوار است. عدم صحیح دست گرفتن سه تار موجب بسیاری از مشکلات در نوازندگی سه تار میشود. به همین دلیل، هنرجویان باید از ابتدا تلاش کنند که نحوه نشستن و دست گرفتن سه تار را به طور صحیح انجام داده و سپس به نوازندگی بپردازند. اما استایل نوازندگی سه تار باید چگونه باشد؟
چرا دست گرفتن سه تار و نحوه نشستن در نوازندگی سه تار مهم است؟
اولین نکتهای که شما در فرآیند آموزش سه تار یاد میگیرید، چگونگی نشستن و در دست گرفتن ساز است. فراموش نکنید که استایل نوازندگی سه تار نقش زیادی در سلامتی و کیفیت نوازندگی شما دارد. در صورت داشتن استایل نادرست، خیلی زود آسیبهای جدی مانند مچ درد، کمر درد، آرتزوز گردن و … به بدن شما وارد میشود. همچنین نحوهی دست گرفتن سه تار روی صدایی که از آن خارج میشود، بسیار مهم و تأثیرگذار است.
استایل نوازندگی سه تار به شکل صحیح
همانطور که تا به اینجا متوجه شدهاید، بهتر است که از همان ابتدا به استایلتان در نوازندگی سه تار توجه کنید تا بعدها خدایی ناکرده دچار مشکل نشوید. البته که رعایت استایل در نوازندگی سه تار کار چندان مشکلی نیست و تنها باید به چند نکته توجه کنید که در ادامه به آنها میپردازیم.
نحوه صحیح نشستن برای نوازندگی سه تار چگونه است؟
برای صحیح دست گرفتن سه تار و نواختن آن، نوازنده یا هنرجو اول باید به حالت نشستن خود توجه کند. اگر هنرجوی مبتدی یادگیری سه تار هستید حتما برای نشستن از صندلی استفاده کنید اما تکیه ندهید. سعی کنید از وسط صندلی استفاده کنید. برای راحتی خود میتوانید پای راست را روی پای چپتان بیندازید. فیزیک بدن خود را در آرامش قرار داده و تلاش کنید بدون اضطراب و با جلوگیری از انقباض بدن و گرفتگی عضلات به راحتی تمرین کنید.
نحوه صحیح دست گرفتن سه تار چگونه است؟
بعد از نشستن به فرم صحیح و راحت، بدون انقباض و گرفتگی بدن، ساز خود را دست بگیرید و برای نواختن آماده شوید. قوس کاسه سه تار را به گونهای روی پای راست خود قرار دهید که صفحه رویی ساز، عمود بر ران پا قرار بگیرد. همچنین دسته ساز را طوری در دست بگیرید که با افق شیب سی درجه داشته باشد و وزن دسته بر روی دست چپ باشد. (توجه کنید که دسته سه تار را بیش از 30 درجه بالا نبرید چون ممکن است دست شما را خسته کند).
دست راستتان نیز باید راحت و بدون انقباض باشد و روی کاسه سه تار تکیه کند. طوریکه پایین ساعد از بالای سیمگیر و روی کاسه ساز عبور کند؛ بند مچ نیز تقریبا بالای خرک قرار بگیرد. مچ دست باید کاملا صاف باشد و وزن دست از کتف تا ساعد بر کاسه سه تار بیفتد. کف دست نیز باید کاملا به طرف صفحهی سه تار باشد. انگشت شست نوازنده نباید با سیم چهارم سه تار تماس داشته باشد و باید کاملا صاف روی صفحه قرار بگیرد. انگشتان سوم و چهارم هم به حالت عمود روی صفحه ساز قرار میگیرند. در نهایت انگشتان اول و دوم به حالت آزاد در فضا هستند.
چگونه درست مضراب بزنیم؟
حالا که استایل نوازندگی سه تا و نحوهی دست گرفتن آن را یاد گرفتهاید باید درست مضراب زدن را نیز تمرین کنید. توجه داشته باشید که منظور از مضراب زدن، همان زخمه زدن به سیمهای ساز است. حال این زخمه زدن میتواند با ناخن نوازنده باشد یا مضراب سه تار.
برای مضراب زدن دست و ساعد نوازنده باید بدون شکستگی و در یک راستا باشند. انگشت اشاره (انگشت اول) از بند دوم آن خم میشود و به کف دست برخورد میکند. انگشت دوم باید در هوا آزاد باشد تا دست یک مقدار آزاد باشد و نوازنده تسلط بیشتری بر ساز داشته باشد. دو انگشت آخر نیز باید زاویهای 90 درجهای نسبت به ساعد دست داشته باشند و به سطح ساز بچسبد.
انگشت شست راست با ساعد روی صفحهی سه تار قرار میگیرد. دقت کنید که برای مضراب زدن با انگشت اشاره، از کنار ناخن استفاده کنید؛ اگر با روی ناخن مضراب بزنید ممکن است سیم پاره شود.
قبل از مضراب زدن دقت کنید، دستتان انقباض نداشته باشد و بسیار راحت باشد. برای شروع به هیچ نیروی اضافهای برای مضراب زدن نیاز ندارید و با سنگینی انگشت اول (انگشت سبابه) خود میتوانید مضراب بزنید. اگر بخواهید در طول کلاس و تمرینهای خود با اعمال نیرو و فشار مضراب بزنید بر صدادهی ساز شما اثر منفی داشته و همچنین دست راست شما بسیار خسته میشود، این خستگی عضلات روی دست چپ نیز تأثیر میگذارد. اگر بتوانید با نیروی مناسبی فقط با انگشت سبابه مضراب بزنید، میتوانید صدای قویای در سه تار ایجاد کنید. در نتیجه برای خوب مضراب زدن و ایجاد صداهای دلخواه در سه تار، بر نیروی انگشت سبابه و انتقال آن توسط ناخن به سیم ها تمرکز کنید و بسیار زیاد تمرین کنید.
همانطورکه مطالعه کردید، رعایت درست استایل نوازندگی سه تار به شما در بهتر نواختن این ساز کمک میکند. همچنین در صورت در دست گرفتن سه تار به شکل درست، شما از آسیبهای احتمالی برای آسیب زدن به جسمتان خود داری میکنید.
ولی متاسفانه برخی از هنرجویان به دلیل عدم توجه به استایل خود هنگام نوازندگی و یا آموزش نادرست، دچار عادات اشتباه میشوند. بدون شک از بین بردن عادتهای اشتباه و ایجاد عادات درست، کار یکی دو روزه نیست و بسیار زمانبر است.
با این تفاسیر بهترین کار این است که از همان ابتدا در آموزشگاه معتبر و زیر نظر استادی ماهر و باسواد آموزش ببینید. ما در آکادمی موسیقی آنلاین وب نوازان، بستر مناسبی برای آموزش آنلاین فراهم کردهایم که به شکل تصویری و کاملا خصوصی برگزار میشود. در کلاس آنلاین، استاد شما را میبیند و در صورت هرگونه نقص در استایل نوازندگی سه تار، به شما گوشزد میکند تا ایراد را برطرف کنید. پس از این نظر به هیچوجه نگران نباشید.
شما میتوانید با درخواست مشاوره رایگان از همکاران ما بخواهید پاسخ سوالات احتمالیتان را بدهند. همچنین از شرایط کلاسهای آموزش ما نیز باخبر شوید.
خبرنامۀ وبنوازان را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات و نکات آموزشی موسیقی را برای شما میفرستیم.